So^' 200

Nga`y 1 tha'ng 12 na(m 2018

www.GiaoMua.com

Nguye^.t San Giao Mu`a
P.O.Box 378
Merrifield, Virginia 22116
USA

GiaoMua@hotmail.com

Mu.c Lu.c

Ba`i vo+? tre^n Giao Mua` la` do ca'c ta'c gia? gu+?i dda(ng va` Giao Mua` kho^ng chi.u tra'ch nhie^.m ve^` no^.i dung. Muo^'n xin tri'ch dda(ng la.i, xin lie^n la.c vo+'i GiaoMua@hotmail.com.

I . Tho+ _______________________________________________________________________

1. Gia'ng Sinh Ngo.t Nga`o ______ Nguye^~n Thi. Thanh Du+o+ng.
2. Gia'ng-Sinh Buo^`n ______ChinhNguyen/H.N.T.
3. Nho+' Hue^' Na(m Xu+a ______So^ng Cu+?u
4. Xe~ Do.c Tru+o+`ng So+n ______ Thy Lan Tha?o
5. Chi? La` Phu` Hu+ Ca? ______ Ha`n Thie^n Lu+o+ng
6. Chia Buo^`n ______Va^n Ha`
7. Buo^`n Ta`n Thu ______ Song An Cha^u
8. Cho Rie^ng Em 7 ______ Ngu~ Lang
9. DDa~ Tho^i Que't La' ______ Chu+o+ng Ha`
10. Ta(.ng Em Nhe' - Mo^.t Bo' Hoa Ma^`u Tra('ng ______ Qua'ch Nhu+ Nguye^.t
11. Quay Ve^` ______ Ba.ch Lie^n
12. Chuye^.n Non Nu+o+'c & Chuye^.n Chu'ng Mi`nh ______ Ti`nh Hoa`i Hu+o+ng
13. Thu Ve^` Nghe La' Ru.ng ______ Le^ Mie^n Khu+o+ng
14. Mu+a Thu ______ Nguye^n Khang
15. Va^'n Vu+o+ng Ti`nh Nhi Nu+~ ______ Pha.m Ngo.c Tha'i
16. Co`n Nho+' Tie^'ng Me. Ru ______ Nguye^n Khang
17. Tu+` Hue^' Mo^.t Do`ng Tho+ ______ Tra^`n DDan Ha`

II . Va(n _______________________________________________________________________

1. Mu`a Gia'ng Sinh Na(m 17 tuo^?i ___________ Nguye^~n Thi. Thanh Du+o+ng
2. Hua^'n Luye^.n Phi Ha`nh (truye^.n da`i nhie^`u ky`) ___________ Ti`nh Hoa`i Hu+o+ng
3. Mu`a Tra(m Hoa Cu~ Va` Nhu+~ng Cha`ng Nha^n Va(n Giai Pha^?m ___________ Phan tha'i Ye^n
4. Mu`a Le^~ Ho^.i ___________ Ba.ch Lie^n
5. Mo^.t So^' Phong Tu.c Ta^.p Qua'n Cu?a Ngu+o+`i Vie^.t ___________ Pha.m hy So+n
6. Pha.m Ngo.c Tha'i Va` Mo^.t Kie^.t Ta'c Tho+ Ti`nh ___________ Nguye^~n Thi. Xua^n
7. Ha.nh Phu'c ..Ro+i / 01-10-2018 ___________ A' Nghi
8. Que^ Hu+o+ng To^i DDa~ Ma^'t ___________ Song An Cha^u
9. Khung Tro+`i Tuo^?i Tho. ___________ Tra^`n Tha`nh My~
10. Tu+` Tokyo DDe^'n Osaka ___________ Nguye^~n Quy' DDa.i

III . Tra? Lo+`i Ba.n DDo.c__________________________________________________

1. Nha('n Tin/Tra? Lo+`i Ba.n DDo.c _______ Ban Bie^n Ta^.p

I . Tho+ __________________________________________________

1. Gia'ng Sinh Ngo.t Nga`o  
   

DDo'n vo+'i em mu`a gia'ng sinh na`y,
Gio' la.nh nhie^`u cuo^'i tha'ng mu+o+`i hai,
Ho^m qua tuye^'t ro+i kho^ng ngu+`ng nghi?,
Tha`nh mu`a gia'ng sinh tra('ng tinh kho^i.
 
La.nh thi` la.nh ma^'y ne?o pho^' phu+o+`ng,
A'o khoa'c o+i che a^'m ngu+o+`i thu+o+ng,
DDe^m nay gio' ddi ve^` dda^u nhi?,
Ngo.n gio' mu`a ddo^ng la.c giu+~a ddu+o+`ng.
 
Tru+o+'c the^`m nha` em ddo'n gia'ng sinh,
Gia?i ruy ba(ng ddo?, la' tho^ng xanh,
Lo`ng em ru+.c ro+~ vo`ng nguye^.t que^',
Treo tru+o+'c cu+?a nha` thu+o+ng nho+' anh.
 
Nhu+~ng cha^.u hoa do.c theo lo^'i va`o,
DDu+o+.c gia(ng ma('c nhu+~ng ngo.n dde`n ma`u,
DDe^m gia'ng sinh dde`n hoa tha('p sa'ng,
La^'p la'nh nie^`m vui mi`nh ye^u nhau.
 
U+o+'c nguye^.n die^.u ky` mo^.t dde^m ddo^ng,
DDie^`u to^'t dde.p cho kha('p the^' gian,
Em tha('p ngo.n ne^'n mu`a le^~ vo.ng,
Ngo.n ne^'n na`o tha('p mu`a nha^n duye^n.
 
DDo'n vo+'i em mu`a gia'ng sinh vui,
Chie^'c ba'nh xinh dde.p hi`nh khu'c ca^y,
Chie^'c ke.o ba.c ha` cay thi vi.,
Mo^.t ly ru+o+.u ddo? dde^? ma` say.
 
Ba`i tha'nh ca ha't tu+` gia'o ddu+o+`ng,
Ba`i ti`nh ca ha't tu+` tra'i tim,
La('ng nghe khu'c nha.c du du+o+ng a^'y,
Vui hu+o+`ng ngo.t nga`o dde^m gia'ng sinh.
 
   Nguye^~n Thi. Thanh Du+o+ng.
     ( December, 10, 2017)
 
 
 
  
TI`NH EM MU`A THU.
 
Ca^`m tho?i son mo^i mu`a Thu ve^`,
Anh muo^'n em se~ cho.n ma`u gi`?
Cho em cho.n son ma`u que^' nhe',
Mo^.t chu't sa('c thu mo^.t chu't he`.
 
Ca^`m tho?i son mo^i la.i nga^.p ngu+`ng,
Ma`u son na`o anh se~ vui lo`ng ?
Cho em cho.n son ma`u ddo? tha^~m,
Khi gio' la.nh ve^` giu+~a thu ddo^ng.
 
Ma`u son cu?a mu`a Thu rong cho+i,
Theo em dde^? la`m dde.p cuo^.c ddo+`i,
Ma`u son em no'i ddie^`u gi` nhi?,
La` giu+~a dda'm ddo^ng nho+' mo^.t ngu+o+`i.
 
Mo+? tu? ra ti`m a'o khoa'c the^m,
Ma`u a'o na`o se~ dde.p lo`ng anh ?
Cho em cho.n mo^.t ma`u ti'm nhe',
Em nho+' anh ti'm ca? hoa`ng ho^n
 
Em ba^ng khua^ng a'o ma`u ddo? na^u,
Nhu+ la' mu`a Thu la' ddo^?i ma`u,
Ru+`ng tra(m na(m la` bay ve^` co^.i ,
Ti`nh tra(m na(m chu'ng mi`nh ve^` dda^u ?
 
Ngoa`i cho+. ba'n nhie^`u loa.i hoa tho+m,
Em muo^'n mua ta^'t ca? mu`i hu+o+ng,
Mu`a Thu kho^ng ba'n ma^y va` gio',
Ma` gio' ma^y tro+`i o+? bo^'n phu+o+ng
 
Sa('c ma`u mu`a Thu la` ti`nh em,
Nhu+~ng ma`u hoa, ma`u a'o, ma`u son,
DDie^`u ddo+n gia?n la` ddie^`u tha thie^'t,
Em ye^u mu`a Thu va` ye^u anh.
 
    ( October 31, 2017)
                                                                    
 Nguye^~n Thi. Thanh Du+o+ng 
Mu.c Lu.c


2. Gia'ng-Sinh Buo^`n Mu`a Gia'ng sinh! nhu+ng ho^`n to^i he'o ha('t Cho mo^.t cuo^.c ti`nh dda^`y a('p no^~i bi thu+o+ng : Hai tra'i tim mo+ u+o+'c chuye^.n bi`nh thu+o+`ng Tu+`ng xa^y dda('p nie^`m tin ye^u hi vo.ng Mong so^'ng be^n nhau to+'i ma~n chie^`u xe^' bo'ng Mong nga`y ho+.p ho^n ddo+`i ba't nga't hoa hu+o+ng. Ro^`i cuo^.c ti`nh bo^~ng tro^i no^?i bo^'n phu+o+ng Theo so'ng dda.i du+o+ng ddo^i bo+` ca'ch bie^.t Tu+` mo^~i nu+?a ddi.a ca^`u na`o ai co' bie^'t Le^. tra`n mi u+o+'t dda^~m go^'i cha(n ddo+n Bao nho+' nhung tra`n nga^.p nhu+~ng va^`n tho+ DDu+o+.c chia se? hai chie^`u tre^n Facebook : _Nho+' nhu+~ng nga`y lang thang tre^n ddu+o+`ng pho^' cu~ Nhi`n so+.i ma^y tro+`i tu+o+?ng tu+o+.ng to'c ai bay _Nho+' nhie^`u dde^m tuye^'t kha('c da^'u cha^n gia`y Ma` mo+ u+o+'c ve^'t cha^n ngu+o+`i sa'nh bu+o+'c _Nho+' Gia'ng-sinh na`o bo+` mi em u+o+'t DDu+'ng mo^.t mi`nh be^n hang dda' Be^-lem Anh trong gia'o ddu+o+`ng du+. tha'nh le^~ nu+?a dde^m Ga^`n nhau dda^'y nhu+ng sao va^~n co`n xa qua' ! _Nho+' nhu+~ng buo^?i tay na^ng ly ca` phe^ dda' Muo^'n bo+` mo^i ai cha.m vi. hu+o+ng no^`ng Nho+' nhu+~ng la^`n soi bo'ng xuo^'ng gio`ng so^ng Tha^'y a?o a?nh ngu+o+`i xu+a lung linh dda'y nu+o+'c. Bao ky? nie^.m ddu+a ho^`n ve^` qua' khu+' Thuo+? tay trong tay sau lu'c tan tru+o+`ng Me^ ma?i chuye^.n tro` que^n ca? cha(.ng ddu+o+`ng Ta` a'o tra('ng tung bay chie^`u gio' lo^.ng Mo^.t ba`i tho+ ke.p ho+` trang sa'ch mo?ng Le'n trao tay na`ng tie^n be' bo?ng tho+ nga^y Tra'i chi'n tho+m ngon nhe't vo^.i tu'i cha`ng dda^`y Hu+o+ng vi. ngo.t ddo^?i va^`n tho+ la~ng ma.n... Ro^`i ba~o to^' bu`ng le^n, que^ hu+o+ng tan na't Tra^.n cuo^`ng phong pha' vo+~ mo^.ng nga`y xanh Em ra ddi, dda^'t nu+o+'c ni'u cha^n anh Hai ddu+'a o+? hai be^n ddi.a dda^`u the^' gio+'i. *Ti`nh ye^u dde^'n cho ddo+`i ta tu+o+i tha('m Ti`nh ye^u ddi dde^? la.i tra'i tim sa^`u Trang gia^'y tra('ng nha.t nhoa` bao nu+o+'c ma('t Nhu+~ng gio`ng tho+ chan chu+'a no^~i buo^`n ddau. *Kho'i su+o+ng pha ba.c ma'i dda^`u DDe^m dde^m nu+'c no+? cung sa^`u trong mo+ DDa`n tim lo^~i nhi.p phi'm to+ Thanh a^m hoa` tro^.n ma('t mo+` le^. ro+i Chia ly dda~ qua' nu+?a ddo+`i Nu+?a sau co' pha?i ddo+n co^i mo^.t mi`nh? Nhu+ mo^.t chu+'ng nha^n cho mo^.t cuo^.c ti`nh DDe^'n mu`a Gia'ng-sinh, lo`ng to^i se la.i Nhie^`u dde^m Gia'ng-sinh vui buo^`n to^i dda~ tra?i, DDe^m Gia'ng-sinh na`y sao chi? tha^'y buo^`n tho^i Ca?nh tu+o+.ng mu`a DDo^ng la`m he'o ha('t tim to^i DDu+'ng im la(.ng mo^.t mi`nh be^n khung cu+?a so^? Nhi`n ra ngoa`i tro+`i mie^n man tuye^'t ddo^? Phu? chu`m le^n va.n va^.t mo^.t ma`u tang Tu+` co~i tra^`m tu+ a^m vang tie^'ng go.i vo^ thu+o+`ng Hu+ a?o cha^.p cho+`n bay bay cu`ng hie^.n thu+.c Ca'nh cu+?a tho+`i gian nho^'t tu+o+ng lai va`o qua' khu+' Hie^.n ta.i mo+` ddi chi? trong mo^t sa't-na Vie^~n mo^.ng cha^.p chu`ng vo+'i ky? nie^.m dda~ qua Mo^'i ti`nh thie^n thu kho^ng da`i ho+n ti'ch ta('c Ta ga(.p nhau ro^`i bie^.t ly trong khoa?nh kha('c Bi. vo`ng quay vu~ tru. cuo^'n tro^i ddi DDa`nh tho^i mo^.t kie^'p nha^n sinh Cho^n sa^u lo`ng mo^. kho^'i ti`nh hu+ vo^ ! [*Cho mo^.t cuo^.c ti`nh dda~ ma^'t/2012*Le? loi/2015] ChinhNguyen/H.N.T. Mu`a Gia'ng-sinh 2017-18 Phu. lu.c: Cho Mo^.t Cuo^.c Ti`nh DDa~ Ma^'t [1] Ti`nh ye^u dde^'n cho ddo+`i ta tu+o+i tha('m Ti`nh ye^u ddi dde^? la.i tra'i tim sa^`u Trang gia^'y tra('ng nha.t nhoa` bao nu+o+'c ma('t Nhu+~ng gio`ng tho+ chan chu+'a no^~i buo^`n ddau. Ha~y cu+' go+?i nie^`m thu+o+ng nho+' tra`n le^n dda^`u ngo.n bu't DDe^? gio.t le^. tu?i ho+`n ro+i tre^n trang gia^'y ti`nh tho+ Nhu+ng pha?i tin ra(`ng mo^.t khi ca'nh chim tro+`i bay vu't Se~ kho' quay ve^` cho^'n cu~ no^'i la.i mo^'i duye^n xu+a. Ha~y thanh tha?n la^'y nhu+~ng so+.i to+ ti`nh dda~ ma^'t DDe^? de^.t nhu+~ng gio`ng tho+ ki? nie^.m dde.p nhu+ mo+ Nhu+ng pha?i bie^'t khi ma^y dda~ theo dda` gio' cuo^'n Se~ co`n bay xa ma~i trong vu~ tru. bao la. Ha~y tie^'p tu.c vie^'t thi ca ve^` ti`nh ye^u qua' khu+' Nhu+ng chi? coi ngu+o+`i ye^u nhu+ nguo^`n suo^'i cu?a gio`ng tho+ Ta va^~n pha?i so^'ng la.c quan vi` linh ho^`n ba^'t tu+? Va` sau dda'm ma^y dden ddang la^'p lo' a'nh du+o+ng ho^`ng. Feb 16/2012 ChinhNguyen/H.N.T.
Mu.c Lu.c


3. Nho+' Hue^' Na(m Xu+a
Ta(.ng hoa`ng muo^.i DDo^ng Hu+o+ng To^n Nu+~ DDe^m An Cu+.u cuo^'i mu`a Thu co`n buo^'t Ga'c kie^'m thie^ng Me. vuo^'t ma(.t Huye^`n Tra^n Trao a^'n kie^'m la`m ddo^?i thay va^n nu+o+'c Nu'i Ngu+. la.nh lu`ng ma('t Hue^' su+o+ng ru+ng! Hu+o+ng giang buo^`n bo'ng Nguye^.t Bie^`u o^m Me^. Tu+` Cung na(`m le^. tha^'m cha(?ng ngu+o+`i tha(m Nhu+~ng ngo+~ ngi`n na(m be^n gia`n hoa ly' Tha'i Ha^.u ddi ve^` di`u da(.t hu+o+ng tho+m Con sa^u ro.m o^m nha`nh du+o+ng a^'p tru+'ng hu+'ng gio.t su+o+ng mai hoa`i vo.ng na('ng Thu chu' me`o Mun ung dung na(`m hu+'ng na('ng be^? nu+o+'c sa^n ro^`ng ca' lo^.i tung ta(ng Bao xua^n hi???Hoa`ng Cung tha`nh danh mu.c? kha'ch du ha`nh nga('m di ti'ch nhi`n ma^y ao sen ddo? o^m vo`m ca^y bo'ng ma't ba~i ca't va`ng nha.t na('ng gio' bay bay Ta ghe' tha(m em chuye^'n ta`u sau cho't ngu? la.i Bo^`ng Mie^u dde^m tru+o+'c khi ve^` tie^'ng chim so+n khe^ chie^`u nay que^n ho't nho+' qua' Tho. Xu+o+ng ga` ga'y o? te^ Thie^n Mu. chuo^ng nga^n la^ng la^ng ky? nie^.m hoa ti'm be^'n thuye^`n quye^'n luye^'n na(m xu+a Hai ddu+'a ngo^`i mo+ tha`nh ddo^i chim Ye^'n Ra dda?o ca't va`ng dda`o gie^'ng hu+'ng mu+a?

So^ng Cu+?u

Mu.c Lu.c


4. Xe~ Do.c Tru+o+`ng So+n * Xe~ do.c Tru+o+`ng So+n ddi cu+'u nu+o+'c Ma` lo`ng pho+i pho+'i da^.y tu+o+ng lai... ( Tho+ VC) Tuo^?i tre? co' ai kho^ng mo+ u+o+'c Du+.ng xa^y dda^'t nu+o+'c go'p ba`n tay... Sa'ch vo+? ho.c tro` xin gia~ bie^.t Pho^' phu+o+`ng xanh ddo? a'nh dde`n dde^m Xa ro+`i a'nh ma('t buo^`n tha thie^'t Nhu+~ng nu. ho^n no^`ng le^n ma' em... Ngu+o+`i ddi tha(m tha(?m mo+` su+o+ng gio' Va'ch dda' cheo leo do^'c ro+.n ngu+o+`i Bu+o+'c xuo^'ng truo^ng dde`o men lo^'i nho? Tha'c cao vo+`i vo+.i nu+o+'c tre^u ngu+o+i... DDa.n ca`y bom xo+'i ddu+o+`ng loang ma'u DDa' ta?ng long chong tre.o bu+o+'c ddo+`i DDe^m khi? ru+`ng ke^u buo^`n a?o na~o DDom ddo'm, ma tro+i lu+?a xanh ngo+`i... Va('t ddeo, muo^~i chi'ch cha^n dda^`y ghe? Bu.ng ddo'i na(`m run, co+n re't ru+`ng Buo^?i tie^~n qua^n ddi, hu`ng khi' tre? Ma`i gu+o+m , la^'p bie^?n, y' anh hu`ng..! Nhu+ng ma` su+. tha^.t bao nhie^u ma'u Tha^'m la.nh a^m ho^`n va^'t vu+o+?ng oan Ngu+o+`i mang hoang tu+o+?ng lo`ng kie^u nga.o Gia?i pho'ng mie^`n Nam xo'a ba.o ta`n... Bao lo+`i hu+'a he.n bao lo+`i dde.p Thu'c giu.c thanh nie^n buo^?i le^n ddu+o+`ng Thu+o+ng qua' su+'c ngu+o+`i dda^u pha?i the'p Xe~ ru+`ng, ma`i dda'...la'ng Tru+o+`ng So+n.!! Ngu+o+`i ddi, tuo^?i tre? dda^`y nhie^.t huye^'t Xe~ nu'i ba(ng ru+`ng dde^? ha^.u phu+o+ng DDa?ng so^'ng ye^n la`nh be^n ye^'n tie^.c Mu+u ddo^` nhuo^.m ddo? kha('p que^ hu+o+ng... Mu+o+`i ddi, na(m che^'t, ba e`o uo^.t To'c ru.ng, xu+o+ng lo^`i, ma('t tro?m lo+ Va`o ddu+o+.c mie^`n Nam nhi`n nu'm ruo^.t DDu? dda^`y no a^'m dde.p nhu+ tho+... Anh hu`ng- Cha^n pha?i xie^`ng theo su'ng La^'y thi.t xu+o+ng cho^'ng ddo+? dda.n ddo^`ng Tuo^?i tre? Vie^.t Nam trong hoang mo^.ng Bo? he^'t thanh xua^n ddo^? ma'u ho^`ng... Anh xe~ Tru+o+`ng So+n dde^? du+.ng xa^y Thie^n ddu+o+`ng Co^.ng sa?n the^' na^`y dda^y Co+` sao re'o quy? ve^` xa^u xe' DDa^'t nu+o+'c tang thu+o+ng dde^'n no^~i na^`y! DDa?ng chi? anh hu`ng dda`n a'p da^n Khum lu+ng, quy` lu.y nhu.c tra(m pha^`n Tru+o+'c te^n Che^.t Co^.ng dda^`y gian a'c Chie^'m dda?o, bie^n cu+o+ng bie^?n la^'n da^`n... Xe~ do.c Tru+o+`ng So+n tha^y xa'c pho+i Ma'u ngu+o+`i trai tre? ddo^? cho loa`i Quy? vu+o+ng kha't ma'u ddu`a tre^n ma'u Gia?i pho'ng mie^`n Nam ba'n nu+o+'c cho+i..!! Thy Lan Tha?o


Mu.c Lu.c


5. Chi? La` Phu` Hu+ Ca? Em va^~n dde.p ma~i cu+o+`i kho^ng no^~i nho+' Co`n to^i dda^y tho+ tha^?n tha'ng na(m da`i To^i bu+o+'c ddi tre^n ddu+o+`ng ti`nh bo+~ ngo+~ Bie^'t bao gio+` ke^'t ddu+o+.c mo^'i ti`nh ai! Em bu+o+'c vui tre^n ne?o ddo+`i da~ ngoa.i Chi? be^n ngoa`i go'p ma('t? no^~i lo`ng xa Chi? phu't cho^'c ro^`i nha` ai na^'y o+? Cu~ng mau que^n lo+`i chu'c gia? ? ngo.c nga`? LO+`i no'i thie^.t dda('ng lo`ng ai gia^y phu't Chie^m nghie^.m ddi ro~ tra('ng dden ddo+`i DDa^u co' tha^.t chi? la` phu` hu+ ca? Ro~ ra ro^i thuye^`n nho? so'ng cho+i vo+i! Ha~y ti?nh la(.ng mau tro+? ve^` vo+'i dda.o Phie^u du na`o cu~ng mo?i su+'c mo`n ho+i Tha^n the^' cu~ng ta`n da^`n trong hu+ mo^.ng Bie^'t ti`m dda^u ha.nh ngo^. cuo^.c chung ddo+`i Ha`n Thie^n Lu+o+ng


Mu.c Lu.c


6. Chia Buo^`n ( cu`ng chi. Mai va` ca'c cha'u o+? Hawaii) Ye^u nhau tu+` thuo+? xua^n xanh Be^n nhau tu+` thuo+? theo anh va`o ddo+`i Nu+o+'c nha` chinh chie^'n to+i bo+`i La.i theo anh dde^'n vu`ng tro+`i tu+. do Tu+o+?ng ddo+`i ha.nh phu'c a^'m no Be^n ba^`y con da.i chung lo vo+. cho^`ng Na`o ngo+` kho^? pha^.n ma' ho^`ng Anh mang tro.ng be^.nh, ddo+`i tro^ng mo?i mo`n Mu+o+`i ma^'y na(m, cho^`ng va` con Ta^.n ta^m ta^.n lu+.c, ra'ng tro`n pha^.n em Co`n dda^u gia^y phu't e^m dde^`m Ye^u thu+o+ng ma^.t ngo.t dde^m dde^m ma(.n no^`ng Go^'i cha(n hu+o+ng lu+?a, da^~u kho^ng Co`n tre^n ddo+`i va^~n a^'m lo`ng, anh o+i! DDe^'n gio+` Chu'a go.i anh ro^`i Bi`nh an anh nhe', he^'t ddo+`i kho^? ddau Ba^y gio+` va` ma~i ve^` sau Bu.i tra^`n ru? sa.ch anh va`o thie^n thu Va^n Ha` Nov 19, 2018 Ki'nh Chu'c anh GIOAN BAOTAXITA JOHN TUAN LE Nov 10, 1944 - Nov 14, 2018 ddu+o+.c ve^` be^n cha^n Chu'a bi`nh an. MU`A MU+A DDe^m na(`m nghe tie^'ng mu+a ro+i Sao nghe nho+' qua' mo^.t tho+`i dda~ xa? Tro^'n mu+a ddu+'ng du+o+'i hie^n nha` Gio+ tay ddo'n la^'y, vo+~ oa` tre^n tay Tuo^?i tho+ thi'ch la('m mu+a bay Tan tru+o+`ng, ta` a'o loay hoay the.n thu`ng Mu+a la`m u+o+'t ca? ma('t nhung A'o vo+`n nhu+ ca'nh bu+o+'m tung ta(ng cu+o+`i Mau ddu+a chie^'c ca(.p le^n tho^i Che ma`u con ga'i, ke?o ngu+o+`i nga^?n ngo+ Xa ro^`i, nhu+ nhu+~ng gia^'c mo+ Ma` nhu+ ga^`n la('m, cu+' ngo+` ho^m qua Mo^i ngon, da'ng ngo.c tay nga` Run run ho^`n pha'ch, la` dda` phie^u die^u Mo+'i tay tuo^?i dda~ xe^' chie^`u Tra'i tim cu~ng va^~n lie^u xie^u gio.t ti`nh. Xoay lu+ng tro+? gia^'c la(.ng thinh Mo+'i hay mu+a nu+?a dde^m, mi`nh, thu+'c sa^u Va^n Ha` Atlanta ( Nov 2018 ) Lo+`i buo^`n Tie^'ng mu+a dde^m, tan ta'c giu+~a canh khuya Em thao thu+'c, na(`m dde^'m tu`ng tie^'ng go~ Tie^'ng tho+`i gian tro^i theo do`ng nu+o+'c nho? Xuo^'ng ddo+`i em, tra(n tro+? gia^'c mo+ ddo+`i Cho+.t nga^.m ngu`i, mie^`n Ta^y ra^'t xa xo^i Bao thu+o+ng xo't cu?a hai dda^`u no^~i nho+' Sao tro+' tre^u ? DDa^'t tro+`i ddang co`n no+. Nhu+~ng co+n mu+a cho dda^'t he^'t kho^ ca(`n Co+n cha'y lan tra`n, da^.p ta('t tha^.t kho' kha(n Ca^`n thie^'t la('m nhu+~ng gio.t mu+a nhu+ the^' Ma` mie^`n DDo^ng va^~n su.t su`i nga^'n le^. Mong la`m sao! Thay ddo^?i ddu+o+.c dda^'t tro+`i Mu+a thua^.n gio' hoa` cho ca^y co? sinh so^i Cho ngu+o+`i he^'t kho'c ngu+o+`i ddang hoa.n na.n Cha(?ng chie^'n tranh ma` ddoa.n dda`nh ly ta'n DA^N kho^? ddau, vi` VUA cha(?ng DDU+'C DDO^. gi` . Tha`nh pho^' tuye^.t vo+`i, MIE^`N DDO^NG, bie^?n xoa' tan Thie^n dda`ng nho?, MIE^`N TA^Y , tha`nh tro bu.i Vi` NU+O+'C - LU+?A, la` ho.a tro+`i mang to+'i Thu+'c tra('ng dde^m, em nho? le^., nga^.m ngu`i Va^n Ha` ( Atlanta) DDe^m 15/11/18 THU NHO+' Co' mo^.t nga`y, tro+`i mu`a thu, dda^`y mu+a Ta ngo^`i nghe, tie^'ng go~ dde^`u, tre^n la' Lo`ng ru+ng ru+ng, nho+' gi` ? Tha thie^'t qua' Cu+' ma^.p mo+`, lu+ng lu+~ng o+? trong tim Nho+' tuo^?i tho+, nho+' ddu+o+`ng pho^' la(.ng im Nho+' be` ba.n, cu?a mo^.t tho+`i ca('p sa'ch Bie^'t ti`m dda^u? Bao tha'ng nga`y xa ca'ch Na(m mu+o+i na(m, nho+' xo'm nho? di.u da`ng Nho+' thuo+? na`o, da^`m mu+a bu+o+'c lang thang DDa^`y sa?ng khoa'i, dda^`u hu+'ng mu+a ma'ng xo^'i Do`ng nu+o+'c tuo^n, cha(?ng la`m ta bo^'i ro^'i Cu+' vui ddu`a, cu+' gia`nh gia^.t tho?a the^ Nu+?a cuo^.c ddo+`i, tro^i , nhu+ mo^.t co+n me^ Nha('m ma('t la.i, que^ hu+o+ng xa vo+`i vo+.i Nho+' da'ng me., vo~ng tru+a ngo^`i cho+` ddo+.i Con tan tru+o+`ng, dda^`u dang na('ng chang chang Nho+' ti`nh dda^`u, thu+ trao cha(?ng da'm mang Giao ba.n giu+~, so+. ve^` nha` bi. ma('ng Thu+ ho^`i a^m, ta vie^'t le^n gia^'y tra('ng Tai thi` nghe, ca? bo.n tra? lo+`i du`m DDa'ng ye^u vo^ cu`ng, ta^'t ca? nho+' nhung Ta ngo^`i dde^'m tho+`i gian tro^i bie^`n bie^.t Tuo+?ng con tim, cha(?ng co`n chi nuo^'i tie^'c Bo^~ng da.i kho+`, nhung nho+' buo^?i hoa`ng ho^n. Va^n Ha` Chie^`u mu+a Atlanta Tha'ng 11/7/ 2018 Gio^? ma' ( 2018) Ho^m nay con gio^? ma' Ma` ho^m qua lie^.t giu+o+`ng Na(`m ca? nga`y, lo la('ng May qua', co' NAM PHU+O+NG Sa'ng ra mau cha.y to+'i Nha` ha`ng mo+? cu+?a ro^`i Canh chua, ca' kho to^. Mo'n ma' thi'ch ghe^ no+i Go?i ngo' sen to^m thi.t To^m la(n bo^.t chie^n gio`n Su+o+`n heo rim ma(.n ma(.n Bo` lu'c la('c, ngon ngon The^m cha? gio`, rau ca?i Ye^n ta^m ro^`i, cu'ng tho^i Nga la`m che` tro^i nu+o+'c La`m nho+' ma', ma' o+i . Nhang dde`n vu+`a nghi ngu't Heo quay cu?a chu' di` Mo'n ga` chie^n ha^'p da^~n Vy mua cho ngoa.i ngay Con cu'ng nga`y co`n so^'ng Ma' cha('c cu~ng dda^u dda^y Nhang ta`n mo+`i va`o tie^.c Sao ma('t con cay cay? Nga`y mai la` nga`y ma^'t Con cu'ng ma' ma^m chay Nho+' ma' o+i la` nho+' 18 na(m, xa bay Ma' va^~n la` muo^n thuo+? Cho con hi`nh ha`i na`y Con cu~ng gia` ddi la('m Bie^'t ma^'t co`n nay mai Va^n Ha` (Atlanta 20/9/2018 AL) NE^'U TO^I CHE^'T Xin ddu+o+.c hie^'n tha^n na`y cho y ho.c May ra co`n giu'p i'ch ddu+o+.c nha^n gian Nho+' mo^.t ddie^`u, ddu+`ng to^? chu+'c le^~ tang DDu+`ng ca'o pho', kho^ng ca^`n cho ai bie^'t Vi` co`n so^'ng cu~ng nhu+ la` dda~ che^'t Quan tro.ng gi` chi? la` mo^.t sinh linh Bo+?i quanh ta, ngu+o+`i ddo+`i dda~ vo^ ti`nh Nu+o+'c co`n ma^'t, xa' gi` ngu+o+`i, ma` tie^'c Tre^n que^ hu+o+ng, du` bie^'t nhu+ng gia? ddie^'c Ma^'t da^`n da^`n, tu+`ng khu'c dda^'t, ngo.n ca^y Tu+` thu+'c a(n, hoa tra'i ma^'t tu+`ng nga`y Ca? tie^'ng no'i, tu+` tu+` ro^`i cu~ng ma^'t O+? no+i na`y, tu+o+?ng no+i ye^n tha^n nha^'t Cu~ng kho^ng ngo+` nguy hie^?m cu+' bu?a va^y Trong nha` tho+`, tu.ng nie^.m, ma^'t ma.ng ngay DDang ddi cho+., dda.n bay dda^u the^? tra'nh La`m CON NGU+O+`I , bie^'t la`m sao so sa'nh ? Pha^`n con nhie^`u, pha^`n nguo+`i, i't ro^`i sao? Ca'i lu+o+ng ta^m, dda~ ba'n tu+. lu'c na`o? Ne^n ca?m gia'c ca('n ru+'t , kho^ng co`n nu+~a Vo`ng tu+? sinh , dda^u he.n ho`, la^`n lu+~a DDe^'n ro^`i ddi, thu+o+ng cho ma^'y cu~ng xa Cho+.t nghi~ mi`nh, tie^'c chi tha^n be`o bo.t Hie^'n cho ddo+`i, khe'p la.i co~i ngu+o+`i ta. Va^n Ha` ATLANTA Thu+' ba?y - 27/10/2018 Va^n Ha`


Mu.c Lu.c


7. Buo^`n Ta`n Thu Mo+'i dda^y, thu dda~ u'a ta`n Ngoa`i sa^n na('ng nha.t, la' va`ng tho^i bay Ma^y xa ngo.n co? gio' lay Thu ta`n go+.i nho+' nhu+~ng nga`y be^n em Su+o+ng khuya co`n ddo.ng be^n the^`m Nho+' sao ho+i a^'m, vai me^`m, vo`ng tay Ho^` thu ma('t bie^'c lung lay Bo'ng ma^y dda'y ma('t, nho+' hoa`i nga`y xanh To'c em nga`n so+.i to+ ma`nh Hu+o+ng bay trong gio', ho^`n anh vo.ng sa^`u DDe^m ve^` mo^.ng mi. canh tha^u Nghe trong xao xuye^'n, lo`ng ddau no^~i mi`nh Que^ nha` ta`n cuo^.c ddie^u linh Bao nhie^u na(m ddo+.i, bi`nh minh chu+a ve^` Thu ddi go+?i chu't ti`nh que^ Ngu+o+`i ddi xa xu+', nga`y ve^` ha(`ng mong .

Song An Cha^u
Mu.c Lu.c


8. Cho Rie^ng Em 7 Ho^m nay nga`y ta ma^'t em... CHO RIE^NG EM 7 Sa'ng nay mu+a phu? dda^`t tro+`i La.nh lu`ng cha(n go^'i kie^'p ngu+o+`i mong manh Em ddi bo? la.i sao dda`nh Mo^.t dda`n con cha'u ddu+'ng quanh be^n giu+o+`ng Ba^`u tro+`i tu+.a phu? ma`n su+o+ng Em na(`m thie^m thie^'p, vo^ thu+o+`ng nghie^.t oan No+~ na`o em bo? the^' gian DDe^? anh mang na(.ng vo^ va`n xo't xa Gia~ tu+` kie^'p so^'ng ta ba` Tie^'ng Kinh mo+? lo^'i Di DDa` ddo'n em! Vu?ng gio' xoa'y ? 07-11-2011 CHO RIE^NG EM 8 Thu co' buo^`n kho^ng ma` ma^y tro+`i u? do^.t La' co' buo^`n kho^ng sao la' ddo^?i ma^`u Em buo^`n gi` ma` ddo^i ma('t u sa^`u DDe^? ho^`n anh ddau theo tu+`ng nhi.p tho+? Da`n bi' na(`m buo^`n gu.c dda^`u u? ru? Thie^'u ba`n tay em sa(n so'c mo^~i nga`y He'o u'a da^`n theo ngo.n gio' heo may Nhu+ ho+i tho+? em ca.n da^`n? thoi tho'p! Ngo^`i be^n em nhu+ng ca'ch xa vo+`i vo+.i Ba`n tay em kho^ he'o ngo'n nga('n da`i La`m sao co`n vo+'i ddu+o+.c to+'i tu+o+ng lai Em tu+.a ngo.n dde`n phao da^`u da^`n ca.n Ca('n cha(.t va`nh mo^i nga(n gio`ng nu+o+'c ma('t DDe^? ho^`n em thanh tha?n lu'c xa ddo+`i Anh muo^'n ga`o the't oa'n tra'ch dda^'t tro+`i Sao vo^.i no+~ chia ma?nh ddo+`i re~ lo^'i?! Em ddi ro^`i! Tro+`i o+i gia^y phu't cuo^'i Sao cha(?ng no'i vo+'i anh mo^.t lo+`i na`o Vu`ng gio' xoa'y ? Nga`y em vi~nh bie^.t co~i tra^`n! (12 gio+` 48 nga`y 07-11-2011) THO+`I GIAN KHO^NG NGU+`NG LA.I Run so+. tho+`i gian ddi qua Nhu+ng ho^m nay tro+`i la.i sa'ng To^i so+. a'nh sa'ng ma(.t tro+`i se~ la`m kho^ he'o mo^i em To^i so+. la' va`ng ro+i ma~i DDe^? ca^y tru.i la' thu buo^`n Cho gio.t le^. sa^`u ma~i vu+o+ng Nga`y to^i ma^'t em vi~nh vie^~n Trong ddo+`i nhu+~ng la^`n ddu+a tie^~n To^i so+. gia^y phu't sau cu`ng Kho^ng bao gio+` co`n ga(.p la.i Em ve^` Pha^.t quo^'c thong dong Vu`ng gio' xoa'y - buo^?i sa'ng 10-11-11 HO+`N EM Ba`n tay em run run DDo^i ma('t em khe'p ho+` Ba^y gio+` la` mu`a thu Ma` sao tro+`i ba(ng gia' Bu+o+'c co^ ddo+n xu+' la. Buo^`n na`y ai so+'t chia Em ddi ro^`i! Tha^.t te^.? Que^n ca? lo^'i quay ve^`! Vu`ng gio' xoa'y - Sau nga`y ma^'t em VA^`N THO+ CU~ ?Tu+` bi`nh nguye^n ta du+o+`ng nghe so'ng vo^~ Nho+' da'ng em to'c xo~a giu+~a tro+`i sao To'c bay bay cho+` dde^m ve^` co+.t gio' So+.i vo^ ti`nh tro'i cha(.t mo^.t ddo+`i ta? * Va^`n tho+ cu~ ba^y gio+` ti`m ddo.c la.i Nhu+ mu~i dao nho.n ra.ch na't mo^.t ddo+`i Em gio+` dda^y nu+o+ng theo gio' ve^` tro+`i Em co' xo't thu+o+ng cho ngu+o+`i o+? la.i!? Ngoa`i hie^n va('ng gio' thu ve^` qua(`n qua.i Ngo^`i dde^'m tho+`i gian kha('c khoa?i canh da`i DDe^m vo^ ta^.n dde^? ddu+`ng co' nga`y mai Kho^ng muo^'n ma^'t em trong ddo+`i vi~nh vie^~n DDau ddo+'n na`o ho+n phu't gia^y ddu+a tie^~n Da thi.t em tha`nh tro bu.i tro+? ve^` Co`n la.i gi`, bo^'n mu+o+i sa'u na(m nghi~a phu the^ Anh la`m sao nga(n ddu+o+.c gio`ng nu+o+'c ma('t Anh la`m sao tra'nh kho^ng o^m ma(.t kho'c Du` bie^'t ra(`ng em ve^` co~i Di DDa` Du` bie^'t ra(`ng em xa la'nh ta ba` Qua mo^.t ddo+`i vo+'i muo^n nga`n kho^? lu.y! Lo+`i DDu+'c Pha^.t da.y: ?Tu+? quy sinh ky'? Anh chi? la` mo^.t Pha^.t tu+? ky' danh Ne^n va^~n chi? la` Pha^.t tu+? ham sanh Ai tha^'y ddu+o+.c mo^.t ddo+`i sau khi che^'t * Va^`n tho+ cu~ vie^'t cho em mu+o+`i na(m tru+o+'c Vu`ng gio' xoa'y - 10-11-11 VI~NH BIE^.T TI`NH EM Sa'ng nay em bo? ddi ro^?i Co`n anh o+? la.i be^n ddo+`i qua.nh hiu Tu+` nay mo^~i sa'ng tru+a chie^`u Co`n dda^u hi`nh bo'ng cu?a ngu+o+`i anh ye^u Sa'ng mu`a thu gio' tha^.t nhie^`u Anh ngo^`i che^'t la(.ng ho^`n sie^u nga^.m sa^`u Vo`ng tay em bie^'t ti`m dda^u Ngu+o+`i ye^u anh ho+~i, tu+.a dda^`u vai anh Lu+?a ho^`ng tha^n xa'c tan ta`nh Co`n dda^y mo^.t na('m tro ta`n xa'c tha^n Mo^.t ddo+`i la^.n dda^.n, phu` va^n Ba?y mu+o+i co`n la.i co' nga^`n na`y tho^i! Be^n anh con cha'u nga^.m ngu`i Bao nhie^u be` ba.n mo^.t ddo+`i ga^`n xa Tie^~n em ro+`i co~i ta ba` Ca.n kho^ nu+o+'c ma('t ma(.n ma` bo+` mo^i Vu`ng gio' xoa'y - 11-11-11

Ngu~ Lang
Mu.c Lu.c


9. DDa~ Tho^i Que't La' Na(m nay dda~ tho^i que't la' Lo`ng vui hay buo^`n Vui kho^ng co`n me^.t mo?i gom la', dda^`y xe cu't ki't, ddo^? la', ddo^'t la' Buo^`n thie^'u mu`i la' kho^ , tie^'ng cho^?i xa`o xa.c Tha^'y mi`nh ye^'u o+'t ho+n, ga^`n vo^ du.ng ho+n Thie^'u ddie^`u dda^'t tro+`i ga^`n gu~i , trie^'t ly' va^.n ha`nh , hy vo.ng ddie^`u ddo^?i mo+'i Co`n tha?nh tho+i nhe. nha`ng sau khi me^.t mo?i Ta'ch tra` tho+m ngo^`i be^n hie^n nha` nhi`n sa^n vu+o+`n sa.ch se~ nhu+ mo+'i Ga^.m nha^'m no^~i ye^n bi`nh sau nhu+~ng va^.t va~ Nhu+~ng chie^'c la' cu+'ng dda^`u cu+' co^' ba'm va`o dda^'t tha^.t la. Va` gio' lo^'c ho^'t dda'm la' vu+`a gom ra?i ra cu`ng he^'t Nghi~ ra que't la' co' ddie^`u nghe^. thua^.t Pha?i theo chie^`u gio', theo co+n gio' Que't nhanh, ho^'t le. va` ddo^'t mo^`i nhu+~ng la' tho^ng dda^`y nhu+.a de^~ bu`ng cha'y Gio+` ngo^`i nhi`n ngu+o+`i la`m tre? que't la' Kho^ng bie^'t anh ta co' nghI~ gi`, hu+o+?ng thu. gi` nhu+ mi`nh khi tru+o+'c ddo' Chu+o+ng Ha`
Mu.c Lu.c


10. Ta(.ng Em Nhe' - Mo^.t Bo' Hoa Ma^`u Tra('ng Ngu+o+`i thu+o+ng o+i, sa'ng nay nghi~ dde^'n anh Nghi~ dde^'n vo^ thu+o+`ng, nghi~ dde^'n nga`y na(`m xuo^'ng Nu+o+'c ma('t ro+i nhu+ng tim em kho^ng la.nh Tha^'y a^'m no^`ng, ddo+`i dde.p la('m ma^`u xanh Ca?m o+n anh va` bo' hoa gu+?i ta(.ng Hoa ho^`ng nhung tua^`n le^~ cuo^'i tha'ng Mu+o+`i Anh de^~ thu+o+ng vi` luo^n nghi~ dde^'n em Ba?o sao em kho^ng thi?nh thoa?ng mi~m cu+o+`i Luo^n u+o+'c mi`nh se~ la` ngu+o+`i ddi tru+o+'c? Va^~n mong anh ddu+`ng qua' ddo^~i muo^.n phie^`n DDo+`i so^'ng na`y nga('n ngu?i, la('m phu+o+'c duye^n Ta ha~y so^'ng tu+`ng phu't gia^y ha.nh phu'c, dde^? dde^'n lu'c ra ddi mi`nh chu'c phu'c Mu+`ng cho nhau thoa't kho?i kie^'p hie^.n tie^`n Khi em ddi? ddu+`ng ddau buo^`n anh nhe' DDu+`ng ti`m ddo.c tho+ em ro^`i nho? le^. Ne^n ca?m o+n ddo+`i so^'ng kho^ng gi` te^. Mo^.t ddo+`i ngu+o+`i cha(?ng qua?mo^.t co+n me^ Ta(.ng em nhe', mo^.t bo' hoa ma^`u tra('ng Ma^`u em ye^u, ho^n nhe'?mo^.t ddo'a hoa Khi nga('m tra(ng, ddu+`ng nu+o+'c ma('t chan ho`a Ma` nho+' la.i nhu+~ng nga`y ta ha.nh phu'c Ma^y tra('ng, a'nh tra(ng, mu`a Xua^n hoa cu'c Ha. ddo?, na('ng va`ng, tha?m co? e^m cha^n Tha'ng Mu+o+`i mu`a Thu, tay na('m a^n ca^`n DDo^ng tuye^'t tra('ng, mu`a ddo^ng ve^` thi vi. Bo' hoa tra('ng, nga`y em ddi gia?n di. Cha(?ng ne^n buo^`n, ddu+`mg sa^`u kho^? ma` chi Ta chi? co' mo^.t cuo^.c ddo+`i dde^? so^'ng So^'ng he^'t mi`nh, kho?i tie^'c nuo^'i khi ddi Oct 30th, 2018 Qua'ch Nhu+ Nguye^.t Mu.c Lu.c


11. Quay Ve^` Mie^`n ta^y so^ng nu+o+'c hie^`n hoa` Ga'i que^ ma(.c a'o ba` ba cho^'ng che`o Chie^`u ta` con nu+o+'c da^ng reo Ca' to^m thong tha? leo tre`o ddo+'p lia Mo^`i ngon la^'p lu+?ng ?dda(`ng kia Ha' mo^`m di'nh mo'c be^n bi`a ba^`n xanh * Vo^ tro`ng gia^~y giu.a tha^.t nhanh Mong sao ti`m cho^~ an la`nh chui ra Lu+o+'i cha`i qua(ng tha? ga^`n xa No+i na`o cu~ng co', ghe ra` ra` bo+i Mie^`n que^ sinh so^'ng nho+` tro+`i DDe^'n mu`a nu+o+'c lu~ an ngo+i no lo`ng Nga`y na`o so^ng nu+o+'c ca.n no^ng Ca' to^m di ta?n va` kho^ng quay ve^`

Ba.ch Lie^n
Mu.c Lu.c


12. Chuye^.n Non Nu+o+'c & Chuye^.n Chu'ng Mi`nh Mo^.ng ha?i ho^` anh vui ddo+`i li'nh chie^'n. Em tie^~n anh tre nghie^ng bo'ng ven ddu+o+`ng. Gie^'ng ma('t u hoa`i cho+.t sa'ng nie^`m thu+o+ng. Con dde^ uo^'n khu'c ga^.p ghe^`nh dda^y ddo'. Xin ca'i he.n dde^'n ngu+o+`i em be' nho?. Da^~u tha'ng nga`y cuo^.c chie^'n co' ddie^u linh. Na('m tay nhau ta nguye^.n u+o+'c chung ti`nh. Ke^` vai da.o bu+o+'c tra(ng thanh tha^n a'i. Co' nhau ro^`i ddo+`i ne^n tho+ bie^'t ma^'y! So'ng thuye^`n ye^u gio' lu+o+'t dda^?y ma^y ddu+a. Di`u nhau ho` he.n nhu+~ng buo^?i so+'m tru+a. Lo`ng son sa('t nhu+ ngu+o+`i xu+a vu+o+`n Thu'y. Ti`nh tha('m thie^'t ddo^i ta ha(`ng chung thu?y. Ye^u que^ hu+o+ng anh vui mo^.ng co^ng ha^`u. DDu+`ng dde^? tha'ng nga`y xa ca'ch da`i la^u. Chuye^.n non nu+o+'c, chuye^.n cu`ng nhau nguye^.n u+o+'c. DDu+o+`ng xa tra?i khi anh hu`ng mo?i bu+o+'c. Du+`ng go't giang ho^` nghi? phe'p tha(m em. Du+o+'i gia`n hoa thie^n ly' mo^.ng tra(ng the^`m. Anh ho^`i ho^.p... na('m tay em ho^n nhe.. Ti`nh Hoa`i Hu+o+ng
Mu.c Lu.c


13. Thu Ve^` Nghe La' Ru.ng Sa'ng nay lo+?n vo+?n su+o+ng mu` Cho+.t buo^`n mo+'i nho+' ra(`ng thu dda~ ve^` Ngu+o+`i ddi xa ca'ch tu+' be^` Co' nghe la' ru.ng dde^m ve^` sao ro+i ? Chia tay mu`a ma^'y ngu+o+`i o+i Ba`n tay xu+a a^'m nay co`n a^'m kho^ng ? Rie^ng to^i bo^'n mu`a mu`a ddo^ng Ca`nh ddo+`i tro+ la' do`ng so^ng la(.ng buo^`n Cuo^.c ddo+`i nhu+ chie^'c la' buo^ng Nhu+ be`o bo.t nu+o+'c xuo^`ng kho^ng be^'n bo+` La`m kie^'p ta(`m pha?i nha? to+ Ngu+o+`i o+i co' tha^'y tho+ to^i vo.ng buo^`n ? So+.i buo^`n gia(ng ma('c ga'c chuo^ng Bu+o+'c cha^n lu+~ thu+' tra(ng suo^ng bo+ pho+` Va`ng thu mie^n vie^~n ddo^i bo+` DDe^m nay sao ru.ng, hu+~ng ho+` ? ngu+o+`i xa ! Le^ Mie^n Khu+o+ng Thu Non Cuo^'i mu`a ha. ma^y ho^`ng ve^` tru+o+'c ngo~ Ha.t bu.i ga^`y tre^n ta` a'o na('ng phai Em eo thon to'c xo?a ddo'n nga`y mai Cho+` heo may na^ng bo^`ng be^`nh ma'i to'c Em xuo^'ng nu'i - ba`n cha^n son - suo^'i kho'c Ma' lu'm ddo^`ng tie^`n lu+~ng thu+~ng ha't ca ! DDo+`i nga^y tho+ ho+` hu+~ng la' vo+'i hoa Gio' se~ ve^` vo+'i mu`a ma^y ke'o ba~o DDo+`i co' buo^`n co' nhu+~ng nga`y a?o na~o Xin em ddu+`ng xe^'p bo? nhu+~ng u+o+'c mo+ Na('ng va^~n dde.p ddu+o+`ng va^~n ro^.ng ne^n tho+ DDang cho+` em hoa ddo+`i ngu+o+`i thie^'u nu+~ Hoa tra('ng la` em, to^i ngu+o+`i kha'ch lu+~ DDo'n hu+o+ng bay chu.p ba('t nu. cu+o+`i vang DDe^m thu non la' no~n se~ chuye^?n va`ng Xin cu+' ru.ng giu+~a lo`ng to^i kha't va('ng Le^ Mie^n Khu+o+ng Mu.c Lu.c


14. Mu+a Thu Ai tha? la' ro+i dda^`y go'c pho^' Ba(`ng la(ng run ra^?y du+o+'i mu+a bay Bu+o+'c cha^n cha^`m cha^.m ho+`n vai a'o Tre^n lo^'i ddi ve^` mu+a la('t lay Mu+a Thu la`nh la.nh ddo+`i phie^u la~ng DDu+o+`ng phu+o+.ng nga`y xu+a nga^.p la' va`ng Ma`u a'o ho.c tro` bao ki? nie^.m Qua ngo^i tru+o+`ng cu~ nho+' mie^n man A'o tra('ng ngu+o+`i cu`ng a'o tra('ng to^i Nha(.t la' ba`ng ro+i, nho+' chu+a nguo^i Nu. cu+o+`i, a'nh ma('t, tro+`i tho+ mo^.ng Mo^.t chu't hu+o+ng ddo+`i, mo^.t chu't vui To^i giu+~ mu`a Thu xu+a o+? la.i Nha` em hoa`ng cu'c no+? dda^`y hoa Co' pha?i nu. ta^`m xua^n dda~ he'o Vi` dda^u con sa'o vo^.i bay xa? Thu la.i ve^` dda^y va`ng ca'nh la' Pho^' cu~ gio+` dda^y thie^'u mo^.t ngu+o+`i Mu+a Thu la^'t pha^'t dde^m tra(n tro+? Va^~n muo^'n que^n ma` te^ ta'i mo^i Nguye^n Khang Mu.c Lu.c


15. Va^'n Vu+o+ng Ti`nh Nhi Nu+~ Anh nghe so'ng ddo+`i em tha^`m vo^~ la.i Lo`ng nao buo^`n xa xo't bo+?i thu+o+ng ye^u Ne^'u ti`nh anh chu+a xoa no^?i ve^'t em ddau A^u cu~ng bo+?i duye^n tro+`i co`n tra('c tro+? Thi` em a. ! DDo+`i ngu+o+`i nhu+ kie^'p no+. No+. em co`n, duye^n ta`n cu~ chu+?a phai?. Ne^n ti`nh anh ngo+.p a'nh sa'ng ban mai Em ddo'n nha^.n va^~n vu+o+ng va`i ma?nh to^'i Mong bo^`-ta't chi? du`m em ta lo^'i Bie^?n tro+`i kia ddang ro^.ng mo+? the^nh thang Tie^'c chi em mo^.t bo'ng dde^m ta`n DDe^? anh cho+? con thuye^`n ga'i em qua la^.n dda^.n Ti`nh mo+'i trong em ca? va^`ng sa'ng la.n Ca'i dda~ qua chi? la` ra'c tho^i em ! Na('m re^u xu+a hoen ta.p, tha^'p he`n Sao em pha?i ba^.n lo`ng nuo^'i na? ? Ti`nh nhi nu+~ va^'n vu+o+ng ho^`n kha'ch la. Tre^n con ddu+o+`ng thie^n ly' bo^~ng cho^`n cha^n Ca'i gi` ca^`n thi` gia^~m dda.p le^n em Ha.nh phu'c ddo+`i em, cha^n tro+`i xanh bie^?n so'ng? 18/11/2018 CA?M TA'C TI`NH YE^U & CUO^.C SO^'NG Lo`ng em ddau, lo`ng anh cu~ng ddau Mo^'i ti`nh vo+~, em o+i ! Ca? hai ta dde^`u ma^'t DDo+`i la` ba?n ti`nh ca kho^ng bao gio+` du+'t Da^~u ddu+o+`ng ddi to+'i LA^U DDA`I TI`NH YE^U dda^`y nu+o+'c ma('t vo+'i thu+o+ng ddau. Ha.nh phu'c cu?a ddo+`i ta pha?i nghi~ to+'i mai sau Ne^'u kho^ng, Cuo^.c ddo+`i nhu+ mo^.t thu+?a ruo^.ng co^~i ca(`n, hay na^'m mo^` kho^ che^'t Ve^` ddi em ! Vo+'i ti`nh ye^u tha thie^'t Vu+o+.t qua ba~o gio^ng, ha.nh phu'c mo+'i be^`n la^u. Anh bie^'t ddo+`i em co`n gian kho^? ra^'t nhie^`u Anh se~ la`m ngo.n lu+?a ho^`ng su+o+?i a^'m cho em mu`a ddo^ng re't Ve^` ddi em ! Chi? ti`nh anh mo+'i giu'p em vu+o+.t ra bie^?n bie^'c DDe^? cuo^.c ddo+`i buo^`n la.i no+? tho+m hoa. Ve^` vo+'i anh ddi em ! ?con ddu+o+`ng so^'ng? du+o+'i cha^n ta? CHO EM GO.I TIE^'NG "CHO^`NG" LA^`N CUO^'I - "Cho em go.i tie^'ng CHO^`NG la^`n cuo^'i" Nghe em no'i lo`ng anh buo^'t nho'i Gio.ng no'i di.u hie^`n, gio.ng no'i ye^u thu+o+ng Ngu+o+`i tho^n nu+~ xa phu+o+ng .. Anh dda~ ye^u em ba(`ng ca? tra'i tim Nhu+~ng muo^'n ddu+a em to+'i cha^n tro+`i vi~nh tuye^.t ! Va^~n bie^'t ddo+`i em co' nhie^`u ngang khua^'t Chu+a the^? na`o go^.t ru+?a he^'t dde^? theo anh. Anh go.i em VO+. U'T tha^n thu+o+ng Em go.i anh la` CHO^`NG tri`u me^'n Ti`nh ta da^~u bao la nhu+ so'ng bie^?n Va^~n e^m dde^`m sa^u tha(?m dda'y dda.i du+o+ng. To^'i to^'i ve^` anh a^n a'i be^n em Em va^~n chie^`u cho^`ng vo+'i bao nie^`m ca?m xu'c Va` cu`ng nhau nhu+~ng tha'ng nga`y ha.nh phu'c The^' gio+'i tu+o+?ng chu+`ng chi? co' hai ta. Tho^i, ve^` dda^y em ! Anh kho^ng the^? chia xa Se~ ba^'t cha^'p mo.i ddie^`u ngang tra'i DDe^? em go.i tie^'ng ?cho^`ng? ma~i ma~i Anh ngo.t nga`o trong tie^'ng "vo+." thu+o+ng thu+o+ng.. Ta la.i o^m em va`o lo`ng - Ngu+o+`i tho^n nu+~ que^ hu+o+ng ! PHA.M NGO.C THA'I Ha` No^.i, mu`a ddo^ng NGU+O+`I THO^N NU+~ MIE^`N SO^NG NU+O+'C Ne'n hu+o+ng lo`ng anh tu+o+?ng nie^.m mo^'i ti`nh em Bo'ng tru'c va('ng, la`ng que^ xanh vie^~n vo.ng Gio.t le^. dda('ng em ho`a cu`ng anh uo^'ng Cho^'n xa vo+`i ngu+o+`i lu+~ kha'ch ddu+'ng du+`ng cha^n. Xin dde^? la.i cho ddo+`i va`i khu'c ca nga^n Nghi`n na(m sau - The^' nha^n o+i, ha~y nho+' ! Ta^'m hi`nh ta cu`ng na`ng mo^.t thu+o+? Va` cuo^.c ti`nh nu+o+'c ma('t la^~n ye^u thu+o+ng. Anh kho^ng the^? mang em theo tro.n kie^'p thi nha^n Giu'p em vu+o+.t qua ddo+`i be^? da^u kho^'n kho^? Mai co' dde^'n ga(.p la.i anh be^n na^'m mo^` no+i cha^n tro+`i, xu+' so+? Xo~a to'c ma` than kho'c co~i du+o+ng gian... Anh va^~n cho+` em o+? du+o+'i suo^'i va`ng Ta ha~y que^n ddi the^' gio+'i dda^`y ba.o loa.n DDe^? cu`ng em ke^'t tra(m na(m ti`nh ba.n Cu?a ti`nh ye^u tu+. tra'i tim anh ! Anh va^~n thu+o+ng em du` duye^n pha^.n be~ ba`ng Cha(?ng pha?i vi` em, cha(?ng pha?i anh kho^ng muo^'n Nhu+ng em a. ! KIE^`U dda~ no'i ro^`i, ddo' la` be^? so^'ng... Ti`nh giu+~a tra^`n ai, nu+o+'c ma('t tro^.n co+m chan. Da^~u pha?i bie^.t xa... anh co' ha.nh phu'c dda^u em ? Va^~n bie^'t ddo+`i em cu~ng ho`a do`ng le^. dda('ng U+`, thi` trang nam anh khinh thu+o+`ng kie^'p na.n Chi? thu+o+ng em la` pha^.n nu+~ nhi. Ha~y vu+~ng bu+o+'c le^n em va`o the^' gio+'i cu?a ca thi Se~ giu'p em que^n mo.i ddie^`u sa^`u muo^.n Anh chi? tie^'c kho^ng the^? di`u em to+'i be^'n... Mong dda^'t tro+`i co' Thu+o+.ng dde^' ddo+~ em ddi !? * Tho+ vie^'t dda~ da`i ma` cha(?ng tho?a no^~i ti`nh si Ta la.i ca^'t tie^'ng go.i te^n em: - Ngu+o+`i tho^n nu+~ mie^`n so^ng nu+o+'c... Mai da^n to^.c co' dda(.t ta na(`m o+? no+i na`o du+o+'i ga^`m tro+`i to^? quo^'c Ha~y ddu+a mo^. na`ng ve^` cho^n ca.nh na^'m mo^` ta. DDe^? con cha'u ddo+`i ddo+`i ca^'t cao ba?n ti`nh ca " Kho^ng co' chie^'n tranh, chi? co' ti`nh ye^u ba^'t die^.t ! " Anh se~ na^ng hi`nh em bay tre^n dda^'t tro+`i nu+o+'c Vie^.t Vu+o+.t qua mo.i chu? nghi~a to+'i muo^n na(m. Ha~y ddi cu`ng anh, mi`nh kho^ng che^'t dda^u em Kinh tha'nh dda~ da^.y ro^`i: nay chi? la` "co~i ta.m" Khi bie^'t vu+o+.t qua ddu? buo^`n ddau, kho^? na.n Mo+'i va`o ddu+o+.c ngo^i dde^`n... - To`a Tha'nh cu?a ti`nh ye^u ! O^i ! Ngu+o+`i tho^n nu+~ anh thu+o+ng Cuo^.c ti`nh mi`nh du` dda('ng ddo't bao nhie^u Nhu+ng ha~y nghe lo+`i anh: - Ta ddu+o+.c nhie^`u ho+n ma^'t... DDa~ giu'p em nhi`n ra nghi~a so^'ng trong be^? ddo+`i kho^'n kie^'p Vu+o+.t le^n ba~o ta'p, phong ba. Em ha~y ho`a nu+o+'c ma('t va`o vie^'t nhu+~ng ba?n ti`nh ca No' vi~ dda.i ho+n ca'c lua^.n ngo^n dda?ng pha'i Ta se~ la` a'nh sao ba(ng tre^n thie^n ha` so^ng nu'i Anh ddo+.i ddo'n em ve^` trong the^' gio+'i be^n kia. Mo^.t sa'ng dda^`u ddo^ng na(m Ma^.u Tua^'t (tu+'c 8/11/2018) Pha.m Ngo.c Tha'i Mu.c Lu.c


16. Hu+o+ng Hoa Ti`nh * Mu+`ng ai ga? con ta^n nie^n * Hai nha` trai ga'i ga(.p nhau Kho^ng ai cha(?ng thi'ch ma^m tra^`u, cau, vo^i Mu+o+`i vui mu+`ng tre? dde.p ddo^i Chi'n ba`n kha'ch khu+'a me^`m mo^i ru+o+.u mu+`ng DDinh ninh, hi' hu+?ng qua' chu+`ng: Te^'t sang hai ho. tho+m lu+`ng Hoa Ye^u!? A' Nghi SAN SE? * Tri'ch thi ta^.p TE^'T NE` ANH * Truye^`n mo^i mo^.t ngu.m ca` phe^ Tho+m hu+o+ng ha.nh phu'c ngu? nghe^ gia^'c dda^`y Ke^? em nghe chuye^.n no.? na`y? Em kia? ki`a? ki?a? cu~ng ba`y bie^.n the^m. M u+`ng Xua^n chie^'c ba'nh ngo.t, me^`m Ca'm o+n nhu+~ng phu't e^m dde^`m be^n nhau Ta. o+n Thu+o+.ng DDe^' tre^n cao Cho hai ddu+'a dde^'n ba.c dda^`u co`n thu+o+ng Mai kia, mo^'t no. cuo^'i ddu+o+`ng Mong tha^`n Ti`nh A'i tuye^n du+o+ng chu'ng mi`nh. Hoa xinh quye^'n ru?, go+.i ti`nh La' xanh mo+n mo+?n go+.i hi`nh sa('c xua^n Vuo^ng sa^n tho+m nga't hu+o+ng tra^`n Ca` phe^, hoa, ba'nh, co`n ca^`n chi ho+n? C a^`n the^m lo`ng bie^'t tri o+n Se? san, an u?i thie^.n nho+n, giu'p ddo+`i. Vui rie^ng sao so^'ng cu`ng ngu+o+`i? Buo^`n chung thie^n ha., kha('p tro+`i kho^? ddau. A' Nghi ** 25.11.2018 A' Nghi Mu.c Lu.c


17. Tu+` Hue^' Mo^.t Do`ng Tho+ Tu+` Hue^' tro^i ve^` mo^.t do`ng tho+ Cho+? theo ky? nie^.m dde^'n ba^y gio+` Co`n xanh mo^.ng u+o+'c nga`y xu+a a^'y Nhu+ ne't trinh nguye^n tuo^?i ho.c tro` In nu+o+'c lung linh bo'ng Hoa?ng tha`nh Bo'ng chu`a Thie^n Mu. ne't uy linh Va` sau ha`ng phu+o+.ng sa^n tru+o+`ng cu~ Nhu+~ng ddo'a tinh kho^i ne'p du+o+'i ca`nh Tu+` Hue^' tro^i ve^` mo^.t tie^'ng chuo^ng Tie^'ng nga^n thong tha? ru.ng va`o ho^`n Nhu+ ru nga`y tha'ng tro+`i thanh va('ng Cu?a thuo+? thanh bi`nh cho^'n thie^`n mo^n Bao cuo^.c ddo^?i thay ca?nh vo^ thu+o+`ng Co`n dda^y ddi?nh Ngu+. vo+'i so^ng Hu+o+ng Tra?i bao mu+a gio' ddo+`i tao loa.n Nhu+ng Hue^' muo^n ddo+`i va^~n de^~ thu+o+ng Tu+` Hue^' tro^i hoa`i mo^.t nha'ng so^ng Cho+? bao ye^u me^'n cu?a hu+o+ng lo`ng Theo ve^` dda^y vo+'i tro+`i lu+u la.c Ta('m ma't cho ddo+`i kie^'p lu+u vong Tu+` Hue^' tro^i ve^` mo^.t do`ng tho+ Mang theo ta^m su+. cu?a ngu+o+`i ddi Mai sau su+o+?i a^'m cho nga`y tha'ng Cho ke? tha hu+o+ng tro.n u+o+'c the^`?! Nha^.p Do`ng Tho+ Hue^' Hue^' kho^ng pha?i la` no+i to^i sinh tru+o+?ng Nhu+ng dda~ nuo^i to^i so^'ng buo^?i loa.n ly A^n du+o+~ng du.c sanh tha`nh nhu+ nhau ca? Ne^n mo^.t lo`ng mo^.t da. ma~i kha('c ghi Ro^`i tu+` ddo' to^i bie^'t Ti`nh cu?a Hue^' Tan trong to^i tha`nh ma'u, thi.t, xu+o+ng, da Tha`nh con tim dde^? ye^u con ga'i Hue^' Tha`nh ta^m ho^`n dde^? de^.t nhu+~ng va^`n tho+ La`m ky? nie^.m du` mai sau su+o+ng bo'ng Cu~ng va^~n co`n nie^`m ye^u da^'u trong to^i Vi` Hue^' ma~i de^~ thu+o+ng nhu+ tuo^?i mo^.ng Nhu+ kha('c sa^u no^~i nho+' dde^'n muo^n ddo+`i Nho+' nhu+~ng buo^?i ddi lang thang vo+'i Hue^' tha^'y a'o em bay lo^.ng tra('ng Tru+o+`ng Tie^`n nhu+ dda`n bu+o+'m nga`y xua^n ve^` mo+? ho^.i cho+.t nghe lo`ng na'o nu+'c dde^'n vo^ bie^n Ro^`i tu+` ddo' to^i ma~i thu+o+ng xu+' Hue^' va` ti`nh thu+o+ng cu+' ba'm mie^'t trong ho^`n ddi dda^u cu~ng mang trong to^i Ti`nh Hue^' so^'ng ma~i mang che^'t cu~ng se~ theo cho^n Nhu+ng the^' su+. ba('t to^i dda`nh xa Hue^' Co' que^ hu+o+ng ma` cha? ddu+o+.c nu+o+ng nho+` Ne^n a^m tha^`m mang theo chu`m ky? nie^.m Cho phu+o+ng tro+`i xa la. bo+'t bo+ vo+ To^i u+o+'c nguye^.n ma~i tro^i theo vo+'i Hue^' DDe^? va^~n co`n hu+o+ng Ti`nh Hue^' trong to^i Tho+`i gian co' vo^ thu+o+`ng la`m thay ddo^?i Nhu+ ho^m nay dda~ xa ca'ch phu+o+ng tro+`i Ne^n tu+` ddo' to^i tha`nh ngu+o+`i nhung nho+' Nhu+~ng nga`y xu+a chung so^'ng vo+'i que^ ti`nh Da^`u mai dda^y kho^ng ddu+o+.c ve^` tha(m Hue^' Nhu+ng muo^n ddo+`i Hue^' va^~n ma~i to^n vinh ! Hue^' Xu+a A'o Tra('ng Chao o^i ! ?nha('c Hue^' chi de^. ghe't Ca'i buo^?i he` sang phu+o+.ng ddo? tro+`i A'o tra('ng tru+o+`ng xu+a bay pha^'t pho+'i Khie^'n lo`ng to^i cu~ng tuo^?i xanh pho+i Tra('ng ca? kho^ng gian chie^`u tan ho.c Em ve^` nhu+ bu+o+'m lu+o+.n vu+o+`n xua^n Tha^'y ai kho^ng kho?i lo`ng ye^u me^'n Ca'i tuo^?i xanh xu+a bu+o+'c la.i ga^`n? Va` mo^~i la^`n qua tru+o+`ng DDo^`ng Kha'nh Tha^'y em bay lu+o+.n da'ng thanh ta^n Con ddu+o+`ng Le^ Lo+.i na(`m im bo'ng Tu+`ng ddo'n em le^n xuo^'ng va.n la^`n Thu+o+ng la('m ddi tho^i tro+`i xu+' Hue^' Va` nho+' nhung ghe^ ma^'y con ddu+o+`ng Bo'ng ca^y che ma't nhu+ nhie^`u buo^?i Ai ddo+.i ba^ng khua^ng dde^'n da.i ngu+o+`i DDa~ co' la^`n xu+a lo`ng ma~i ngo'ng Nhu+~ng ddie^`u kho^ng the^? no'i cho ai Ba^y chu+` xa ca'ch ti`m dda^u tha^'y Ne^n ky? nie^.m xu+a va^~n ma~i dda^`y Vie^'t ba`i tho+ ta(.ng ngu+o+`i xu+' Hue^' DDe^? thu+o+ng va` nho+' la.i mo^.t tho+`i Nho+' nhu+~ng buo^?i chie^`u vui chi la. Khie^'n lo`ng to^i cu~ng pha?i cho+i vo+i A'o tra('ng nga`y xu+a sao nho+' qua' Tu+` khi nghe ddu+o+.c mo^.t ba`i tho+ Vo+'i ca?nh vo+'i ti`nh ra^'t duye^n da'ng Lo`ng to^i nhung nho+' dde^'n nga^~n ngo+ Thu+o+ng ma~i ba`i tho+ ai de^. ghe't Tie^'ng xu+a vo.ng la.i dde^'n xao lo`ng Tho^i xin mo^.t phu't cu`ng giao ca?m Tho+ Hue^' khung tro+`i a'o tra('ng xu+a Ca'm o+n ba.n nha('c nho+~ cho nghe Qua mo^.t ba`i tho+ thu+o+ng nho+' ve^` ? Ne^'u co' khua vang the^m chu't nu+~a Cu~ng lo`ng mi`nh se~ phu't ne^n tho+ ! Tra^`n DDan Ha` Mu.c Lu.c


II . Va(n___________________________________________________________

1. Mu`a Gia'ng Sinh Na(m 17 tuo^?i


Nguye^~n Thi. Thanh Du+o+ng


Chi. Bo^ng go~ cu+?a nha` 904B, tie^'ng con cho' con su?a le^n a^`m i~ hi`nh nhu+ la` mu+`ng ro+~ ho+n la` dde do.a va` tie^'ng cha^n cu?a no' ca`o ca`o va`o cu+?a nhu+ muo^'n giu.c gi~a chu? nha` mo+? cu+?a nhanh cho kha'ch va`o.

Chi. Bo^ng ca?m nghi~ the^' vi` chi. dda~ quen thuo^.c vo+'i ca?nh na`y, la^`n na`o chi. dde^'n con cho' con cu~ng mu+`ng ro+~ ho+n ngu+o+`i chu? cu?a no'.
Cha('c Katie ddang lo` do` vo+'i ca'i walker dde^? ra mo+? cu+?a, cuo^'i cu`ng thi` ca'nh cu+?a mo+? ra cu`ng vo+'i mu`i kho'i thuo^'c la' ddu+o+.c di.p thoa't ra ngoa`i va` nha^'t la` con cho' con nha?y co+~n le^n qua^'n qu'yt cha^n chi. Bo^ng, ngu+o+`i dda~ giu'p no' ddu+o+.c hi't tho+? chu't khi' tro+`i thie^n nhie^n va` mang va`o ca(n nha` chu't a^m thanh vui ve? vi` ha^`u nhu+ ha`ng nga`y no' cu~ng so^'ng trong nha` vo+'i su+. im a('ng hay ngu+o+.c la.i la` tie^'ng ca~i nhau a^`m i~ ki.ch lie^.t cu?a vo+. cho^`ng chu? nha`..
- Cha`o Katie, to^i dde^'n dde^? thu tie^`n thue^ nha`.
Tha'ng na`o cu~ng the^', vo+. cho^`ng Katie dda~ he.n chi. Bo^ng cu+' sau mo^`ng 5 la` dde^'n la^'y tie^`n. Ma(.c du` dda~ bie^'t tru+o+'c the^' ma` ba^y gio+` Katie mo+'i lo` do` ru't to+` check tu+` trong tui' xa'ch, ca'i tu'i xa'ch luo^n o+? ga^`n chi. ta va` hi' hoa'y di chuye^?n dde^'n ngo^`i xuo^'ng chie^'c ghe^' ga^`n ba`n dde^? ky' te^n.

Chi. Bo^ng cho+` ddo+.i va` lie^'c ma('t nga('m nhi`n ta^'m hi`nh kha' to treo be^n pha?i chie^'c ti vi, ngay lo^'i cu+?a va`o pho`ng trong.
DDo' la` hi`nh mo^.t thie^'u nu+~ xinh dde.p tu+o+i vui ddang ddu+'ng ca.nh co^?ng ra`o mo^.t trang tra.i, ven hai be^n co^?ng la` nhu+~ng ca^y xu+o+ng ro^`ng tha^'p la' tro`n nhu+ nhu+~ng ba`n tay xo`e ra va` vu+o+n le^n trong ma`u tro+`i kho^ng co' bo'ng ma^y. Co^ ga'i ma(.c a'o so+ mi nga('n tay ma`u xanh dden dda^.m bo? va`o trong chie^'c qua^`n jean xanh , mo^.t tay co^ o^m chie^'c a'o khoa'c va` mo^.t tay ca^`m chie^'c mu~ len, nhu+~ng thu+' ma` co^ dda~ co+?i ra dde^? chu.p hi`nh.
Nhi`n hi`nh ai cu~ng ddoa'n ddu+o+.c no+i dda^y ddang mu`a DDo^ng, mu`a DDo^ng cu?a dda^'t tro+`i nhu+ng la` mu`a Xua^n cu?a co^ thie^'u nu+~.ddang xua^n..
Chi. Bo^ng nha^.n ra dda^y la` hi`nh Katie ho^`i tre? ngay tu+` la^`n dda^`u tie^n nhi`n tha^'y va` chi. thi'ch nga('m hi`nh na`y mo^~i khi co' di.p bu+o+'c va`o nha`.
Katie dda~ ky' xong to+` check.
Chi. Bo^ng xa~ giao ho?i tha(m:
- Thomas kho?e kho^ng? Katie kho?e kho^ng?
La` ddu+o+.c di.p nhi`n Katie nhu'n vai:
- Anh ta na(`m ngu? trong pho`ng kia ki`a, cho^'c nu+~a da^.y la.i ddi uo^'ng ru+o+.u. No'i to'm la.i chu'ng to^i va^~n ddu? khoe? dde^? uo^'ng ru+o+.u va` ca~i nhau ha`ng nga`y.
Con cho' con quen thuo^.c nha?y le^n ghe^' ngo^`i thu` lu` ca.nh chi. Bo^ng tu+` lu'c na`o, chi. Bo^ng ddu+a tay a^u ye^'m vuo^'t nhe. no' tu+` dda^`u dde^'n dduo^i nhu+ lo+`i ca?m o+n su+. cha`o ddo'n tha^n thie^.n na`y ro^`i ddu+'ng da^.y ra ve^` vi` kho^ng muo^'n ngo^`i the^m dde^? hi't the^m mu`i kho'i thuo^'c la' ti'ch tru+~ dda^`y trong nha` va`o buo^`ng pho^?i cu?a mi`nh:
- To^i ve^` nhe' Katie. He.n ga(.p sau.
Chi. cha`o ca? chu' cho' con cho co^ng ba(`ng:
- To^i ve^` nhe' cu'n. He.n ga(.p sau
Ro^`i chi. Bo^ng dde^? o^? kho'a sa(~n sa`ng o+? vi. tri' kho'a cu+?a tru+o+'c khi bu+o+'c ra ngoa`i va` ddo'ng cu+?a la.i, ddo+~ cho Katie kho?i pha?i le^ bu+o+'c ra cu+?a la`m co^ng vie^.c na`y.

Nga`y vo+. cho^`ng Thomas- Katie dde^'n ky' gia^'y to+` ho+.p ddo^`ng thue^ nha` chi. Bo^ng dda~ ma^'t kha' nhie^`u thi` gio+` dde^? tie^'p ho. so vo+'i nhu+~ng nha` kha'c. Sau khi dda^.u xe ho. tu+` sa^n tru+o+'c bu+o+'c va`o nha` tha^.t cha^.m cha.p, nga`y a^'y Katie chu+a ca^`n du`ng to+'i walker, chi. ddi ba(`ng nhu+~ng bu+o+'c cha^n run tu+o+?ng nhu+ kho^ng co' bo'ng da'ng to lo+'n ke^`nh ca`ng cu?a Thomas be^n ca.nh thi` chi. ta dda~ nga~ ma^'t ro^`i.
Khi hai vo+. cho^`ng va`o nha` ngo^`i xuo^'ng ghe^' dde^? ky' gia^'y thi` chi. Bo^ng mo+'i bie^'t ca? hai ngu+o+`i dde^`u ye^'u o+'t, kho^ng bie^'t vi` be^.nh hoa.n hay tuo^?i gia`.
Chi. Bo^ng tu+. ho?i hai vo+. cho^`ng nha` na`y ai se~ nu+o+ng tu+.a ai dda^y?
Ho. thue^ nha` cu?a chi. Bo^ng dda~ ddu+o+.c 3 na(m la` bao nhie^u la^`n ho. dda~ ca~i nhau chi. Bo^ng kho^ng nho+' no^?i. Lu'c thi` Katie ke^?, lu'c thi` Thomas ke^? va` lu'c thi` ho. ca~i nhau ngay khi co' ma(.t chi. Bo^ng, ra^'t tu+. nhie^n thoa?i ma'i kho^ng chu't nga.i ngu`ng, dda~ the^' he^'t Thomas la.i dde^'n Katie quay ra pha^n bua vo+'i chi. Bo^ng, coi nhu+ chi. la` tro.ng ta`i cho cuo^.c ca~i va~ ngang ngu+?a ca^n su+'c cu?a vo+. cho^`ng ho..
Thomas nghie^`n ru+o+.u bia, Katie co`n ho+n the^' nu+~a, vu+`a thi'ch ru+o+.u bia vu+`a hu't thuo^'c. Ke^? tu+` nga`y ddo^i cha^n run kho^ng the^? ddu+'ng vu+~ng ne^'u kho^ng co' walker tro+. giu'p thi` Katie hu't thuo^'c luo^n trong nha` ma(.c cho chi. Bo^ng than phie^`n va` kho^ng ha`i lo`ng. Cuo^'i cu`ng ngu+o+`i thua cuo^.c la` chi. Bo^ng vi` cha(?ng no+~ dde^? ho. do.n ddi khi he^'t ho+.p ddo^`ng, ho. hu't thuo^'c trong nha` thi` chi'nh ho. la` na.n nha^n cu?a kho'i thuo^'c, ho. bie^'t thu+`a ddie^`u ddo' nhu+ng ba^'t ca^`n.

Hai vo+. cho^`ng cu`ng so+? thi'ch ma` mo^~i ngu+o+`i ddi uo^'ng bia ru+o+.u o+? mo^.t no+i kha'c nhau, ddu+o+`ng ai na^'y ddi. Thomas la'i chie^'c xe truck to tu+o+'ng nhu+ vo'c da'ng cu?a o^ng ta co`n Katie thi` go.i Taxi cho+? ddi qua'n bar mo^~i nga`y.. Thomas va` Katie dde^`u co' chi`a khoa' nha` rie^ng dde^? kho^ng ai le^. thuo^.c ai.
Co' la^`n ho+n 11 gio+` dde^m Katie say lu+o+'t khu+o+'t go.i phone cho chi. Bo^ng dda'nh thu+'c chi. da^.y dde^? nho+` mang chi`a kho'a dde^'n cho chi. ta va`o nha` vi` dda~ dda'nh ro+i chi`a kho'a dda^u ddo' ma` Thomas thi` chu+a ve^`.
Chi. Bo^ng dda~ ta^.n ti`nh mang chi`a khoa' dde^'n, di`u Katie va`o nha` cho to+'i khi bie^'t cha('c Katie ye^n o^?n chi. Bo^ng mo+'i ra ve^`.

Thomas va` Katie dde^`u phung phi' tie^`n ba.c va` phung phi' su+'c kho?e. Ho. ddang tu+. hu?y hoa.i ba?n tha^n ho., Katie kho^ng no'i ra chu+'ng be^.nh run ra^?y cu?a chi. ta la` Parkinson nhu+ng ru+o+.u bia thuo^'c la' va` nhu+~ng dde^m thu+'c tra('ng bao nhie^u na(m qua cho dde^'n ba^y gio+` cu~ng ddu? la`m Katie tie^u hao su+'c kho?e va` nhan sa('c. Ca? hai vo+. cho^`ng dde^`u gi`a ye^'u tru+o+'c tuo^?i.

****************.

Ho^m nay chi. Bo^ng la.i co' di.p ra khu duplex dde^? la^'y tie^`n thue^ nha` cu?a Katie cu`ng va`i nha` kha'c
Tha'ng mu+o+`i hai kho^ng gian la.nh dda^`y ma` nie^`m vui thi` ra.o ru+.c vi` la` mu`a le^~ te^'t cuo^'i na(m. Tru+o+'c cu+?a va`i ca(n nha` co' treo vo`ng la' xanh mu`a vo.ng, dde`n treo mu+`ng Gia'ng Sinh gia(ng ma('c be^n hie^n nha`, mo^~i nha` mo^~i kie^?u gia(ng dde`n ke^'t hoa kha'c nhau, co' nha` co`n dde^? hi`nh o^ng gia` No^ En to nhu+ ngu+o+`i tha^.t ngay tru+o+'c cu+?a.

Chi. Bo^ng go~ cu+?a nha` 904B, va^~n tie^'ng cho' su?a mu+`ng ro+n va` tie^'ng cha^n cu?a no' be' bo?ng ro^'i ri't ca`o ca^'u le^n cu+?a nhu+ng la^`n na`y chi. Bo^ng kho^ng ddo+.i la^.u vi` Thomas la` ngu+o+`i ra mo+? cu+?a.
- Cha`o Thomas.
- Cha`o chi. Bo^ng
Chi. Bo^ng tha^'y Katie ngo^`i o+? ghe^' sofa ne't ma(.t vui vui ho+n mo.i nga`y. Hi vo.ng la't nu+~a lo+`i qua tie^'ng la.i Katie va` Thomas kho^ng no^?i ca'u qua't tha'o nhau nhu+ nhu+~ng la^`n chi. Bo^ng tu+`ng chu+'ng kie^'n..
Thi` ra Katie ddang ngo^`i nga('m ca^y gia'ng sinh ma` co' le~ ho. vu+`a mo+'i du+.ng le^n, mo^.t ca^y tho^ng xanh ri` tho+m tho mu`i la' hi`nh nhu+ cu~ng ddu? ta.m que^n ddi mu`i kho'i thuo^'c la' kinh nie^n trong ca(n nha` na`y.. Katie khoe:
- Thomas mo+'i mua ca^y Gia'ng Sinh sa'ng nay, chu'ng to^i chu+a trang hoa`ng xong
Thomas ddang ngo^`i vie^'t check cu~ng xen va`o:
- Khi na`o xong cha('c cha('n se~ la` mo^.t ca^y Gia'ng Sinh dde.p cu?a chu'ng to^i..
Chi. Bo^ng ngo+~ nga`ng vi` la^`n dda^`u tie^n tha^'y hai vo+. cho^`ng ho. ta^m dda^`u y' ho+.p. Ba na(m ho. so^'ng o+? dda^y, ba mu`a Gia'ng Sinh dde^'n, nhu+ng ho^m nay chi. mo+'i dde^? y' tha^'y ddie^`u na`y
Katie vui ve? no'i chuye^.n:
- Ma(.c cho le^~ Thanksgiving na(m nay ga` ta^y dda('t gia' the^m 4 xu mo^~i pao chu'ng ta va^~n co' le^~ Ta. O+n dda^`m a^'m va` ba^y gio+` chua^?n bi. cho le^~ Gia'ng Sinh vui ve?.
- Pha?i ro^`i Katie, to^i nga.i nu+o+'ng ga` Ta^y ne^n order ta.i tie^.m nhu+~ng $69.99 mo^.t con ga` ta^y co+ dda^'y. Tuy dda('t nhu+ng a(n ngon va` nha^'t la` kho^ng pha?i va^'t va? nu+o+`ng ga` ta^y.
- The^' chi. Bo^ng se~ la`m gi` cho nga`y le^~ Gia'ng Sinh sa('p dde^'n?
- Katie o+i, thu' tha^.t nha` to^i chu+a su+?a soa.n gi` cho Gia'ng Sinh.nhu+ nha` Katie dda^u. Sao ma` hai vo+. cho^`ng chi. cha`o ddo'n Gia'ng Sinh so+'m va` nhie^.t ti`nh the^' na`y.
Thomas ky' check xong ddu+a cho chi. Bo^ng ro^`i ddi va`o trong nha` cha('c la` dde^? ma(.c cho hai ngu+o+`i phu. nu+~ no'i chuye^.n.
Katie bo^~ng mo+ ma`ng:
- Vi` dda^y la` ca^y Gia'ng Sinh na(m to^i 17 tuo^?i.
Chi. Bo^ng ba^'t gia'c nhi`n le^n ta^'m hi`nh co^ thie^'u nu+~ ma(.c qua^`n jean no+i co^?ng trang tra.i va` to` mo`:
- Katie chu.p ta^'m hi`nh kia na(m 17 tuo^?i pha?i kho^ng :?
- DDu'ng the^', dda^'y la` hi`nh chu.p khi to^i dde^'n tha(m trang tra.i nha` Thomas.
Con cho' con dda~ leo le^n ghe^' va` ngo^`i ca.nh chi. Bo^ng tu+` lu'c na`o dde^? ddo+.i chi. vo^~ ve^` a^u ye^'m va` y nhu+ la` no' muo^'n giu+~ chi. Bo^ng o+? la.i la^u ho+n dde^? nghe chu? nha^n no' ke^? chuye^.n..
- To^i va` Thomas cu`ng tuo^?i va` ho.c cu`ng lo+'p, trong lo+'p co' nhie^`u ba.n trai thi'ch to^i trong ddo' co' Thomas. La^`n dda^`u tie^n la`m quen to^i la` va`o mu`a ddo^ng Thomas dda~ ru? to^i ve^` trang tra.i nha` anh dde^? ddo'n Gia'ng Sinh, anh ke^? ve^` trang tra.i dde.p xinh, cha me. va` ba` no^.i anh so^'ng o+? ddo', nhu+~ng ngu+o+`i ma` anh qua? quye^'t la` to^i ga(.p se~ me^'n ho.. The^' la` to^i nha^.n lo+`i.
Chi. Bo^ng thu' vi. ho?i:
- Ba('t dda^`u cho mo^.t chuye^.n ti`nh va`o mu`a Gia'ng Sinh no+i trang tra.i vu`ng xa?
- Va^ng, chu'ng to^i tu+` tha`nh pho^' San Antonio dde^'n trang tra.i va`o khoa?ng tru+a nga`y 22 tha'ng mu+o+`i hai, to^i dda~ xin phe'p me. to^i dde^? ddi cho+i cho to+'i sau Gia'ng Sinh mo+'i tro+? ve^`, di~ nhie^n la` to^i no'i do^'i ddi vo+'i ngu+o+`i ba.n ga'i. Trang tra.i ca'ch tha`nh pho^' San Antonio tie^?u bang Texas chu+`ng 1 gio+` la'i xe, to^i ha'o hu+'c ddu+o+.c dde^'n mo^.t no+i xa la. ma` to^i tu+`ng mo+ u+o+'c, mo^.t trang tra.i ro^.ng va('ng rie^ng tu+ cho to^i so^'ng vo+'i hoang da~ thie^n nhie^n. Thomas dda~ kho^ng qu'a lo+`i, mo+'i tu+` con ddu+o+`ng tra'ng nhu+.a va('ng ve? da^~n dde^'n co^?ng trang tra.i dda~ la`m to^i thi'ch me^, ngay mu`a ddo^ng la.nh to^i co+?i toang a'o khoa'c va` mu~ len ra dde^? Thomas chu.p cho to^i ta^'m hi`nh?
Chi. Bo^ng cu~ng no^n nao:
- Ta^'m hi`nh treo tu+o+`ng na`y chu+' gi`!. He`n gi` to^i tha^'y gu+o+ng ma(.t Katie tha^.t la` vui thi'ch, nu. cu+o+`i ra.ng ro+~ trong mu`a ddo^ng..
- Va`o co^?ng, sau mo^.t bu+'c tu+o+`ng tha^'p ghi te^n trang tra.i cu~ng la` ma(.t tie^`n cu?a trang tra.i la` mo^.t kho^ng gian me^nh mo^ng cu?a tro+`i va` dda^'t hie^.n ra tru+o+'c ma('t to^i, to^i ddi tre^n con ddu+o+`ng nho?, ba(ng mi`nh trong gio' la.nh dde^'n ngo^i nha` ga.ch ma`u ddo? na(`m du+o+'i go^'c nhu+~ng ca^y so^`i to lo+'n va` xanh la' quanh na(m, con ddu+o+`ng cu~ng la't ga.ch ddo? tru+o+'c cu+?a nha`, hai be^n cu~ng co' nhu+~ng ca^y xanh ri` trong mu`a ddo^ng. Tru+o+'c cu+?a ngo^i nha` co' treo vo`ng la' xanh vo+'i chu`m no+ ma`u ddo?. Thomas go~ cu+?a, cha me. va` ba` no^.i cu?a Thomas cha('c dda~ ddu+o+.c ba'o tru+o+'c ho. vui mu+`ng ddo'n chu'ng to^i va`o nha`, ca(n nha` chi? ro^.ng 3,000 sqf. ma` to^i tu+o+?ng nhu+ me^nh mo^ng la('m, to^i dda~ hoa ma('t vi` kha('p nha` ddu+o+.c chu+ng ba`y va` trang tri' tha^.t tha^?m my~, nhu+~ng cha^.u hoa ma`u ddo? ma`u ti'm tre^n nhu+~ng ba`n, tre^n ke^. hay trong go'c be^'p tha^.t de^~ thu+o+ng. Ca'c pho`ng kha'ch, pho`ng be^'p la('p nhie^`u ki'nh dde^? co' the^? nhi`n ra ca?nh be^n ngoa`i ddu? bo^'n hu+o+'ng ddo^ng ta^y nam ba('c ma` to^i tin cha('c la` mo^~i mu`a dde^`u co' ca?nh dde.p dda(.c bie^.t cu?a no'.
To^i ddoa'n cha me. Thomas kho^ng pha?i la` no^ng da^n chuye^n nghie^.p, ho. so^'ng o+? dda^y vi` ye^u thi'ch thie^n nhie^n hoang da~ nhu+ to^i dda~ ye^u thi'ch
To^i va` Thomas mo^~i ngu+o+`i ddu+o+.c mo^.t pho`ng, pho`ng ngu? cu?a to^i cu~ng la('p ki'nh nhi`n ra sau nha` mo^.t ca?nh dde.p nhu+ tranh, co' con ddu+o+`ng la't ga.ch ddo? be^n ca.nh mo^.t vu+o+`n hoa co? mu`a ddo^ng, ma`u hoa violet ti'm u ua^?n dde^'n ra.o ru+.c va` tho^?n thu+'c lo`ng.
- O^i ..dde.p qu'a Katie ..
Katie va^~n mo+ ma`ng:
- To^i muo^'n Thomas ddu+a to^i ddi kha('p trang tra.i ro^.ng 40 acres na`y, chu'ng to^i dda~ ddi va`o workshop, nha` kho, ddu+'ng xem chuo^`ng bo` vo+'i va`i con bo` nga^?n ngo+ be^n ha`ng ra`o go^~, khi mo?i cha^n chu'ng to^i ngo^`i xuo^'ng nhu+~ng tha^n ca^y ga~y kho^ na(`m la(n lo'c hay nga? nghie^ng be^n con la.ch nho? nu+o+'c trong xanh la.nh le~o va`o mu`a ddo^ng hay du+`ng cha^n be^n ca'i gie^'ng du+o+'i mo^.t go^'c ca^y cao ma` tu+o+?ng nhu+ no' la` ca'i gie^'ng trong tha^`n thoa.i dde^? cho to^i u+o+'c nguye^.n nhu+~ng ddie^`u mi`nh mong muo^'n.?
Chi. Bo^ng la.i buo^.c mie^.ng:
- O^i ..tho+ mo^.ng qu'a Katie ..
- Chu'ng to^i dda~ ba(ng qua nhu+~ng ca'nh ddo^`ng ga(.t ha'i xong tru+o+'c khi mu`a ddo^ng dde^'n, qua nhu+~ng ca'nh ddo^`ng co? vo+'i cha^n tro+`i xa ti't ta('p bo+ vo+ chie^'c co^'i xay gio' tre^n cao, qua ho^` nu+o+'c thie^n nhie^n xanh tha^~m mo.c giu+~a ddu+o+`ng nhu+ ho^` nu+o+'c tu+` tre^n tro+`i hie^.n xuo^'ng, va` ddi tre^n con ddu+o+`ng dda^'t da`i tha(m tha(?m quanh co xa xa la` nhu+~ng ha`ng ra`o thu+a nga(n ca'ch vo+'i bu.i ca^y ra^.m ra.p dda^`y bi' a^?n la`m to^i bo^~ng so+. la.c lo^'i ve^` ne^'u kho^ng co' Thomas be^n ca.nh.
Thomas dda~ che^' nha.o to^i nhu't nha't, ne^'u to^i ma` dde^'n nhu+~ng trang tra.i ro^.ng ma^'y tra(m dde^'n ha`ng nga`n acres cha('c to^i se~ he^'t ha`o hu+'ng vi` mo?i cha^n va` la.c lo^'i.
To^i ddu+o+.c bie^'t ra(`ng mo^.t trang tra.i trung bi`nh la` va`i tra(m acres, trang tra.i nha` Thomas chi? vu+`a ddu? cho gia ddi`nh nho? be' cu?a ho. mo^.t cuo^.c so^'ng ddo+n gia?n rie^ng tu+. Khi Thomas va`o trung ho.c cha me. dda~ thue^ 1 ca(n condo mo^.t pho`ng cho Thomas ga^`n tru+o+`ng ho.c, cha me. Thomas thu+o+`ng xuye^n tu+` trang tra.i le^n tha`nh pho^' San Antonio tha(m con va` mua sa('m luo^n the^?..
Chi. Bo^ng tha('c ma('c:
- La`m chu? mo^.t trang tra.i ha`ng tra(m, ha`ng nga`n acres pha?i gia`u co' la('m nhi? Katie?
- Cha cu?a Thomas no'i ra(`ng dda^'t ddai o+? Texas gi'a re? ho+n nhu+~ng tie^?u bang kha'c vi` kho^ng to^'t, nha^'t la` vu`ng phi'a West va` SouthWest. Nga^`m du+o+'i dda^'t tu+` San Antonio to+'i Corpus Christi la` mo? dda' vo^i da`y..
- To^i la.i thi'ch nhi`n nhu+~ng ca'nh ddo^`ng kho^ ca(`n ca^y mo.c lu+a thu+a xen la^~n nhu+~ng ca^y xu+o+ng ro^`ng?
- Chi. nhi`n ca?nh hoang vu thi` thi'ch chu+' nha` no^ng thi` cha'n la('m, ddo' la` vu`ng dda^'t xa^'u. O+? no+i dda^'t ddai ma`u mo+~ mo^.t acres nuo^i ddu+o+.c 3 con bo` thi` o+? San Antonio pha?i 10 acres mo+'i nuo^i ddu? 3 con bo` vi` kho^ng co' nhie^`u co?.
Katie tie^'p tu.c ke^?:
- Ca? nha` Thomas chie^`u chuo^.ng to^i nhu+ mo^.t kha'ch qu'y, me. anh ba`y ra nhu+~ng mo'n ngon cho mo^~i bu+~a tru+a hay bu+~a chie^`u, co`n ba` no^.i anh thi` tro^? ta`i la`m ba'nh ngo.t, Thomas luo^n la` ddu+'a cha'u be' bo?ng du+o+'i ma('t ba` va` to^i la` ba.n Thomas to^i cu~ng chi? la` ddu+'a tre? nhu+ Thomas ma` tho^i.
Buo^?i to^'i ca? nha` qua^y qua^`n no+i pho`ng kha'ch chi'nh co' ca^y Gia'ng Sinh dde^? chuye^.n tro`, lo` su+o+?i ddu+o+.c ddo^'t le^n cho kho^ng khi' mu`a gia'ng sinh the^m huye^`n die^.u.
Ca^y Gia'ng Sinh trang tri' ddo+n gia?n ma` dde.p la. lu`ng, nhu+~ng ba(ng va?i ddo? qua^'n quanh ca^y Gia'ng Sinh, tre^n ngon ca^y co' hi`nh ngo^i sao 5 ca'nh, du+o+'i cha^n ca^y co' nhu+~ng ho^.p qua` lo+'n co', nho? co', go'i ba(`ng gia^'y ma`u xanh ddo? dde^'n vui ma('t.
Khuya thi` ba` no^.i va` cha me. Thomas ve^` pho`ng ngu?, chu'ng to^i xin phe'p ddu+o+.c ngo^`i la.i dde^? no'i chuye^.n the^m, nhu+~ng ta^m ho^`n tu+o+i tre? va` mo^.ng mo+ nhu+ chu'ng to^i co' the^? thu+'c to+'i sa'ng luo^n, ca? nha` dde^`u hie^?u the^' va` vui ve? tra? khoa?ng kho^ng gian tu+. do cho chu'ng to^i..
Kho^ng gian ca`ng lu'c ca`ng chi`m trong im la(.ng cu?a dde^m khuya du` co' tie^'ng cha cu?a Thomas nga'y kha' to tu+` pho`ng ngu? vo.ng ra thi` cu~ng la` lu'c Thomas ddo^.t nhie^n run run ca^`m la^'y ba`n tay to^i to? ti`nh, chu'ng to^i dda~ trao nhau nu. ho^n mo^i say dda('m. Ti`nh ye^u dda^`u ddo+`i cu?a chu'ng to^i be^n go^'c ca^y Gia'ng Sinh, ?.

Chi. Bo^ng ni'n tho+? ho?i tie^'p:
- Tuye^.t qua', ddo^i ti`nh nha^n trao nhau nu. ho^n no'ng bo?ng be^n ca^y Gia'ng Sinh khi ngoa`i kia gio' ddo^ng tho^?i la.nh lu`ng trong trang tra.i me^nh mo^ng.
- Chu'ng to^i dda~ the^` tho^'t se~ ye^u nhau va` suo^'t ddo+`i be^n nhau, co' ca^y Gia'ng Sinh la`m chu+'ng, mu`a Gia'ng Sinh na`y cu~ng la` mu`a ti`nh ye^u cu?a chu'ng to^i. Sau ddo' Thomas dda~ tie^~n to^i ve^` pho`ng ngu?, nhu+ng anh dda~? va`o pho`ng ngu? cu`ng vo+'i to^i va` ddo'ng cu+?a la.i, chuye^.n gi` dda~ xa?y ra chi. Bo^ng cu~ng ddoa'n ddu+o+.c ro^`i. DDe^m a^'y to^i dda~ trao ddo+`i con ga'i trinh tra('ng cho Thomas ba(`ng ta^'t ca? nie^`m rung ddo^.ng va` ham muo^'n cu?a to^i..
Sa'ng ho^m sau du+o+'i ma('t cha me va` ba` no^.i cu?a Thomas chu'ng to^i va^~n la` ddo^i ba.n tre? nga^y tho+ .
To^i dda~ vui hu+o+?ng le^~ Gia'ng Sinh cu`ng ho., dde^m 24 ddi nha` tho+` ngoa`i thi. tra^'n ca'ch trang tra.i chi? 20 phu't xe va` ho^m sau la` bu+~a tie^.c Gia'ng Sinh thi.nh soa.n vo+'i ham ddu't lo`, su+o+`n heo ddu't lo`, sausage, khoai ta^y, su'p, sa` la'ch tro^.n va` di~ nhie^n la` tra'ng mie^.ng vo+'i ba'nh cake cu?a ba` no^.i.
Khi cha`o ta.m bie^.t gia ddi`nh Thomas dde^? ra ve^` to^i dda~ oa` kho'c vi` luye^'n tie^'c. To^i tie^'c mo^.t mu`a Gia'ng Sinh tha^.t tuye^.t vo+`i no+i dda^y. Ky? nie^.m na`y to^i se~ kho^ng bao gio+` que^n.
- Co' pha?i sau na`y Katie va` Thomas ke^'t ho^n va` chung so^'ng cho dde^'n ba^y gio+`?
- Kho^ng dda^u, ti`nh ye^u tuo^?i 17 thi` mong manh de^~ vo+~, chi? va`i su+. ddo^'i xu+? kho^ng khe'o va` hie^?u la^`m chu'ng to^i dda~ chia tay nhau ngay khi mo+'i va`o dda.i ho.c, gia ddi`nh to^i ro+`i kho?i tha`nh pho^' San Antonio ve^` xu+' la.nh Minnesota, to^i va` Thomas dda~ ma^'t nhau, que^n nhau suo^'t ma^'y chu.c na(m tro+`i cho dde^'n khi do`ng ddo+`i ddu+a dda^?y to^i tro+? ve^` Texas, o+? tha`nh pho^' Dallas to^i dda~ ga(.p la.i Thomas ca'ch dda^y ho+n 3 na(m?
Chi. Bo^ng khe~ tho+? da`i:
- Su+. ga(.p go+~ qu'a muo^.n ma`ng?!!
- Va^ng, ga(.p la.i nhau ca? hai chu'ng to^i dde^`u tan na't nhu+~ng gia^'c mo^.ng ddo+`i, ca'i gie^'ng tha^`n thoa.i no+i trang tra.i dda~ kho^ng cho chu'ng to^i ddie^`u u+o+'c dde.p, chu'ng to^i kho^ng ho.c ha`nh dde^'n no+i dde^'n cho^'n, ngu+o+`i la^'y vo+., ke? la^'y cho^`ng, ai cu~ng tra?i qua hai ba la^`n ho^n nha^n ma` cha(?ng giu+~ ddu+o+.c ha.nh phu'c be^`n la^u. Thomas la`m tho+. co+ khi' cho ha~ng xe ho+i GM co`n to^i chi? la` mo^.t nha^n vie^n que`n trong nha` bank dda~ tho^i vie^.c vi` su+'c kho?e . Thomas kho^ng co' kha? na(ng la`m cha co`n to^i co' hai ddu+'a con cu~ng nhu+ kho^ng, chu'ng te? la.nh vo+'i ngu+o+`i me. nghe`o ma.t re^.p vi` a(n cho+i truy. la.c. The^' la` hai ta^m ho^`n trong tra('ng cu?a ma^'y chu.c na(m xu+a va` hai ta^m ho^`n ddo'i la.nh ti`nh ye^u thu+o+ng cu?a ho^m nay la.i he.n the^` cha('p no^'i ddi chung ddu+o+`ng. To^i theo Thomas ve^` tha`nh pho^' Arlington no+i Thomas la`m vie^.c cho ha~ng GM ddu+o+.c hai na(m thi` cu~ng la` tho+`i ky` ha~ng GM cu~ng nhu+ va`i ha~ng xe ho+i kha'c la`m a(n sa su't thua lo^~ pha?i cho nghi? vie^.c nhie^`u co^ng nha^n, Thomas dda~ la~nh lump sum mo^.t mo'n tie^`n va` a(n tie^`n ve^` hu+u so+'m luo^n,
- The^' co`n trang tra.i nha` Thomas?
- Trang tra.i xinh dde.p a^'y dda~ ba'n ro^`i, ba` no^.i va` cha Thomas dda~ qua ddo+`i co`n me. Thomas hie^.n nay ddang o+? trong nursing home, ba` bi. ma^'t tri' nho+', kho^ng nha^.n ra con trai mi`nh la` Thomas ne^n tuy la` co`n me. nhu+ng Thomas va^~n kho^ng co' ti`nh tha^n na`o be^n ca.nh?
- DDo+`i va^~n chu+a tro.n nie^`m vui pha?i kho^ng Katie?
Katie ga^.t dda^`u:
- Chu'ng to^i chi? ha.nh phu'c nga('n ngu?i nhu+~ng tha'ng dda^`u tie^n, sau ddo' la` lie^n tu.c ba^'t ddo^`ng y' kie^'n va` ca~i nhau, Thomas va` to^i dde^`u nghie^.n ru+o+.u bia va` ma.nh ai na^'y ddi theo so+? thi'ch cu?a mi`nh, co' ddie^`u la` sau khi ca~i nhau hay sau khi ddi bia ru+o+.u ve^` chu'ng to^i la.i ca?m tha^'y ca^`n co' nhau dde^? cuo^.c so^'ng bo+'t le? loi hoang la.nh.
Thi` ra the^', sau mo^~i la^`n ca~i nhau ho. ca`ng ca^`n nhau the^m, sau nhu+~ng la^`n hoang dda`ng tro+? ve^` ma'i nha` ho. la.i ca`ng ca?m tha^'y la` be^'n bo+` cu?a nhau..
Katie vui ve? ha(?n ra:
- Nhu+ng du` the^' na`o mo^~i na(m khi mu`a Gia'ng Sinh dde^'n chu'ng to^i dde^`u ca?m tha^'y nie^`m ha.nh phu'c tro+? ve^` y nhu+ mu`a Gia'ng Sinh na(m chu'ng to^i 17 tuo^?i. Thomas va` to^i dde^`u o+? nha` trang hoa`ng ca^y Gia'ng Sinh, a(n mu+`ng le^~ va` cu`ng nhau uo^'ng ru+o+.u bia, chu'ng to^i co' di.p na`y dde^? thu+o+ng ye^u nhau
Chi. Bo^ng cu~ng vui ve?:
- Chu'c mu+`ng Gia'ng Sinh cu?a vo+. cho^`ng Katie ma~i ma~i la` mu`a Gia'ng Sinh na(m 17 tuo^?i nhe'
Chi. Bo^ng ddu+'ng da^.y dde^? ra ve^`, chi. nhu+ vu+`a ro+`i kho?i trang tra.i xinh dde.p nha` Thomas, nhu+ vu+`a ti?nh da^.y sau mo^.t gia^'c mo+ mu`a Gia'ng Sinh co' ti`nh ye^u cu?a ddo^i tre?
Con cho' con cu~ng vu+`a ti?nh gia^'c mo+ khi na~y gio+` ddu+o+.c chi. Bo^ng a^'p u? trong lo`ng.
Va` nhu+ lu'c na~y Thomas dda~ mo+? cu+?a, la^`n na`y chi. Bo^ng cu~ng kho^ng pha?i khe'p cu+?a giu`m Katie nu+~a, Thomas dda~ ra dde^? cha`o tie^~n kha'ch va` khe'p cu+?a la.i.

Co' le~ Thomas va` Katie la.i cu`ng nhau trang hoa`ng tie^'p ca^y Gia'ng Sinh.
Ngu+o+`i ta co' the^? se~ nho+' nhau hoa`i chi? mo^.t la^`n ga(.p go+~ hay mo^.t la^`n ye^u thi` Thomas va` Katie du` ca? hai dda~ phong tra^`n vo+'i cuo^.c ddo+`i va^~n kho^ng the^? na`o que^n mo^.t mu`a Gia'ng Sinh ho. dda~ trao ti`nh tu+` thuo+? xa xu+a o+? ca'i tuo^?i ca? hai cu`ng 17 ho^`n nhie^n tha'nh thie^.n..
Chi. Bo^ng bu+o+'c ra ngoa`i sa^n, kho^ng khi' la.nh ma` trong la`nh la`m chi. thoa?i ma'i, na~y gio+` chi. dda~ hi't bao nhie^u la` mu`i kho'i thuo^'c trong nha` nhu+ng vi` ma?i me^ nghe truye^.n chi. kho^ng dde^? y' dde^'n
Chi. Bo^ng hi't tho+? khi' tro+`i the^m va`i phu't nu+~a mo+'i va`o trong xe. Ta.m bie^.t ca(n nha` 904B, chi. va^~n tha^'y hi`nh bo'ng ca^y Gia'ng Sinh trong ddo', tha^'y mo^.t mu`a Gia'ng Sinh tu+o+i vui tra`n dda^`y ha.nh phu'c ye^u thu+o+ng cu?a Thomas va` Katie.ho^m xu+a va` ho^m nay.


Nguye^~n Thi. Thanh Du+o+ng


Mu.c Lu.c


2. Hua^'n Luye^.n Phi Ha`nh (truye^.n da`i nhie^`u ky`)

Ti`nh Hoa`i Hu+o+ng



Truyen Dai

Hua^'n Luye^.n Phi Ha`nh
Pha^`n Thu+' Nhi`
Chu+o+ng 15



Ba?n La~nh SVSQKQ

Ho^`ng Ha.nh o+i,


Nha^n nga`y le^~ Thanksgiving, anh ke^? ha^`u em va`i chuye^.n ?buo^`n cu+o+`i nhi?? do ca'c ba.n su+u ta^`m thie^.t vui, va` chuye^.n tha^.t trong ddo+`i so^'ng cu?a anh (ve^` nhu+~ng nga`y xa que^ hu+o+ng) nhen em: hy vo.ng em se~ cu+o+`i, he^'t ho+`n gia^.n anh nhe'. Hi hi... Ma(.c du` anh bie^'t co' the^? la` em kho^ng muo^'n ddo.c thu+ anh (vi` anh ?hu+? qua', ddo^i lu'c anh la`m ddie^`u sai qua^'y, khie^'n em ddau buo^`n ma`). Nhu+ng anh cu+' vie^'t tie^'p cho em thu+ na^`y, em co' the^? ddo.c khi vui, lu'c buo^`n hay nho+' nhung? dde^'n ?ai ddo'?? Bo+?i vi`:
Ca'i thuo+? ban dda^`u lu+u luye^'n a^'y
Nga`n na(m ho^` de^~ ma^'y ai que^n (The^' Lu+~)

* Anh ba('t dda^`u ke^? chuye^.n tie^'u la^m ma` ba.n hoa(.c anh dda~ su+u ta^`m ne`:
Mo^.t ho^m tui ddi va`o khu shopping, tha^'y ba co^ ga'i dde.p ddi ngu+o+.c chie^`u vo+'i tui. Trong ddo' co' mo^.t co^ ma(.c qua^`n Jeans dda~ que^n ke'o zipper le^n. DDi ga^`n to+'i ba co^, tui nhi`n le^n tro+`i no'i: "Everybody checks your zipper, please!"
Ca? ba co^ nhi`n xuo^'ng, co^ ma(.c qua^`n jeans xoay va`o tu+o+`ng ro^`i ke'o zipper le^n. Co^ lie^`n cha.y theo tui no'i ra^'t nho?: "You too!"
Vi` nghe kho^ng ro~, tui tu+o+?ng "thank you", ne^n tui no'i: "No problem."
Tu+'c qua' co^ ta chi? ngo'n tay ngay ddo' va` no'i: "You too."
Tui que^ qua' nhi`n co^ cu+o+`i hi...hi... ro^`i ke'o zipper le^n, ma` que^n xoay va`o tu+o+`ng.

* Mo^.t phu. nu+~ toa`n die^.n la` phu. nu+~: sa'ng die^.n, tru+a die^.n, chie^`u die^.n! To^'i die^.n. Va^.y thi`: Tha^'t ba.i lo+'n nha^'t cu?a ddo+`i con la` kho^ng bo? ddu+o+.c no'. Bi ai lo+'n nha^'t cu?a ddo+`i con la` pha?i so^'ng vo+'i no'. Sai la^`m lo+'n nha^'t cu?a ddo+`i con la` quye^'t ddi.nh la^'y no'. To^.i lo^~i lo+'n nha^'t cu?a ddo+`i con la` nghe no'. DDa'ng thu+o+ng lo+'n nha^'t cu?a ddo+`i con la` bi. no' sai khie^'n. Ma(.c du` ta bie^'t: Ti`nh ye^u la` vi~nh cu+?u. Va` chi? duy nha^'t mo^.t thu+' ddu+o+.c phe'p thay ddo^?i: Ðo' la` ngu+o+`i ye^u. Do ddo': Sau lu+ng ngu+o+`i dda`n o^ng tha^'t ba.i la` ngu+o+`i dda`n ba` xu'i da.i. Sau lu+ng ngu+o+`i dda`n o^ng tha`nh co^ng la` ngu+o+`i dda`n ba` ngo^`i kho^ng. Sau lu+ng ngu+o+`i dda`n o^ng tha`nh dda.t la` ngu+o+`i dda`n ba` dda'nh ba.c. Sau lu+ng ngu+o+`i dda`n o^ng long nhong la` ngu+o+`i dda`n ba` long ddong. Sau lu+ng ngu+o+`i dda`n o^ng ngoa.i ti`nh la` ngu+o+`i dda`n ba` ngo^`i ri`nh. Sau lu+ng ngu+o+`i dda`n o^ng ba^'t lu+.c la` ngu+o+`i dda`n ba` ra^'t bu+.c. Sau lu+ng ngu+o+`i dda`n o^ng ye^'u dduo^'i la` ngu+o+`i dda`n ba`...cha'n chuo^'i...(*) ha ha ha ...
***

Sau dda^y la` nhu+~ng chuye^.n co' tha^.t cu?a khoa' sinh sinh vie^n si~ quan Kho^ng-qua^n; anh va`o chuye^.n nhen:
Ca'c anh ddang ho.c bay o+? Randolph AFB (Texas). O+? ngay dda^`u sa^n bay, co' mo^.t tra.i cha(n nuo^i ma^'y chu.c nga`n con ?ga` Ta^y? (Turkey). O^ng chu? tra.i te^n Joseph la^`m li`, dda~ la`m mo^.t ca'i cho`i ga'c cao nga^'t, o^ng dda(.t mo^.t kha^?u su'ng dda.i lie^n 20 tre^n ddo'. O^ng doa.:
- To^i se~ ba('n ro+i ta^'t ca? chie^'c ma'y bay na`o, ma` bay sa` xuo^'ng tha^'p. Lie^.u ho^`n.

Vi` tra.i cu?a o^ng cha(n nuo^i va`i nga`n con ga` Ta^y, chu'ng ra^'t so+. tie^'ng phi co+ ga^`m ru', khi dda'p xuo^'ng, hoa(.c khi ca^'t ca'nh. Chu'ng so+. ha~i inh o?i ke^u quang qua'c, bay ta'n loa.n, va` ti.t ngo`i ni'n tho+? ngu+`ng dde? tru+'ng. Khie^'n trang tra.i cu?a o^ng thu+o+`ng bi. thua lo^~ dda^.m. Ne^n o^ng ta tu+'c gia^.n vo^ cu`ng va` cu+o+ng quye^'t la`m ?ca(ng? nhu+ va^.y! Tha^.t ra, khoa' sinh kho^ng qua^n cu~ng co' la('m anh khoa'i chi' thi'ch cho.c ghe.o, tinh nghi.ch qua' chu+`ng! Ho. u+a bay la` la` sa't ma'i nha`, ru+o+.t dduo^~i dda`n ga` cu?a o^ng ta nho^'n nha'o cha.y te' re, xi.t ca? pha^n ra ngoa`i. Cho ne^n o^ng ta mo+'i gia^.n du+~, ha(m doa. a^'y ma`. The^' la`, tru+o+`ng ban le^.nh ca^'m: Ca'c anh kho^ng ddu+o+.c bay du+o+'i tha^'p qua' 300 feets.

* Co' mo^.t la^`n, ca'c anh ddi ho.c Ground School (ho.c ly' thuye^'t du+o+'i dda^'t) thi` bo.n My~ go^'c Xi`, ddu+o+.c tru+o+`ng thue^ mu+o+'n que't do.n pho`ng o^'c, dda~ ddi`nh co^ng. Ho. ddo`i ta(ng lu+o+ng, ne^n kho^ng chi.u la`m vie^.c. Lo+'p ca'c anh co' mu+o+`i ngu+o+`i si~ quan to^'t nghie^.p ra tru+o+`ng ca?. Le^n lo+'p, o^ng dda.i u'y My~ ra^'t ?ky` thi. chu?ng to^.c?. Y nha^'n ma.nh tu+`ng ca^u no'i:
- Tu.i Xi` ddi`nh co^ng. Thi` tu.i bay pha?i la`m thay tu.i no', que't do.n lo+'p cho sa.ch se~.
Vinh ddu+'ng ra cha^'t va^'n no':
- Ta.i sao?
- Tu.i ba^y cu~ng la` coloured people.
- Chi'nh phu? o^ng mo+`i chu'ng to^i sang dda^y, la` ddi ho.c bay. Va^.y thi`, du` chu'ng to^i co' la` da ma`u cha(ng nu+~a. Kho^ng la`m.
- Chu'ng to^i va^~n la` Guest. Chu+' kho^ng pha?i la` Servant cu?a ma^'y o^ng.
- O^ng kho^ng ddu+o+.c no'i the^'.

Ca'c anh khoa' sinh Kho^ng-qua^n Vie^.t Nam va` hai anh DDa.i Ha`n cu+o+ng quye^'t kho^ng chi.u la`m. The^' la` te^n dda.i-uy' tu+'c mi`nh, chu+o+?i ma('ng ca'c anh ddu? thu+' tie^'ng lo'ng. No' go.i ngu+o+`i Vie^.t Nam la` Goddamn Gook. Hoa` dda~ ga^y lo^.n vo+'i tha(`ng My~ a^'y kha' la^u. Chi'nh Thanh du~ng ca?m ddi la.i ga^`n no', Thanh la^`m li` kho^ng no'i kho^ng ra(`ng, anh tu+` tu+` la^'y ca'i ghe^' dda^?u ga^`n ddo', ke'o sa't la.i. Vi` Thanh chi? cao dde^'n ngu+.c tha(`ng Mike, (trong khi Mike cao 1m98). Thanh tu+` tu+` leo le^n ghe^', gio+ tha(?ng ca'nh tay thoi mo^.t cu' dda^'m ra^'t ma.nh va`o giu+~a ma(.t tha(`ng kia. Mike xi.t toe' ma'u mu~i, va(ng ma'u tu`m lum, ta` la. Tha^'y va^.y, ca? mu+o+`i khoa' sinh si~ quan Vie^.t Nam va` Ha`n Quo^'c bao va^y no' la.i.

Tha(`ng My~ so+. qua', vu+`a la vu+`a co gio` cha.y le^n ?me'c? o^ng chi? huy tru+o+?ng. O^ng DDa.i Ta' va` ban qua^n hua^'n xuo^'ng ngay. Ca'c ba.n dda^~y anh va` Vinh ra no'i chuye^.n, vi` du` sao tie^'ng Anh cu?a hai anh cu~ng co' ddu? kha? na(ng, dde^? ddo^'i cha^'t lu+u loa't. Co^ng nha^.n ngu+o+`i My~ tha^.t hay! Mike bie^'t lo^~i, no' ddi ba('t tay tu+`ng ngu+o+`i, xin lo^~i ca? lo+'p. No' tu+` to^'n go.i tu.i anh la` ca'c "o^ng si~ quan" dda`ng hoa`ng. Tu+` ddo', Mike tha^n thie^.n, hie^?u bie^'t ho+n, kho^ng co' tha'i ddo^. khinh khi ngu+o+`i da ma`u nu+~a. Tuy nhie^n, vi` Thanh pha.m ky~ lua^.t nha` tru+o+`ng, ne^n bi. ba'o ca'o ve^` Vie^.t Nam. Ho. ?ddi`? Thanh ?to+'i be^'n? hoa`i. (Sau na^`y kho^ng cho Thanh ddi bay. Nho+` ddo' ma` Thanh co`n so^'ng so't dde^'n ba^y gio+`. Nay Thanh la`m ddu? thu+' nghe^`, cha.y xe o^m, su+~a xe dda.p... Cuo^'i cu`ng, Thanh cu~ng ra ddi vi~nh vie^~n, vi` be^.nh ung thu+ ye^'t ha^`u).

* Thu+o+`ng thu+o+`ng, va`o hai buo^?i chie^`u Thu+' Ba?y, Chu? Nha^.t cuo^'i tua^`n, thi` nha` tru+o+`ng co' nhu+~ng chuye^'n xe bus qua^n su+. mie^~n phi', ho. cho+? ca'c sinh-vie^n si~-quan Kho^ng-qua^n u+a ddi ra bo+` bie^?n cho+i. Hay ddi ve^` nhu+~ng tha`nh pho^' ga^`n ddo' dde^? a(n uo^'ng, gia?i tri'. The^' ne^n, cu+' cho+` dde^'n cuo^'i tua^`n la` bo.n anh vui ve? ra bo+` bie^?n, ngo^`i trong ca'c bar uo^'ng nu+o+'c, uo^'ng bia, hay du`ng ti' xi'u ru+o+.u nhe. gia?i khua^y. Ca'c anh ddang ngo^`i nha^m nhi bia, va` ta'n do'c, ho?i ddo^' nhau, mo^~i tha(`ng che^m mo^.t va`i ca^u vo^ ha.i, co' lo+.i dde^? vui ve? khoa'i chi' cu+o+`i ha ha?:

Ta.i ca'c qua'n kia, co' nhu+~ng co^ ga'i to'c va`ng, ma('t xanh, ho. co`n ra^'t tre?, va` di~ nhie^n dda so^' ho. kha' dde.p, ca'c em a^'y la` sinh-vie^n, ddi la`m the^m partimes mu`a He`, ho. muo^'n tu+. la^.p va` tu+. tin dde^? kie^'m tie^`n mua sa('m, xa`i va(.t, hoa(.c ddo'ng tie^`n ho.c. Vi` the^', ca'c qua'n bar luo^n luo^n vui ve? o^`n a`o nho^.n nhi.p, ddo^ng ddu'c. A^`m i? he^'t bie^'t.

DDe^'n qua'n uo^'ng bia, hay uo^'ng nu+o+'c ngo.t, thi` ca'c anh thi'ch ngo^`i ga^`n cu+?a ra va`o, cho thoa'ng. Va`; ha^`u he^'t ca'c anh Kho^ng-qua^n na^`y u+a ba`y cho ca'c em ga'i nhu+~ng y' hay, ne^n ca'c anh ddu+o+.c su+. me^'n mo^. cu?a ma^'y em tie^'p vie^n. Vi' du. nhu+ ba.n anh no'i vo+'i ma^'y em:
- To give a shine to hair: Add one teaspoon of vinegar to hair, then wash hair (muo^'n cho to'c ddu+o+.c o'ng a?: bo? mo^.t muo^~ng ca` phe^ gia^'m le^n to'c, ro^`i go^.i sa.ch).
- To avoid smell of cabbage while cooking: Keep a piece of bread on the cabbage in the vessel while cooking (muo^'n la`m bo+'t mu`i ba('p ca?i khi na^'u: dde^? mo^.t mie^'ng ba'nh mi` tre^n ba('p ca?i trong no^`i khi na^'u.)
- To boil eggs quickly : Add salt to the water and boil. (muo^'n luo^.c tru+'ng nhanh cho'ng: bo? muo^'i va`o nu+o+'c va` ddun so^i.)
- To whiten white clothes: Soak white clothes in hot water with a slice of lemon for 10 minutes. (muo^'n ta^?y tra('ng qua^`n a'o ma`u tra('ng: nga^m qua^`n a'o ma`u tra('ng va`o nu+o+'c no'ng co' bo? mo^.t la't chanh trong vo`ng 10 phu't).
- To rid the smell of fish from your hands: Wash your hands with a little apple vinegar. (dde^? ta^?y he^'t mu`i tanh cu?a ca' tre^n tay: ru+?a tay ba(`ng mo^.t chu't gia^'m ta'o) va^n va^n ...
- Hi hi hi... ha ha ha...

The^' ne^n, co' mo^.t nho'm Hoologans ba^'t ca^`n ddo+`i, coi ngu+o+`i kha'c nhu+ pha, ddi dda^u chu'ng cu~ng da`n ha`ng ngang, gia.ng cha^n ra, ru' xe mo^ to^ co' pha^n kho^'i lo+'n, kho'i bay mu` mi.t, bo'p co`i ke^u inh o?i. Tu.i no' to cao, de^`nh da`ng, va.m vo+~, ma(.t ma`y ba(.m tro+.n, nghe^nh ngang va` xa^m vo^ tha^n the^? cha(`n chi.t nhu+~ng hi`nh thu` di. ho+.m tro^ng qua'i dda?n, cha(?ng gio^'ng ai. Vi` the^', chu'ng tha^'y dda'm sinh vie^n Vie^.t Nam ha`o hoa li.ch su+., ddu+o+.c ca'c co^ vui ve? tie^'p dda~i a^n ca^`n no^`ng ha^.u. The^' la`, ?tu.i no'? tu+'c gia^.n, che^~m che^. ngo^`i le^n ca'i ba`n na^`y, ma` ga'c cha^n qua ba`n kia, chu'ng ?pho^`ng man tro+.n ma('t? quye^'t ti`m ca'ch ga^y ha^'n vo+'i ?tu.i anh?. La^`n na`o tu.i anh cu~ng ga(.p bo^'n na(m te^n ngo^`i ddo^'i die^.n va` ?nghe^nh? chie^'n. Hoa(.c, chu'ng ddi ngang qua ba`n anh ngo^`i, chu'ng co^' y' ddu.ng ba`n, dda' ghe^', pha` thuo^'c la' tha(?ng vo^ ma(.t ca'c anh, ro^`i la`m ddo^? ly nu+o+'c ngo.t, hay ly bia le^n lu+ng, le^n vai ca'c anh. Chu'ng ti?nh bo+ va` lo? ma('t ra ?nghinh? vo+'i mi`nh nu+~a chu+'. Hie^`n no'i:

- Tao dda~ no'i ma`: Tu.i mi`nh ?xua^'t qua^n? ye^n hu`ng anh du~ng tu+` Vie^.t Nam qua My~ va`o ca'i nga`y dda^`u tha'ng, ba('t dda^`u la` nga`y mo^.t ta^y, a^'y la` nga`y Chu? nha^.t, thi` luo^n luo^n co' ?thu+' 6 nga`y 13? ; ne^n tu.i mi`nh bi. xu'i qua^~y, xui xe~o he^'t bie^'t.
- Xui ca'i gi`! So+. ?ru'm ro'? bo.n co^n ddo^`, thi` no'i?
- Kho^ng pha?i la` so+., nhu+ng mi`nh da^y du+a vo+'i bo.n du thu? du thu+.c, du dda~ng; nha^'t la` do vi` mi`nh mang bo^. qua^n phu.c Kho^ng-qua^n, thi` tha^.t la` kho^ng co' lo+.i. Ne^'u mi`nh ma(.c thu+o+`ng phu.c thi` chu+a cha('c a`, ai so+. ai.

Nghi~ pha^.n mi`nh nho? con, nha^'t la` vi` tre^n ngu+o+`i ddang mang bo^. qua^n phu.c Kho^ng-qua^n, ne^n ca'c anh kho^ng muo^'n ga^y ra ra('c ro^'i phie^`n phu+'c, hay ke^'t be` ca'nh, ta.o ?ba(ng dda~ng? ta.i ddi.a phu+o+ng xa la. la`m gi`, cho me^.t; cho ne^n tu.i anh dda`nh pha?i nhi.n nhu.c. Nhu+ng trong lo`ng mo^~i ddu+'a, dde^`u ca?m tha^'y a^'m u+'c, bu+.c bo^.i, tu+'c gia^.n kinh khu?ng! Cha? le~ mi`nh he`n, cu+' cu'i dda^`u chi.u nhu.c, nhu't nha't ru ru' trong nha` kho^ng da'm tho` ma(.t ra pho^', dde^? cho chu'ng no' le^n ma(.t ve^nh va'o a(n hie^'p mi`nh hoa`i sao ta!? Ve^` tru+o+`ng bay, tu.i anh va^~n ha^.m hu+.c, tu+'c gia^.n, so^i no^?i ba`n ta'n chuye^.n na^`y. "O^ng no^.i Vinh" gia^.n nha^'t, ha(m he pha?i ti`m ca'ch na`o ddo', dde^? "phu.c thu` ru+?a ha^.n" mo+'i tho^i. Bo.n thanh nie^n kho'a sinh gio+ tha(?ng hai tay le^n tro+`i, ddo^`ng y' vo+'i Vinh ca'i ru.p: ?give me five?.

Khi ddo' hai anh sinh vie^n si~ quan Kho^ng-qua^n go^'c DDa.i Ha`n trong tru+o+`ng bay, tu+o+'ng ta' cu?a ho. oai phong la^~m lie^.t, tro^ng ngon la`nh. Ho. la` hai vo~ su+ DDe^. Tu+' DDa(~ng Karatedo va` Taekwondo. Hai anh na^`y thu+o+`ng nghe tu.i anh ke^? la.i chuye^.n nho'm Hoologans. Mo^.t ho^m ho. no'i vo+'i tu.i anh:
- DDe^? chu'ng to^i ?tri. to^.i? bo.n ?ma^'t da.y? kia cho. Ye^n tri' ddi.

Tu+o+?ng la` ho. chi? no'i ddu`a cho ye^n chuye^.n, nhu+ng the^' ro^`i, mo^.t buo^?i chie^`u Thu+' Ba?y cuo^'i tua^`n, ca'c anh sinh vie^n si~ quan Kho^ng-qua^n vui ve? ho+'n ho+? ddi cu`ng hai anh DDa.i Ha`n, ra qua'n bar. Vi` hai anh DDa.i Ha`n la` ngu+o+`i A' Cha^u, ne^n ngu+o+`i My~ nhi`n thoa'ng qua coi vo'c da'ng die^.n ma.o cu?a hai anh na^`y, ho. kho^ng the^? pha^n bie^.t quo^'c ti.ch chu?ng to^.c ngu+o+`i Vie^.t Nam va` DDa.i Ha`n kha'c nhau gi` ma^'y. Hai anh kia ba`n ti'nh:
- Ne^'u co' ddu.ng ddo^. trong qua'n. Ca'c ba.n cu+' cha.y ra phi'a ngoa`i, go.i ma^'y chie^'c taxi, ca'c ba.n ngo^`i he^'t trong xe tru+o+'c. Cho+` sa(~n, nghia~ la` cho+` chu'ng to^i o+? tre^n xe ddo' nhe. Co`n trong qua'n, thi` dde^? chu'ng to^i ?la`m go?i? ma^'y te^n ?cao bo^`i, du dda~ng? na^`y mo^.t la't, la` ?xong be'ng?. Ro^`i khi tha^'y hai ddu+'a to^i cha.y ra kho?i cu+?a, thi` mi`nh cu`ng nhau dzo. le., cho xe taxi cha.y vu` ve^` ca(n cu+' bay. Nha.

Ho^m sau, bo.n ?cu bo^`i kia? va`o qua'n, ho. va^~n tha^'y dda'm anh ngo^`i nguye^n o+? cho^~ cu~. Theo thu+o+`ng le^., chu'ng va^~n ngang nhie^n ddi lui ddi to+'i, nghe^ng ngang dda' ba`n, dda' ghe^', va` ?ca` nghinh, ca` ba^.t?. Ngo^? nga'o. Ba(.m tro+.n. Coi cha(?ng gio^'ng con gia'p na`o. Cha(?ng gio^'ng con ca^`y con lo+.n na`o. Hai anh DDa.i Ha`n ngo^`i o+? ba`n ke^' be^n ba`n ca'c anh, ho. nha'y ma('t nheo ma`y nha'y nho' vo+'i tu.i anh, ga^.t gu` tu?m mi?m cu+o+`i cu+o+`i.

Vinh bi`nh tha?n ke^u co^ tie^'p vie^n ti'nh tie^`n. Ma^'y anh Vie^.t Nam nhe. nha`ng tho^'i lui, cu`ng ra ngo^`i cho+` sa(~n trong ba chie^'c taxi dde^? cu+?a xe mo+? toang, va` ro^` ma'y, xe cho+` sa(~n. Kho^ng no'i cha(?ng ra(`ng, hai anh DDa.i Ha`n tu+` tu+` ddu+'ng da^.y, to+'i be^n ung dung ho?i chuye^n bo.n chu'ng; ro^`i nhanh nhu+ cho+'p hai anh nha`o vo^ bo.n chu'ng. Ho. ?ne^.n? cho ma^'y te^n kia mo^.t tra^.n ddo`n ddi'ch dda'ng, ho. ?do+.t? ma^'y te^n kia nhu+~ng cu' chu+o+?ng huye^`n bi' tung le^n ne'm xuo^'ng, nhu+ me`o vo+`n chuo^.t, ne^n tha^n. Ba?o dda?m kho^ng dde.p ma('t kho^ng a(n tie^`n! Thie^.t la` xem nhu+~ng chie^u tuye^.t ha?o. Ro^`i hai anh DDa.i Ha`n ke'o nhau cha.y ra xe. Ca? nho'm anh sung su+o+'ng, cu+o+`i no'i ho+'n ho+? vui ve? thoa?i ma'i qua' chu+`ng. Xe cha.y rie^'t ve^` ca(n cu+' Kho^ng-qua^n.

Nhu+ng kho^? no^~i, khi hai anh DDa.i Ha`n vu+`a ban ?ha^.u o+n?, cho chu'ng ba`i ho.c xu+'ng dda'ng nho+' ddo+`i xong, ho. vu+`a cha.y ra xe taxi, hai anh DDa.i ha`n cu+' la to:
- Vie^.t Nam muo^n na(m. Vie^.t Nam muo^n na(m!
- Good boy!
Nga`y ho^m sau, ca'c ba'o ddi.a phu+o+ng dda(ng tin thu' vi.:
- Co' mo^.t nho'm sinh-vie^n si~ quan Kho^ng-qua^n Vie^.t Nam va`o qua'n bar, ho. bi. ca'c tay kia la`m nhu.c nhie^`u la^`n. Nay ho. dda~ a^?u dda? vo+'i bo.n Hooligans. Khie^'n co' ma^'y te^n bi. thu+o+ng nhe.. Mo^.t te^n ga~y xu+o+ng quai ha`m. Mo^.t te^n ga~y tay. Mo^.t te^n long dda^`u go^'i, que` cha^n. Tu+` dda^y xin ddu+`ng ai du.ng cha.m, hay ?ky` thi.? dde^'n ngu+o+`i Vie^.t Nam nu+~a nhe'.

Tin na^`y cha^'n ddo^.ng ca? tha`nh pho^' nho?. Tha^.t ha? he^ sung su+o+'ng vui mu+`ng trong da. la`m sao! Trong bu.ng tu.i anh dde^`u mo+? co+` tung bay pha^'t pho+'i, ha^n hoan vui ve? kho^ng the^? ta?! Co' ddie^`u ho+i phie^`n toa'i la`: Tin ddo' ddu+o+.c ddu+a le^n ta^.n pho`ng Tu`y Vie^n Qua^n Su+. Vie^.t Nam, (ta.i Toa` DDa.i Su+' My~). Than o^i! I't la^u sau, co' mo^.t o^ng si~ quan lie^n la.c bay dde^'n. O^ng mo+`i ca? nho'm Vie^.t Nam le^n pho`ng ho^.i. Khi tu.i anh vu+`a bu+o+'c va`o pho`ng, o^ng ta li.ch su+. chi? ghe^' mo+`i khoa' sinh Kho^ng-qua^n Vie^.t Nam ngo^`i. O^ng la('c dda^`u, nhu+o+'ng ma`y le^n, cu+o+`i cu+o+`i:
- Ca'c anh cu+' thu' tha^.t vo+'i to^i ddi. Ai dda~ dda'nh ma^'y tha(`ng My~ bi. thu+o+ng? Chu+' ca'c anh nho? con, la`m sao ma` dda'nh dda^'m to+i bo+`i ca'i bo.n co' dao ga(m kia. DDe^'n no^~i chu'ng bi. ga~y tay, lo.i gio`, ga~y ra(ng ddo'? Ho+??

Tu.i anh dda`nh ke^? la.i he^'t va` thu' nha^.n. O^ng ta cu+o+`i vang kho^ng no'i gi`. Mo.i chuye^.n ro^`i cu~ng o^?n thoa? tho^i. Ve^` sau, mo^~i la^`n co' ngu+o+`i Cha^u A' ddi ra pho^', dda so^' thi. da^n dde^`u ddo'n tie^'p a^n ca^`n, tri.nh tro.ng. Vi` ho. nghi~: Ngu+o+`i Vie^.t Nam be' nho? na^`y, nhu+ng Vie^.t Nam la` ?Hero. Vo~ co^ng cao cu+o+`ng?. DDa'm ?cu bo^`i? ddo' cha(?ng da'm ho' he' qua^.y tu+ng tro+`i nhu+ xu+a nu+~a. Ma^'y anh khoa' sinh Kho^ng-qua^n Vie^.t Nam dda~ de.p sa.ch lu~ Hooligans ngoa`i bo+` bie^?n tha^.t ro^`i. Nha^n ddo', te^n Vinh dde.p "giai" nha` ta, ddu+o+.c qu'y na`ng ma('t xanh sie^ng na(ng ta^.n ti`nh, vui ve? u+u a'i chie^'u co^' a^u ye^'m ?vuo^'t ve cu+ng nu+.ng? nhie^`u ho+n (anh nho+` ddo' ma` ?hu+o+?ng lo^.c ti' xa'i?! Hi hi hi?).

* DDe^'n gio+` va`o lo+'p ro^`i em a., the^' ne^n tru+o+'c khi anh bu+o+'c va`o nhu+~ng ca^u chuye^.n ddi.nh me^.nh sa^`u dda('ng, anh xin du+`ng bu't ta.i dda^y & ta.m bie^.t em nhe'. Kho^ng que^n chu'c em vui ve?, tre? dde.p va` sie^ng na(ng cha(m chi? ho.c ta^.p, cho anh nho+`? Anh go+?i lo+`i ki'nh tha(m ba ma' cu?a em, ca'c anh chi. luo^n an ma.nh. Nhen. Anh nho+' em nhie^`u.
Anh,
LPH

******
Ki'nh mo+`i quy' ddo^.c gia? xem tie^'p chu+o+ng sau.
Tra^n tro.ng


Ti`nh Hoa`i Hu+o+ng

Mu.c Lu.c


3. Mu`a Tra(m Hoa Cu~ Va` Nhu+~ng Cha`ng Nha^n Va(n Giai Pha^?m

Phan tha'i Ye^n




1.
Ba.n be` thi?nh thoa?ng ga(.p nhau be^n ly ca` phe^ ta'ch tra`. Sau chuye^.n tro` ve^` gia ddi`nh, con ca'i,
vie^.c la`m, ho. va^~n thu+o+`ng chung cuo^.c vo+'i chu't che'n va(n chu+o+ng va` nhu+~ng nghi~ suy co' ba^'n bi'u
lo`ng. Ga^`n dda^y, trong mo^.t cuo^.c tranh lua^.n, thua^.t du.ng chu+~ nghi~a cu?a Hoa`ng Ca^`m va` Tri.nh
Co^ng So+n dda~ ddu+o+.c nho'm ba(`ng hu+~u mang ra ba`n ca~i so sa'nh. Co' le~ su+. a^?n du. hai mang cu?a
ngo^n tu+` va` ddie^.p ngu+~ lu+?ng lo+ trong tho+ trong nha.c dda~ giu'p ho. trong sa'ng ta'c, tha`nh danh, va`
su+. an tha^n. Du` sao thi` ?dda`n bo` va`o tha`nh pho^'? ba(ng qua lo^'i mo`n pha?n chie^'n ngoa.i o^ hay
chie^'c ?la' die^u bo^ng? be^n kia so^ng va` ngu+o+`i chi. buo^?i thie^'u tho+`i tu+` cuo^'i mo^.t la`ng que^ na`o ddo'
dda~ giu'p ho. so^'ng-co`n ma` ddi ?qua vu+o+`n o^?i? xanh tho+m, hay ba^.n bi.u pha^n bua ve^` mo^.t mu`a thu
Ha` No^.i ddo? la' ba`ng, xanh co^'m mo+'i.

Tha^.t su+., to^i dda~ kho^ng co`n nghi~ nhie^`u ve^` nhu+~ng ddie^`u tre^n ma` ma~i ba^.n lo`ng nho+' ve^` nhu+~ng
ngu+o+`i tuo^?i tre? trung thu+.c nhie^.t tha`nh, hie^n ngang bu+o+'c cha^n qua co^?ng tru+o+'c cu?a khu vu+o+`n
Nha^n-Va(n Giai-Pha^?m dde^? ro^`i chi.u cheo leo suo^'t ca? qua~ng ddo+`i da`i. To^i nghi~ nhie^`u ve^` nhu+~ng
ngu+o+`i tuo^?i tre? ?bie^'t ghe't bie^'t ye^u?, vie^'t va(n la`m tho+ tho+`i ?tra(m hoa ddua no+??. To^i muo^'n ddu+o+.c
mo^.t la^`n ve^` tha(m la.i nhu+~ng ngu+o+`i giu+~ vu+o+`n tuo^?i giu+~a thanh nie^n dda~ mo^.t tho+`i du`ng ma'u le^.
mi`nh tu+o+'i tha('m mo^.t mu`a tra(m-hoa cu~. Nhu+~ng Tra^`n Da^`n, Phu`ng Qua'n, Phu`ng Cung, Tra^`n Le^
Va(n, Bu`i Quang DDoa`i, Ta. Hu+~u Thie^.n?vo+'i bao no^~i nga^.m ngu`i.

Na(m 1956, giu+~a nhu+~ng nga`y Co.ng Sa?n Ha` No^.i co`n ddang ha(ng ma'u vo+'i cuo^.c Ca?i Ca'ch
Ruo^.ng DDa^'t ?hoa`n toa`n tha('ng lo+.i? thi` nhu+~ng su+. kie^.n su+?ng so^'t, kho^ng ngo+`, do^`n da^.p xa?y dde^'n
trong ha`ng ngu~ Co.ng Sa?n quo^'c te^' va` che^' ddo^. mie^`n Ba('c.

Gio+'i va(n thi si~ tri' thu+'c o+? mie^`n Ba('c tru+o+'c kia dda~ cha^n tha`nh ho+.p ta'c vo+'i Co.ng Sa?n trong
co^ng cuo^.c kha'ng chie^'n da^n to^.c cho^'ng thu+.c da^n Pha'p nay tha^'y mi`nh bi. lo+.i du.ng, ba.c dda~i,
khinh mie^.t va` cuo^'i cu`ng la` a'p bu+'c, khu?ng bo^' to+'i mu+'c ddo^. kho^ng the^? chi.u ddu+.ng no^?i.
?Giai Pha^?m 1956? ra ddo+`i co' nhu+~ng ba`i vie^'t ne^u le^n tho^'i na't cu?a che^' ddo^.. Trong ba`i ?Ca'i
cho^?i que't ra'c ru+o+?i?, Phu`ng Qua'n no'i ra(`ng che^' ddo^. mie^`n Ba('c dda^`y ra'c ru+o+?i do+ ba^?n va` mo^.t nha`
va(n nhu+ anh se~ ti`nh nguye^.n la`m ca'i cho^?i que't cho sa.ch ra'c ru+o+?i ddo'. Ba`i vie^'t nhu+ mo^.t tuye^n
ngo^n kho+?i dda^`u cho cuo^.c kho+?i nghi~a va(n ho.c.

Trong ba`i ?O^ng Bi`nh Vo^i?, Le^ DDa.t dda~ a'm chi? co^ng ki'ch bo.n ca'n bo^. la~nh dda.o:
Nhu+~ng kie^'p ngu+o+`i so^'ng la^u tra(m tuo^?i
Y nhu+ mo^.t ca'i bi`nh vo^i
Ca`ng so^'ng ca`ng to^`i
Ca`ng so^'ng ca`ng be' la.i
Hu+~u Loan thi` ua^'t u+'c:
Mo^.t ddie^`u ddau xo't
Trong che^' ddo^. chu'ng ta
Trong che^' ddo^. ?Da^n chu? Co.ng ho`a?
Nhu+~ng tha(`ng ni.nh ho't co`n the^nh thang dda^'t so^'ng...

Trong ?Giai Pha^?m Mu`a Xua^n?, tho+ Tra^`n Da^`n ta? su+. kho^? cu+.c, thie^'u tho^'n, tha^'t nghie^.p cu?a vo+. cho^`ng ta'c gia?. Ho. ddi giu+~a Ha` No^.i, ?kho^ng tha^'y pho^' kho^ng tha^'y nha`? ma` chi? tha^'y ?mu+a sa tre^n ma^`u co+` ddo??. Cu. Chu+o+ng Da^n Phan Kho^i, mo^.t si~ phu Va(n Tha^n dda^'t Qua?ng Nam, ngu+o+`i nho si~ tie^'t tha'o cuo^'i cu`ng dda.i die^.n cho ca? he^. tho^'ng Nho Gia'o tu+` ho+n hai nghi`n na(m tru+o+'c, ddo+n thu+o+ng ddo^.c ma~ ddo^'i dda^`u vo+'i y' thu+'c he^. Marxism va` che^' ddo^. Co.ng Sa?n vo+'i mo^.t y' chi' dda^'u tranh to+'i cu`ng:
Na('ng chie^`u tuy co' dde.p,
Tie^'c ta`i ga^`n cha.ng va.ng.
Ma(.c du` ga^`n cha.ng va.ng
Na('ng ddu+o+.c thi` cu+' na('ng (1956)

Trong Giai Pha^?m Mu`a Thu ta^.p I ra ddo+`i nga`y 29 tha'ng 8 na(m 1956, ba`i vie^'t ?Phe^ bi`nh La~nh dda.o Va(n nghe^.? cu?a cu. Phan Kho^i nhu+ qua? bom cha^'n ddo^.ng ca? Ha` no^.i dda~ ga^y ne^n cuo^.c chie^'n tranh va(n ho.c giu+~a tri' thu+'c mie^`n Ba('c vo+'i DDa?ng. Tu+` tha'ng Ta'm 1956, Ha` No^.i nhu+ mo^.t khu vu+o+`n vo+'i ha`ng tra(m loa`i hoa ddua no+?. Cu. Phan Kho^i cu`ng Nguye^~n Hu+~u DDang, Tra^`n Duy xua^'t ba?n ba'o Nha^n Va(n. Gio+'i sinh vie^n thi` cho ra ddo+`i to+` DDa^'t Mo+'i do Bu`i Quang DDoa`i la`m chu? bu't. Ca'c ba'o pha't ha`nh tu+` tru+o+'c nhu+ tua^`n ba'o Tra(m Hoa cu?a Nguye^~n Bi'nh, to+` Tho+`i Mo+'i, cu~ng hu+o+?ng u+'ng phong tra`o cho dda(ng nhu+~ng loa.t ba`i dda? ki'ch DDa?ng. Ve^` phi'a ba'o DDa?ng thi` co' nhu+~ng to+` Cu+'u Quo^'c, Nha^n Da^n, Ho.c Ta^.p, ba'o Va(n (sau khi ba'o Nha^n Va(n bi. ddo'ng cu+?a). DDo^'i dda^`u nhu+~ng va(n thi si~ tre? vie^'t va(n la`m tho+ dda^'u tranh cho^'ng DDa?ng la` nhu+~ng ?Con ngu+.a gia` cu?a Chu'a Tri.nh? (truye^.n Phu`ng Cung), nhu+~ng tay ca(.p-ra(`ng va(n nghe^. cha.y theo To^' Hu+~u nhu+ Hoa`i Thanh, Xua^n Die^.u, Nguye^~n DDi`nh Thi... hay tie^u bie^?u cho mo^.t nho'm nho? va(n nha^n xu tho+`i, xoay xo+?, lu'c ni.nh lu'c chu+o+?i nhu+ Nguye^~n Tua^n, Nguye^~n Co^ng Hoan, co^'t sao ddu+o+.c a(n tre^n ngo^`i tru+o+'c.

2. Trong khu vu+o+`n tra(m-hoa dda~ vu.t tro^~i le^n nho'm nha` va(n tre? tuo^?i. Ho. tie^u bie^?u cho lo+'p thanh nie^n lo+'n le^n trong kho'i lu+?a cu?a cuo^.c kha'ng chie^'n cho^'ng thu` chung. Ho. dda~ hi sinh, chi.u ddu+.ng gian kho^?, tranh dda^'u gia`nh la.i ddo^.c la^.p cho dda^'t nu+o+'c dde^? ro^`i cay dda('ng hie^?u ra ra(`ng tu+. do, da^n chu?, bi`nh dda(?ng, a^'m no, la` lo+'p ba'nh ve~ xa vo+`i ma` che^' ddo^. Co.ng Sa?n chi? he.n ho` ma` kho^ng thu+.c su+. mang la.i. Ho. tro+? tha`nh ta^`ng lo+'p ?qua^`n chu'ng va(n nghe^.? pha?i chi.u ca?nh ddo+`i co+ cu+.c ba^'t co^ng trong cuo^.c so^'ng kinh te^', ddo^`ng tho+`i bi. a'p bu+'c ki`m ha~m khu?ng bo^' trong sa'ng ta'c. Va(n tho+ cu?a ho. la` tie^'ng no'i cu?a con ngu+o+`i thie^n nhie^n kha'c xa vo+'i lo+'p lo^'i bie^.n chu+'ng vo^ sa?n hie^.n thu+.c thie^'u lu+o+ng tri. Tho+ dda~ tha`nh tie^'ng go.i cu?a Tu+. Do. Ngoa`i nhu+~ng ddo'ng go'p cu?a Minh Hoa`ng (Vu~ Tuye^n Hoa`ng), Tra^`n Le^ Va(n (cha'u nha` tho+ Tra^`n Te^' Xu+o+ng), ki.ch ta'c gia Hoa`ng Ti'ch Linh, tho+ va(n cu?a Tra^`n Da^`n, Phu`ng Qua'n, Ta. Hu+~u Thie^.n, Bu`i Quang DDoa`i, Phu`ng Cung, la` tie^'ng go.i sang sa?ng sa^'m truye^`n, dda~ cha^n tha`nh no'i le^n ddu+o+.c nghi~ suy tu+. dda'y lo`ng mi`nh cho du` ai ?ca^`m dao do.a gie^'t?. Phu`ng Qua'n, sinh na(m 1932, ngu+o+`i tre? tuo^?i nha^'t trong nho'm Nha^n Va(n Giai Pha^?m. La` mo^.t ?nha` va(n cha^n tha^.t tro.n ddo+`i?, o^ng la`m tho+ dde^? que't sa.ch nhu+~ng ra'c ru+o+?i trong xa~ ho^.i. Tho+ o^ng la` lo+`i tuye^n the^. trung tha`nh vo+'i ta^m ho^`n cu?a mi`nh, suo^'t mo^.t ddo+`i ngu+o+`i. Na(m 1956 o^ng ?cho^'ng tham o^ la~ng phi'?:

...To^i kho^ng no'i qua'
Ve^` Nam DDi.nh ma` xem
DDa`i xem le^~, ho. cao hu+'ng du+.ng le^n
Nu+?a chu+`ng thie^'u tie^`n bo? do+?

Mu+o+`i mo^.t trie^.u ddo^`ng da^`m mu+a da~i gio'
Mo^` ho^i ma'u ddo? mo^'c re^u.
Nhu+~ng con cho' so'i quan lie^u
Nhe ra(ng ca('n ru+'t thi.t da ca'ch ma.ng !...

Na(m 1957 o^ng nho+' ?lo+`i me. da(.n? la`m ngu+o+`i cha^n tha^.t:

...Ye^u ai cu+' ba?o la` ye^u
Ghe't ai cu+' ba?o la` ghe't
Du` ai ngon ngo.t nuo^ng chie^`u,
Cu~ng kho^ng no'i ye^u tha`nh ghe't.
Du` ai ca^`m dao do.a gie^'t
Cu~ng kho^ng no'i ghe't tha`nh ye^u.
To^i muo^'n la`m nha` va(n cha^n tha^.t tro.n ddo+`i
DDu+o+`ng ma^.t co^ng danh kho^ng la`m ngo.t ddu+o+.c lu+o+~i to^i
Se't no^? tre^n dda^`u kho^ng xo^ nga~ to^i
Bu't gia^'y to^i ai cu+o+'p gia^.t ddi
To^i se~ du`ng dao vie^'t va(n le^n dda'?

Pha^`n tu+ the^' ky? sau, tho+ Phu`ng Qua'n va^~n ddam me^ cho+n cha^'t: Co' no+i na`o tre^n tra'i dda^'t na`y Ma^.t ddo^. dda('ng cay nhu+ o+? dda^y ? Chi'n ngu+o+`i ? mu+o+`i cuo^.c ddo+`i ra.n vo+~ Bi. ruo^`ng bo? va` bi. lu+u dda`y... Co' no+i na`o tre^n tra'i dda^'t na`y Ma^.t ddo^. ddam me^ nhu+ o+? dda^y ? Ye^u dde^'n pha?i va`o nha` thu+o+ng ddie^n Tho+ dde^'n pha?i bi. co`ng tay... Co' no+i na`o tre^n tra'i dda^'t na`y Ma^.t ddo^. ye^u thu+o+ng nhu+ o+? dda^y ? Mo^~i ta^'c dda^'t co' mo^.t ngu+o+`i quy` go^'i Da^ng tra'i tim va` nu+o+'c ma('t Cho no^~i ddau cu?a ca? loa`i ngu+o+`i...

Tra^`n Da^`n sinh na(m 1924 ta.i Nam DDi.nh. Va`o nhu+~ng na(m cuo^'i trung ho.c, chi.u a?nh hu+o+?ng Baudelaire va` Verlaine, o^ng ba('t dda^`u sa'ng ta'c tho+ theo the^? lo^'i ?tu+o+.ng tru+ng?, va^.n du.ng a^m ddie^.u dde^? die^~n ta? nhu+~ng rung ddo^.ng cu?a ta^m ho^`n. Chie^'n tranh Vie^.t-Pha'p bu`ng no^?, o^ng va`o bo^. ddo^.i tham gia kha'ng chie^'n. Na(m 1951, o^ng ve^` Ha` No^.i nha^.n co^ng ta'c vie^'t ba'o cho cu.c Qua^n Hua^'n va` phu. tra'ch gia?ng da.y ve^` va(n nghe^. nha^n da^n trong nhu+~ng lo+'p dda`o ta.o ca'n bo^. va(n co^ng. Bi. phe^ bi`nh gia?ng da.y sai ddu+o+`ng lo^'i cu?a DDa?ng, o^ng xin ra co^ng ta'c o+? ma(.t tra^.n DDie^.n Bie^n Phu?. Xu'c ca?m tru+o+'c su+'c chie^'n dda^'u cu?a bo^. ddo^.i va` ca'i che^'t the^ tha?m cu?a ba.n ddo^`ng ha`nh To^ Ngo.c Va^n, Tra^`n Da^`n sa'ng ta'c ?Ngu+o+`i ngu+o+`i lo+'p lo+'p?. Nho+` ta^.p sa'ch na`y o^ng ddu+o+.c DDa?ng cho ddi Trung Quo^'c dde^? vie^'t lo+`i da^~n ba(`ng tie^'ng Vie^.t cho cuo^'n phim ?Chie^'n tha('ng DDie^.n Bie^n Phu??. Tra^`n Da^`n ra^'t ba^'t ma~n vi` bi. ca'n bo^. chi'nh tri. do^'t na't ve^` va(n chu+o+ng dda~ du`ng quye^`n lu+.c su+?a chu+~a tu+`ng chu+~ tu+`ng ca^u cu?a o^ng. Ve^` dde^'n Vie^.t Nam, o^ng cu`ng mo^.t so^' va(n nghe^. si~ dda?ng vie^n kha'c nhu+ Tu+? Pha'c, Hoa`ng Ca^`m, Hoa`ng Ti'ch Linh, DDo^? Nhua^.n, vie^'t kie^'n nghi. ye^u ca^`u ha.n che^' su+. can thie^.p cu?a ca'n bo^. chi'nh tri. va`o la~nh vu+.c va(n nghe^.. Trong tho+`i gian na`y, Tra^`n Da^`n tu+. tie^.n la^'y vo+.. Ngu+o+`i ye^u cu?a o^ng la` mo^.t thie^'u nu+~ tie^?u tu+ sa?n, theo dda.o Thie^n Chu'a. Na`ng so^'ng bo+ vo+ mo^.t mi`nh o+? pho^' Sinh Tu+` vi` bo^' me. ho. ha`ng dda~ di cu+ va`o Nam. Vi` bi. DDa?ng ca^'m ddoa'n, Tra^`n Da^`n tu+. y' xin ra kho?i DDa?ng, cu`ng vo+. so^'ng trong co+ cu+.c dde^? ddu+o+.c ye^u thu+o+ng nhau. Kho^ng la^u sau ddo', To^' Hu+~u, u?y vie^n trung u+o+ng DDa?ng phu. tra'ch la~nh dda.o va(n nghe^., ra le^.nh ba('t Tra^`n Da^`n mang nho^'t tre^n mo^.t nha` giam o+? Vie^.t Ba('c vi` o^ng dda~ co^ng khai phe^ bi`nh dda? ki'ch cuo^'n ?Tho+ Vie^.t Ba('c? cu?a To^' Hu+~u. Tin Tra^`n Da^`n bi. ba('t ga^y du+ lua^.n ba^'t ma~n trong gio+'i tri' thu+'c kha'ng chie^'n. DDa?ng be`n pha?i ddu+a Tra^`n Da^`n ve^` ma.n xuo^i, ba('t ddi theo chie^'n di.ch Ca?i Ca'ch Ruo^.ng DDa^'t va` cho vo+. o^ng mo^.t cha^n may va' o+? ma^.u di.ch Ha` no^.i. Na(m 1956, nho'm va(n nghe^. si~ kha'ng chie^'n no^?i le^n dda^'u tranh cho^'ng DDa?ng ba(`ng ca'ch cho xua^'t ba?n ta^.p Giai Pha^?m Mu`a Xua^n. Hoa`ng Ca^`m dde^'n xin vo+. Tra^`n Da^`n ba?n tha?o ba`i tho+ ?Nha^'t ddi.nh tha('ng? o^ng vie^'t na(m 1954 dde^? in trong Giai Pha^?m. So^' ba'o na`y vu+`a in xong thi` bi. ti.ch thu ngay. DDa?ng go.i Tra^`n Da^`n ve^` Ha` No^.i, mang ra ?dda^'u? giu+~a mo^.t ho^.i nghi. co' ddo^ng ddu? ca'c va(n nghe^. si~, quy Tra^`n Da^`n to^.i pha?n ddo^.ng cho^'ng DDa?ng. Bi. giam ca^`m trong nha` pha Ho?a Lo` o+? Ha` No^.i, Tra^`n Da^`n qua' ua^'t u+'c du`ng dao ca.o cu+'a co^? nhu+ng kho^ng che^'t. Ve^'t se.o nhu+ la` mo^.t da^'u hie^.u cu?a su+. a'p bu+'c va(n nghe^. du+o+'i che^' ddo^. Co.ng Sa?n. Tha'ng Ta'm na(m 1956, Vie^.t Co.ng tua^n theo chi? thi. cu?a DDe^. Tam Quo^'c Te^', pha't ddo^.ng phong tra`o ?su+?a sai?. Giai Pha^?m Mu`a Thu va` ba'o Nha^n Va(n, dda^'u tranh ma.nh me~ ho+n, cu. Phan Kho^i va` Hoa`ng Ca^`m trong ba`i vie^'t ?Con ngu+o+`i Tra^`n Da^`n? le^n tie^'ng pha?n ddo^'i vie^.c khu?ng bo^' Tra^`n Da^`n va` vu. ti.ch thu to+` Giai Pha^?m Mu`a Xua^n. Bi. co^ng ki'ch qua' ma.nh, DDa?ng pha?i tha? Tra^`n Da^`n ve^`. Nho'm Giai Pha^?m ta'i ba?n to+` Giai Pha^?m Mu`a Xua^n trong ddo' co' ba`i tho+ ?Nha^'t ddi.nh tha('ng? cu?a Tra^`n Da^`n. Ba`i tho+ da`i ho+n na(m tra(m ca^u, ba('t dda^`u ba(`ng tie^'ng tho+? da`i.

To^i o+? pho^' Sinh Tu+`:
Hai ngu+o+`i Mo^.t gian nha` cha^.t
Ra^'t ye^u nhau sao cuo^.c so^'ng kho^ng vui ?...

Ba`i tho+ no'i le^n su+. ddo'i re't va` no^~i u buo^`n trong lo`ng da^n mie^`n Ba('c sau nga`y dda^'t nu+o+'c chia ddo^i. ...

To^i ddi giu+~a tro+`i mu+a dda^'t Ba('c
DDa^'t ho^m nay ta^'m ta? mu+a phu`n
Bo^~ng nho'i ngang lu+ng ma'u ro? xuo^'ng bu`n
Lu+ng to^i co' te^n na`o che'm tro^.m ?
A ! Ca'i lu+o+~i dao cu`n !
Kho^ng ddu+'t ddu+o+.c ? ma` ddau !
Chu'ng ddi.nh che'm to^i la`m hai ma?nh
O^i ca? nu+o+'c ! Ne^'u ma` lu+ng to^i la.nh
Ha~y nhi`n xem: co' pha?i ve^'t dao ?
Kho^ng ddu+'t ddu+o+.c ma` ddau !
Lu+ng To^? Quo^'c ho^m nay ru+o+'m ma'u...

Cuo^'i na(m 1957, Tra^`n Da^`n gu+?i dda(ng ba`i tho+ ?Ha~y ddi ma~i? tre^n ba'o Va(n no'i le^n y' chi' cu+o+ng quye^'t dda^'u tranh ddo`i tu+. do dde^'n cu`ng. Ha~y ddi ma~i ! Du` khi ca^`n thie^'t ngu+o+`i ta ca^`n ddo'i kha't vu+o+.t bi`nh xa.

... Ne^'u to^i bi. gio' su+o+ng dda^`u ddo^.c,
mo^.t ho^m na`o nga~ xuo^'ng giu+~a ddu+o+`ng ddi
to^i se~ nga~ nhu+ ngu+o+`i li'nh tra^.n
hai ba`n tay che^'t cu+'ng va^~n o^m co+`...

Ta. Hu+~u Thie^.n la` mo^.t sinh vie^n vie^'t va(n la`m tho+ theo pha'i hie^.n thu+.c xa~ ho^.i. Lo+'n le^n vo+'i ta^'m lo`ng ddo+n gia?n nhie^.t tha`nh anh tha('p sa'ng tho+ mi`nh ddi ti`m ti`nh ye^u, ddi ti`m ta^m ho^`n ?bie^'t ghe't bie^'t ye^u? gia?n ddo+n ho`a ho+.p nhu+ anh. Giu+~a xa~ ho^.i mie^`n Ba('c kho^ ca.n ti`nh ngu+o+`i va` lo^'i gia'o du.c co.ng sa?n lo.c lu+`a, lo+`i tho+ anh tro+? tha`nh tie^'ng go.i dda('ng cay, tie^'ng lo`ng tu+. ho?i ve^` mo^.t phu+o+ng tro+`i kha'c no+i anh se~ ti`m ra ngu+o+`i ye^u trong mo^.ng mo^.t ddo+`i. ?

Trong ca'c ba.n co' cha(ng ngu+o+`i ye^u da^'u
Ma` ba^'y la^u to^i va^~n ga('ng co^ng ti`m ?
DDo' chi'nh la` ngu+o+`i to^i chu+?a ga(.p
Mo+'i la` ngu+o+`i to^i a^'p u? trong tim.
Tre^n ta^'t ca? tha`nh pha^`n ly' li.ch
Tre^n cao sang, tre^n sa('c dde.p die^~m kie^`u.
Em, tro.n cuo^.c ddo+`i to^i kie^'m ga(.p
Chi? la` ngu+o+`i bie^'t ghe't bie^'t ye^u.

Bu`i Quang DDoa`i la` sinh vie^n Va(n Khoa sau nga`y Co.ng Sa?n tie^'p thu Ha` No^.i. Anh la`m chu? bu't to+` ba'o va('n so^' DDa^'t Mo+'i, co+ quan tranh dda^'u cho^'ng DDa?ng cu?a sinh vie^n. Truye^.n nga('n ?Li.ch su+? mo^.t ca^u chuye^.n ti`nh? cu?a Bu`i Quang DDoa`i dda(ng trong so^' ba'o dda^`u tie^n va` cu~ng la` cuo^'i cu`ng la` nguye^n nha^n anh bi. dduo^?i kho?i tru+o+`ng va` ddu+a ddi kie^?m tha?o, ho.c ta^.p. Trong truye^.n nga('n na`y co' ca^u va(n la~ng ma.ng ?
Em ha~y dde^'m nhu+~ng vi` sao tre^n tro+`i
ddu+o+.c bao nhie^u thi` anh ye^u em co`n ho+n the^' nu+~a?

sau na`y dda~ ddu+o+.c nhie^`u ngu+o+`i tri'ch da^~n trong tho+ truye^.n cu?a mi`nh. ?
DDu+o+`ng tra(ng ma` kho^ng sa'ng !
Bo'ng ma^y dda~ che mo+` ha(?n tra(ng dde^m.
A'nh dde`n trong nhu+~ng gian pho`ng khu ho.c xa'
chie^'u ha('t ra nhu+ nhu+~ng vi` sao thu+' tu+.?

DDoa.n va(n trau chuo^'t mang ho+i hu+o+?ng Tu+. Lu+.c Va(n DDoa`n la` do`ng kho+i tu+` cho truye^.n nga('n ta? la.i kho^ng khi' sinh hoa.t trong khu Ho.c xa' o+? Ha` No^.i du+o+'i su+. kie^?m soa't cu?a DDa?ng. Truye^.n ke^? la.i mo^.t vu. ca'n bo^. DDa?ng du`ng uy quye^`n chi'nh tri. chie^'m ddoa.t ti`nh ye^u cu?a mo^.t nu+~ sinh Ha` No^.i thuo^.c tha`nh pha^`n gia ddi`nh tie^?u tu+ sa?n. Phu`ng Cung ddo^`ng chia ca?nh ngo^. vo+'i ca'c va(n thi si~ tre? kha'c trong nho'm Nha^n va(n Giai Pha^?m dda~ pha?i so^'ng-trong-ca?nh-che^'t ra^'t nhie^`u na(m. Sau nga`y ?Con ngu+.a gia` cu?a Chu'a Tri.nh?, o^ng dda~ pha?i so^'ng trong ta^.n cu`ng no^~i tha^'m ddau pha^?m gia' con ngu+o+`i cu?a ba^`n cu`ng, so+. ha~i, di lu.y, kinh hoa`ng. DDa(ng tre^n ba'o Nha^n Va(n so^' 4, truye^.n nga('n ?Con ngu+.a gia` cu?a Chu'a Tri.nh? co' ngu. y' dda? ki'ch va(n thi si~ tha`nh danh tru+o+'c kia nhu+ Xua^n Die^.u, Hoa`i Thanh, Cu` Huy Ca^.n, chi? vi` ham ddu+o+.c vinh tha^n tha(ng tie^'n trong he^. tho^'ng DDa?ng ma` cam ta^m to^i ddo`i cho che^' ddo^.. DDo+`i so^'ng to^i mo.i dda~ la`m tha^'t thoa't kha? na(ng va(n nghe^. cu~ng nhu+ ta^m ho^`n va` lu+o+ng tri cu?a ngu+o+`i ca^`m vie^'t. Truye^.n vie^'t ve^` con Kim Bo^ng la` mo^.t quy' ma~. Thuo+? a^'y chu'a Tri.nh ddang ca^`n tuye^?n mo^. mo^.t ddoa`n ky. binh dde^? bi`nh ddi.nh dda^'t nu+o+'c. Kim Bo^ng ddu+o+.c chu? la` La~o No^ng thua^.n cho ro+`i

Phu+o+ng Lo^., mo^.t tho^n la`ng he?o la'nh phi'a Nam cha^n nu'i Ta?n, ve^` cho^'n kinh tha`nh ma` theo Tri.nh Chu'a Co^ng xo^ng pha chie^'n tra^.n. ?Kim Bo^ng phi nhu+ gio', gia? la.i dda`ng sau nhu+~ng ddo^`i nu'i, ca^y co? ho^~n ddo^.n cu?a vu`ng So+n Ta^y. Chi? trong nu+?a nga`y dda~ ve^` dde^'n Tha(ng Long?. Trong nga`y ho^.i ddua tuye^?n ma~, con Kim Bo^ng dda~ la`m kinh ho^`n ta'ng ddo+?m ha`ng nghi`n ngu+.a to^'t tu+` ca'c no+i ddem ve^`. ?Chi? trong cho+'p ma('t, con Kim Bo^ng dda~ vu+o+.t le^n ha`ng dda^`u, vu+`a hi', vu+o+.t le^n, cha^n tru+o+'c khoa(m la.i nhu+ mo'c sa('t, dduo^i bay nhu+ gia?i phu+o+'n, tu+o+?ng nhu+ cha^n no' kho^ng he^` cha.m dda^'t?. Sau cuo^.c ddua, con Kim Bo^ng ddu+o+.c ta(.ng danh hie^.u ?Ba.ch long Thie^n ly' ma~? va` cho.n la`m ma^~u mu+.c dde^? luye^.n ta^.p cho ca? ddoa`n ngu+.a chie^'n cu?a trie^`u ddi`nh. Tu+` ddo' ?no' cu`ng ba^`y ngu+.a chie^'n xo^ng pha chie^'n tra^.n, tra?i nhie^`u tra^.n va`o sinh ra tu+??. Cho dde^'n mo^.t nga`y con ?Thie^n ly'? ddu+o+.c Chu'a Tri.nh cho.n cho la`m ma~ le^.nh va` ddu+o+.c va`o o+? trong phu? Chu'a. Trong ma~ dda`i, nga`y nga`y chi? a(n va` ta('m hoa(.c ddu+'ng ye^n cho ma~ phu ca('t ti?a tu+`ng so+.i mao, vuo^'t ve tu+`ng chie^'c lo^ng dduo^i. Con Thie^n ly' da^`n ro^`i quen vo+'i ga^'m ddie^`u kim tuye^'n tre^n lu+ng va` xa gia' so+n son the^'p va`ng no' ke'o dde^'n dda^u cu~ng vang re^`n lo+`i tie^`n ho^ ha^.u u?ng. Nhu+~ng lu'c nhu+ va^.y, no' ca?m tha^'y mi`nh quan tro.ng ha(?n le^n va` dde.p ru+.c ro+~ nhu+ phu+o+.ng hoa`ng. Co' la^`n ddu+o+.c le^.nh ke'o chu'a Tri.nh ddi duye^.t mo^.t ddoa`n qua^n ky. ma~, con Thie^n ly' nhi`n ha`ng qua^n ky. oai du~ng, cho+.t nho+' thuo+? tung hoa`nh xu+a, no' nga^?ng dda^`u ca^'t cao tie^'ng hi'. Ba^`y ngu+.a chie^'n o`a le^n cu+o+`i che^' nha.o. ?Tho^i ba'c a. ! DDu+`ng khoe ta`i nu+~a, chu'ng em dda^y nga.i ba'c kho^ng ro+`i ddu+o+.c kho?i ca'i xe cu?a Chu'a ! Ro+`i ra thi` tho'c kia tro^.n ma^.t ai a(n ?? ?Con Thie^n ly' ua^'t le^n, muo^'n thoa't kho?i xe xo^ng tha(?ng ra ngoa`i dde^? ti? su+'c, nhu+ng tre^n xe la.i gia^.t cu+o+ng? ne^n dda`nh pha?i ca('m dda^`u ddi, lo`ng va^~n co`n tin mi`nh co`n ddu? su+'c phi le^n ha`ng dda^`u. Mo^.t nga`y kia, Chu'a Tri.nh vi` pha?i tha^n chinh ddi de.p loa.n ne^n truye^`n ddem ma~ le^.nh ra ddua tru+o+`ng o^n du+o+.t tru+o+'c khi ra tra^.n. Vie^n tu+o+'ng ky. binh cu'i dda^`u ta^u. ?Muo^n ta^u Chu'a co^ng, hie^.n nay trong trie^`u ddi`nh thie^'u gi` ngu+.a chie^'n co' du+ su+'c vu+o+.t ha`ng nghi`n da(.m, va` dda~ tu+`ng du+. tre^n du+o+'i mo^.t tra(m tra^.n. Xin Chu'a co^ng dde^? tie^?u tu+o+'ng ddu+o+.c cho.n da^ng mo^.t con chie^'n ma~ co' su+'c kho?e va`o ba^.c nha^'t. Co`n nhu+ con ma~ le^.nh, cu+' ne^n dde^? no' ke'o xe; vi` tu+` khi ddem no' va`o phu? Chu'a, no' a(n thi` nhie^`u la.i kho^ng he^` luye^.n ta^.p, ta`i no' a('t kho^ng ddu+o+.c nhu+ tru+o+'c? . Va^~n co`n tin o+? ta`i con ma~ le^.nh, Chu'a be`n ha. le^.nh cho mang con Thie^n Ly' ra ti? su+'c cu`ng ca'c chie^'n ma~ kha'c dde^? tie^.n be^` ke'n cho.n. ?Con Thie^n ly' ddu+o+.c di.p ro+`i phu? Chu'a ra ddua tru+o+`ng. Hai ca'i la' dda dda~ ddu+o+.c ca^'t ddi. No' ba`ng hoa`ng nhi`n gio+`i, nhi`n dda^'t, ma('t no' hoa hoa, dda^`u no' choa'ng va'ng. Ca?nh va^.t nhu+ quay chong cho'ng, ca^y nhu+ mo.c ngu+o+.c, nu'i nhu+ ddo^? xuo^'ng. Vu+`a ga(.p ddo^`ng loa.i mo^.t ca'i, no' co^' do'ng hai tai bo'p bu.ng la.i la^'y ho+i hi' mo^.t tie^'ng dde^? du+o+ng oai. Nhu+ng tie^'ng hi' cu?a no' vu+`a he' ra thi` cu.t lu?n nhu+ co' va^.t gi` nu't la^'y mo~m. Ca'c ddo^`ng loa.i cu?a no' cu~ng nhe ra(ng ra cu+o+`i ro^`i cu`ng ca^'t tie^'ng hi' la`m cho no' ca`ng ua^'t. Kho^ng cho+` tie^'ng tro^'ng le^.nh, no' dda~ lo^`ng le^n, tu+'c thi` ca'c ddo^`ng loa.i cu?a no' cu~ng bo? va.ch ru+o+.t theo. Tie^'ng tro^'ng lie^n ho^`i, con Thie^n ly' ca`ng ca('m dda^`u ca('m co^? cha.y. No' dda~ tu+o+?ng mi`nh tha('ng cuo^.c, no' dda('c chi' ngoa?y dda^`u la.i thi` bo.n ngu+.a chie^'n dda~ to+'i sa't dda`ng sau. Chi? trong cho+'p ma('t no' bi. tu.t la.i. Kho^ng chi.u, no' ca`ng lo^`ng le^n. Bo^?ng no' tha^'y nho'i mo^.t ca'i o+? trong ngang bu.ng nhu+ bi. mo^.t nha't gu+o+m che'm ma.nh, no' nga~ va^.t xuo^'ng, vu`i dda^`u trong bu.i lo^'c cu?a dda`n ngu+.a bay qua, no' bie^'t la` ddu+'t ruo^.t, kho^ng the^? so^'ng ddu+o+.c. No' ga('ng mo+? to hai ma('t, re^n le^n mo^.t tie^'ng nhu+ no'i ra(`ng: Tie^'ng ta(m lu+`ng la^~y nhu+ ta chi? co' the^? che^'t o+? chie^'n tru+o+`ng. Nhu+ng, than o^i ! Ba~i co? na`y cu~ng la` ba~i chie^'n tru+o+`ng, che^'t the^' na`y cu~ng la` che^'t vi` giang so+n, vi` Chu'a ! Tru+o+'c ho+i tho+? cuo^'i cu`ng, no' la^'y he^'t su+'c ta`n, ngo'c dda^`u le^n cao, co co hai cha^n tru+o+'c, tha(?ng tha(?ng hai cha^n sau, chu+`ng nhu+ co^' dde^? giu+~ la^'y ca'i the^' ?cao dda^`u phong vi~?? Ho+n nu+?a the^' ky? dda~ tro^i qua tu+` sau mu`a tra(mhoa Nha^n Va(n Giai Pha^?m 1956.

Nhu+~ng con ngu+o+`i tuo^?i tre? muo^'n la`m nha` va(n cha^n tha^.t tro.n ddo+`i dda~ hie^.n thu+.c gia^'c mo+ ddu+o+.c la`m ngu+o+`i-tu+.-do trong tu+ tu+o+?ng. Ho. cha('t chiu la^'y gia^'c mo+ mi`nh nhu+ nie^`m ha.nh phu'c la^~n bi thu+o+ng dda~ hie^.n hu+~u cu`ng vo+'i su+. lu+.a cho.n ddu+o+.c la`m ngu+o+`i-cha^n-tha^.t. Ho. dda~ tra? dda('t gia' cho su+. lu+.a cho.n cao qui' cu?a mi`nh dde^? la`m ?ngu+o+`i bie^'t ghe't bie^'t ye^u? nhie^`u khi trong giam ca^`m, ddo'i kha't, ha~i hu`ng. Sau nhie^`u na(m qua' tre^~, ta^.p ddoa`n Co.ng Sa?n qua nhu+~ng tay ca(.p-ra(`ng va(n nghe^. mie^`n Ba('c co' la`m va`i ba?n ?tu+. kie^?m?, ?xe't la.i? nu+?a vo+`i, ke? ca?, va` xem ra tho?a ma~n vo+'i ha`nh vi ?su+?a sai? tie^'n bo^. cu?a mi`nh. Thu+.c te^' thi` hai mu+o+i na(m sau nga`y dda^'u to^' ruo^.ng dda^'t, cuo^.c dda^'u to^' va(n ho.c la.i ta'i die^~n va`o nhu+~ng na(m sau 1975, nhu+ Ta^`n Thu?y Hoa`ng dda~ tha(?ng tay ?ddo^'t sa'ch cho^n ho.c tro`? ha(`ng nga`n na(m tru+o+'c o+? Trung Hoa. Va` hie^.n nay, be^` bo^.n tu+`ng ddo^'ng ba'o le^` pha?i, co^ng an ?ma.ng?, tu+o+`ng lu+?a, lua^.t an ninh ma.ng? Nhu+~ng na(m ho`a bi`nh nga('n ngu?i o+? mie^`n Nam Vie^.t Nam trong tho+`i ky` DDe^. Nha^'t Co.ng Ho`a vu+`a giu'p manh nha nhu+~ng hoa.t ddo^.ng va(n ho.c co' ki'ch thu+o+'c thi` ngo.n lu+?a chie^'n tranh da^'y ddo^.ng bo+?i Co.ng Sa?n mie^`n Ba('c du+o+'i chie^u ba`i gia?i pho'ng dda~ ddo^'t cha'y ta^'t ca? vo^'n lie^'ng vu+`a gom. Chu'ng ta hie^?u ta.i sao nhu+~ng nguo^`n tu+ tu+o+?ng trie^'t ho.c vi~ dda.i cu?a Trung Hoa ru+.c sa'ng tie^n phong suo^'t tho+`i DDo^ng Chu Lie^.t Quo^'c chi? dde^? ro^`i tri` tre^. thu. ddo^.ng suo^'t hai nga`n na(m sau ddo'. Chu'ng ta hie^?u ta.i sao, dda~ ga^`n the^' ky? qua va` co' the^? co`n la^u trong tu+o+ng lai,Vie^.t Nam va^~n cho+` ddo+.i mo^.t nha` tho+ lo+'n, mo^.t nha` va(n lo+'n, mo^.t ta'c pha^?m lo+'n.

(Vie^'t theo ta`i lie^.u tu+` DDa(.c san "Tra(m Hoa DDua No+? tre^n dda^'t Ba('c", Tu? Sa'ch Ba?o Ve^. Tu+. Do Va(n Ho'a Sa`i Go`n, 1959)


Phan tha'i Ye^n

Mu.c Lu.c


4. Mu`a Le^~ Ho^.i


Ba.ch Lie^n




Mu+o+`i hai tha'ng cuo^'i buo^`n vo` vo~
Chuye^.n na(m qua buo^ng bo? nay mai
Tu+.a nhu+ phie^'n la' va`ng phai
Theo luo^`ng gio' la.nh la.c loa`i phu+o+ng xa
*
Toa`n the^' gio+'i bu+o+'c qua na(m mo+'i
Hai nga`n mu+o+`i chi'n no+'i vo`ng tay
The^' nha^n say xi?n, xi?n say
Ga.o tie^`n ddie^n dda?o, dda('ng cay cuo^.c ddo+`i
*
Su+o+ng muo^'i phu? dda^'t tro+`i la^'p la'nh
Ha.t kim cu+o+ng so'ng sa'nh ne?o ddu+o+`ng
Nhu+ tha^`m cho+` ddo+.i va'ch tu+o+`ng
Gia(ng dde`n muo^n sa('c pho^' phu+o+`ng no+? hoa
*
Hoa`ng ho^n ta('t mu+o+.t ma` to?a sa'ng
Chuo^ng gia'o ddu+o+`ng loa'ng thoa'ng nga^n vang
Con chie^n ngoan dda.o xe^'p ha`ng
DDo'n mu`a le^~ ho^.i ra^m ran tie^'ng cu+o+`i

Tu+`ng co+n gio' la.nh tru ri't, u`a tra`n kha('p nga~ ddu+o+`ng. Ha`ng ca^y be^n ddu+o+`ng ga^.t gu` run ra^?y nhu+ tha^`m ba'o hie^.u, chu? nha` ne^n ddo'ng cu+?a then ca`i ky~ lu+o+~ng. DDu'ng la` mo.i die^~n bie^'n dde^`u ti? le^. nghi.ch vo+'i mu`a he` no'ng cha'y. Bao nhie^u a'o mo?ng ma't me? ba^y gio+` nga(n na('p la^`n lu+o+.t chui ru't va`o ho^.c tu?.

A'o khoa'c da^`y vo+'i ca'i no'n ddu+o+.c chu? nha^n na^ng niu mang ke` ke` theo be^n mi`nh. Gio' run re't la`m te^ buo^'t hai va`nh tai ddo? u+?ng, ne^'u kho^ng che cha('n cho nhanh thi` cho'p ddi?nh dda^`u co' the^? se~ bu+ng bu+ng ca?m la.nh. Cu~ng vi` so+. bi.nh ne^n to^i lu'c na`o cu~ng le^` me^` dde`o theo chie^'c a'o da^`y co' ca'i hood di'nh too`ng teng sau lu+ng. Ne^'u ddang ddi ngoa`i ddu+o+`ng, luo^`ng gio' ba^'c tho^?i ta.t ba^'t ngo+`, thi` nhanh nhu+ ca'i ma'y, ba`n tay vo^.i va`ng ke'o ngu+o+.c ca'i no'n chu.p le. le^n dda^`u ha^`u nga(n ca?n anh cha`ng ca?m cu'm cu+' ngo^ng nghe^u ha(m he xa^m nha^.p va`o ca'c co+ the^? be`o nhe`o.

Kho^ng nhu+~ng lo giu+~ a^'m cho mi`nh ma` mo^~i khi ra sa^n sau nga('m nhi`n ca^y ca?nh, to^i co`n chu dda'o ti`m ca'ch che cha('n ma^'y ca^y a(n tra'i. Mi`nh thu+o+ng ca^y thi` ca^y se~ thu+o+ng mi`nh. Nghi~a la` mi`nh dda('p me^`n cho ca^y, ca^y mo+'i so^'ng so't qua mu`a ddo^ng ba(ng gia'. Mu`a na`o cu~ng chi? co' ba tha'ng dung da(ng, ddo' la` lua^.t xoay vo`ng cu?a khi' ha^.u bo^'n mu`a. DDo^ng dde^'n ro^`i ddo^ng se~ ra ddi cho na`ng Xua^n ye^?u ddie^.u bu+o+'c va`o vu+o+ng cung.

Tie^'t tro+`i tu+o+i ma't cha`o ddo'n xua^n sang thi` ca`nh nha'nh xum xue^ dda^m cho^`i na^?y lo^.c. Va.n va^.t cu+.a mi`nh ho^`i sinh sau ba tha'ng nha(n nhu'm quye^.n mi`nh a^?n ki'n trong su+o+ng muo^'i va` tuye^'t tra('ng la.nh ca(m ca(m. Chu'ng ta may ma('n ddu+o+.c uo^'n na('n tha`nh con ngu+o+`i co' dda^`u o'c be'n nha.y bie^'t xoay tro+?, sa(n so'c cho mi`nh a^'m a'p dde^? kho?i bi.nh hoa.n thi`, ca^y co? cu~ng nhu+ con ngu+o+`i ma` tho^i. Na('ng xua^n no^`ng a^'m la` cha^'t nhu+.a ho^`i sinh tra`n dda^`y na(ng lu+o+.ng thu'c du.c la' non ma.nh da.n bung xoe`. La' co' xanh tu+o+i hu't nu+o+'c mang ve^` nuo^i ca`nh thi` nu. bu'p no tro`n tro^? da'ng dde.p xinh. Co' nu. bu'p thi` mo+'i dda^.u tra'i cho ta an hu+o+?ng thu' nha`n du.

Chie^`u chie^`u ra hu+'ng gio' tro+`i
La^ng la^ng nga('m la' la? lo+i tre^n ca`nh
Mu`a xua^n va.t na('ng va`ng hanh
Leo tre`o tha? so+.i qua^'n quanh to? ti`nh

To^i thie^'t nghi~, tre^n the^' gian dda^`y hi? no^. a'i la.c, mo^~i nga`y co' kho^ng bie^'t bao nhie^u la` chuye^.n tranh cha^'p, gie^'t cho^'c la^~n nhau qua' la` run so+.. Khi nhi`n ca?nh buo^`n the^ tha?m ddo', ne^'u ai co' chu't lu+o+ng tri thi` cu~ng ddau lo`ng la('m. Kho^ng ai muo^'n chuye^.n kho^ng vui xa?y dde^'n vo+'i mi`nh, cha('c cha('n mi`nh cu~ng kho^ng ga^y tai ho.a na`o dde^'n cho ngu+o+`i kha'c. Tha^n ta^m an la.c se~ cho ta gia^'c ngu? ngon. Nha^'t la` mo^~i so+'m mai thu+'c da^.y, ma('t co`n tro^ng tha^'y a'nh bi`nh minh cu`ng nghe tie^'ng chim li'u lo tre^n ma'i nha`. Theo to^i, tie^'ng chim ho^`n nhie^n ca ha't cho lo`ng ngu+o+`i thanh tha?n va` dda'nh tan nhu+~ng u+u phie^`n. O^i tho^i, co`n gi` sung su+o+'ng va` qui' ho+n nu+~a. Ca'm o+n ddo+`i cho ta mo^.t nga`y nu+~a dde^? ye^u thu+o+ng!

Tha'ng mu+o+`i hai ro^.n ra`ng ngoa`i dda^`u ngo~, lo^i cuo^'n cha^n ngu+o+`i khoan khoa'i sa('m su+?a, chua^?n bi. ddi cho+. mua thu+'c a(n cho nga`y ho.p ma(.t. Gia ddi`nh na`o gia`u co' thi` to^? chu+'c linh ddi`nh ri`nh rang bu+~a tie^.c thi.nh soa.n, ru+o+.u vang khai mo+? nghe bo^'c bo^'c. Gia ddi`nh trung bi`nh thi` chung vui vo+'i nhau nho+` dda^.m ti`nh ye^u thu+o+ng cho du` trong ca(n nha` nho nho? nhu+ng chan ho`a nie^`m vui to lo+'n.

Ha.nh phu'c dde^'n tu+` tra'i tim no^`ng a^'m, nhi`n a'nh dde`n cho+'p ta('t ddo?, xanh, va`ng la^'p la'nh cu~ng ddu? vui ro^`i. Va(ng va(?ng nhi.p ddie^.u du du+o+ng cu?a ba`i tha'nh ca nhu+ ru ngu+o+`i bay bo^?ng theo tie^'ng chuo^ng gia'o ddu+o+`ng dding ddong?dding ddong?vo.ng la.i tu+` nha` tho+` cuo^'i pho^' cha`o mu+`ng Chu'a sanh ra ddo+`i.

DDing ddong .. ddong dding
Chu'c mu+`ng Gia'ng Sinh
Ca^`u xin o+n phu+o+'c
Vang lo+`i tha'nh kinh

Ba.ch Lie^n

Mu.c Lu.c


5. Mo^.t So^' Phong Tu.c Ta^.p Qua'n Cu?a Ngu+o+`i Vie^.t


Pha.m hy So+n




(Qua Tu.c Ngu+~ Ca Dao)

Phong tu.c ta^.p qua'n la` lo^'i so^'ng hay va(n ho'a cu?a mo^.t da^n to^.c . Qua phong tu.c ta^.p qua'n chu'ng ta bie^'t da^n to^.c a^'y quan nie^.m ve^` cuo^.c so^'ng nhu+ the^' na`o va` chu'ng ta cu~ng bie^'t tri`nh ddo^. va(n ho'a cu`a da^n to^.c a^'y cao hay tha^'p . Tho'i quen hay nho^? nu+o+'c mie^'ng bu+`a ba~i cu?a ngu+o+`i Ta`u hay tho'i quen cu?a ngu+o+`i Vie^.t khi phu. nu+~ sanh con thi` o+? trong mo^.t buo^`ng ki'n va` ddo^'t than ca? tha'ng tro+`i .

Mo^.t dda`ng thi` do+ ba^?n, ma^'t ve^. sinh, de^~ truye^`n be^.nh ta^.t; mo^.t dda`ng thi` la`m to^?n ha.i dde^'n su+'c kho?e cu?a ngu+o+`i me. va` tre? so+ sinh khi pha?i hi't tha'n khi' do than tha?i ra . Nay ngu+o+`i Ta`u dda~ bo+'t kha.c nho^? va` ngu+o+`i Vie^.t dda~ bo? ha(?n tu.c ddo^'t than trong pho`ng cu?a phu. nu+~ khi sanh no+? .

Nhu+ng ngu+o+`i Vie^.t chu'ng ta va^~n co`n mo^.t so^' tho'i quen chu+a ho+.p ve^. sinh, de^~ ga^y truye^`n nhie^~m nhu+ ga('p ddo^` a(n mo+`i nhau hay du`ng chung mo^.t che'n nu+o+'c ma('m cho ca? nha`, cho ca? ba`n tie^.c co' khi mu+o+`i ma^'y ngu+o+`i lu'c a(n uo^'ng .

Tuy nhie^n kho^ng pha?i ta^'t ca? phong tu.c cu?a chu'ng ta dde^`u xa^'u va` trong pha.m vi cu?a dde^` mu.c chu'ng to^i chi? dde^` ca^.p dde^'n mo^.t so^' phong tu.c ta^.p qua'n ddu+o+.c ghi nha^.n trong tu.c ngu+~ ca dao .

1 ? Lie^n He^. Ho. Ha`ng : Phong tu.c cu?a chu'ng ta nga`y xu+a ne^'u ngu+o+`i chi. che^'t dde^? la.i con nho? thi` ngu+o+`i em ga'i sa(n so'c, cho bu' mo+'n; ne^'u cha che^'t, me. ddi la^'y cho^`ng hay ca? hai cu`ng che^'t thi` chu' hay ba'c co' bo^?n pha^.n nuo^i ca'c cha'u :

- Di` ruo^.t thu+o+ng cha'u nhu+ con,

Ru?i ma` kho^ng me., cha'u co`n ca^.y tro^ng .

- Sa^?y cha co`n chu', sa^?y me. bu' di` .

Cho ne^n du` phong tu.c Vie^.t Nam coi tro.ng be^n no^.i ho+n ho. be^n ngoa.i cu?a me. nhu+ng kho^ng vi` the^' ma` ho. be^n me. bi. bo? que^n :

Ma'u loa~ng co`n ho+n nu+o+'c la~,

Chi'n ddo+`i ho. me. ho+n ngu+o+`i du+ng .

Kha'c vo+'i ngu+o+`i phu+o+ng Ta^y, ngu+o+`i Vie^.t coi con re^? la` ?kha'ch? , ?con ga'i la` con ngu+o+`i ta? . Ngu+o+`i con ga'i ddi la^'y cho^`ng thuo^.c ve^` gia ddi`nh kha'c, ho. kha'c, kho^ng co`n thuo^.c ve^` gia ddi`nh go^'c cu?a mi`nh :

- Con ga'i la` con ngu+o+`i ta,

Con da^u mo+'i tha^.t me. cha mua ve^` .

Tu+` nhu+~ng quan nie^.m a^'y, ngu+o+`i ta coi tro.ng ho. cha ho+n ho. me. :

- Con co^, con ca^.u thi` xa,

Con chu', con ba'c tha^.t la` anh em .

Do ddo', con trai, con ga'i trong mo^.t ho. xa bao nhie^u ddo+`i cu~ng kho^ng ddu+o+.c la^'y nhau . DDa^y la` phong tu.c co' tu+` nga`n xu+a, co' le~ do quan nie^.m ? cha sinh, me. du+o+~ng?, coi ngu+o+`i dda`n ba` nhu+ thu+?a ruo^.ng, co`n dda`n o^ng la` ngu+o+`i gieo ha.t ne^n con ca'i mang do`ng ma'u cu?a ngu+o+`i cha va` bao nhie^u ddo+`i cu~ng va^~n giu+~ nguye^n do`ng ma'u a^'y .

Khoa ho.c hie^.n nay chu+'ng minh ra(`ng ddu+'a tre? ddu+o+.c sinh ra mang 50% do`ng ma'u cu?a me. va` 50% cu?a cha . Cha'u sinh ra mang 25% do`ng ma'u cu?a o^ng va` cu?a ba`; dde^'n cha('t thi` 2 do`ng ma'u a^'y chi? co`n 12,5% va` chi't la` 6,25% . . . mo^~i mo^.t the^' he^. gia?m ddi ½ . Ne^n trong mo^.t gia ddi`nh, con ca'i ngu+o+`i gio^'ng cha, ngu+o+`i gio^'ng me. . Kho^ng chi? gio^'ng ve^` da'ng da^'p ma` co`n gio^'ng ve^` ca? ti'nh ti`nh . Trong su+. pha hai do`ng ma'u, chu'ng ta tha^'y ro~ ra`ng nha^'t o+? nhu+~ng ngu+o+`i lai co' cha me. la` A^u-A', A^u-Phi hay A'-Phi . . . .

Ve^` ho^n nha^n thi` cha'u ca^.u, cha'u co^, cha'u ba', cha'u di` kho^ng bi. nga(n ca^'m :

- Cha'u ca^.u ma` la^'y cha'u co^,

Tho'c lu'a dda^`y bo^`, gio^'ng ma' nha` ta .

- Cha'u ba', cha'u di` tu` ti` la^'y nhau .

Nhu+ng con co^, con ca^.u, con ba', con di` kho^ng ddu+o+.c ke^'t ho^n . DDa^y la` mo^.t ddie^?m son trong phong tu.c Vie^.t Nam du` ddo+`i xu+a kho^ng bie^'t gi` ve^` be^.nh di truye^`n nhu+ng lua^n ly' nga(n ca^'m :

- Vua chu'a ca^'m ddoa'n la`m chi,

DDe^? ddo^i con di` kho^ng la^'y ddu+o+.c nhau .

Khoa di truye^`n ho.c cho bie^'t nhu+~ng ngu+o+`i ho. ga^`n la^'y nhau, be^.nh ta^.t di truye^`n tie^`m a^?n trong DNA(gene) cu?a ho. se~ la`m cho nhu+~ng ddu+'a tre? ddu+o+.c sinh ra ra^'t de^~ mang be^.nh cu?a cha me. .

2 ? Tu.c cu+o+'i ho?i : Trong chuye^.n So+n Tinh, Thu?y Tinh chu'ng ta tha^'y va`o ddo+`i vua Hu`ng dda~ co' tu.c le^. nha` trai mang le^~ va^.t dde^'n nha` ga'i dde^? la`m dda'm cu+o+'i cho con trai cu?a mi`nh . So+n Tinh na.p le^~ cu+o+'i tru+o+'c ne^n cu+o+'i ddu+o+.c vo+., Thu?y Tinh dde^'n sau tha^'t ba.i ne^n da^ng nu+o+'c le^n cao va` du`ng thu?y

qua'i dda'nh nhau vo+'i So+n Tinh . Nu+o+'c da^ng cao thi` nu'i cu~ng da^ng cao . Cuo^'i cu`ng Thu?y Tinh bo? cuo^.c .

Le^~ cu+o+'i go^`m nhu+~ng gi` ?

Du+o+'i dda^y la` nhu+~ng lo+`i ddo^i trai ga'i trao ddo^?i vo+'i nhau ve^` chuye^.n cu+o+'i ho?i cu?a ho. :

-Em ve^` thu+a me. cu`ng tha^`y,

Co' cho anh cu+o+'i tha'ng na`y anh ra .

- Anh ve^` thu+a me. cu`ng cha,

Ba('t lo+.n sang cu+o+'i, ba('t ga` sang se^u .

- Cha('c nhu+ lo+`i a^'y kho^ng sai,

Tha'ng gie^ng dda(~n go^~, tha'ng hai la`m nha` .

Tha'ng ba a(n cu+o+'i ddo^i ta .

Thu+o+`ng nha` ga'i, qua mai mo^'i hay tru+.c tie^'p, ye^u ca^`u nha` trai na.p nhu+~ng le^~ va^.t dde^? nha` ga'i la`m tie^.c mo+`i ho. ha`ng trong nga`y cu+o+'i nhu+ bao nhie^u tie^`n, bao nhie^u thu'ng ga.o, bao nhie^u chai ru+o+.u, bao nhie^u ga`, lo+.n, cau, tra^`u . . . :

-Ho^m qua ta't nu+o+'c dda^`u ddi`nh,

Bo? que^n ca'i a'o tre^n ca`nh hoa sen.

Em ba('t ddu+o+.c thi` cho anh xin,

Hay la` em dde^? la`m tin trong nha` ?

Ao' anh su+'t chi? ddu+o+`ng ta`,

Vo+. con chu+a co', me. gia` chu+a kha^u .

A'o anh su+'t chi` dda~ la^u,

Mai mu+o+.n co^ a^'y ve^` kha^u cho cu`ng .

Kha^u ro^`i anh se~ tra? co^ng,

DDe^'n khi la^'y cho^`ng anh se~ giu'p cho .

Nhu+~ng thu+' ddu+o+.c dde^` nghi. giu'p la` nhu+~ng le^~ va^.t dde^? la`m le^~ cu+o+'i :

- Giu'p cho mo^.t thu'ng xo^i vo`,

Mo^.t con lo+.n be'o, hai vo` ru+o+.u ta(m .

Giu'p cho ddo^i chie^'u em na(`m,

DDo^i cha(n em dda('p, ddo^i tra(`m em ddeo .

Giu'p cho quan ta'm tie^`n treo,

Quan na(m tie^`n cu+o+'i la.i dde`o buo^`ng cau .

Va` sau dda^y la` mo^.t ba`i ca dao tuy la` vui ddu`a nhu+ng cho ta bie^'t tu.c cu+o+'i xin nga`y xu+a :

- Em la` con ga'i nha` gia`u,

Me. cha tha'ch cu+o+'i ra ma`u xinh sao .

Cu+o+'i em tra(m ta^'m ga^'m dda`o,

Mo^.t tra(m ho`n ngo.c, hai mu+o+i ta'm o^ng sao tre^n tro+`i .

Tra'p tro`n da^~n ddu? tra(m ddo^i,

O^'ng thuo^'c ba(`ng ba.c, o^'ng vo^i ba(`ng va`ng . . . .

Cu+o+'i em chi'n chi~nh ma^.t ong,

Mu+o+`i co't xo^i tra('ng, mu+o+`i nong xo^i vo` .

Cu+o+'i em ta'm va.n tra^u bo`,

Ba?y va.n de^ lo+.n, chi'n vo` ru+o+.u ta(m . . . .

3 - Lie^n he^. vo+. cho^`ng : Trong xa~ ho^.i xu+a, do a?nh hu+o+?ng cu?a dda.o Kho^?ng, ngu+o+`i dda`n ba` bi. dda(.t o+? vi. tri' tha^'p ke'm nhu+ kho^ng ddu+o+.c thi cu+?, kho^ng ddu+o+.c bo^? nhie^.m giu+~ nhu+~ng chu+'c vu. trong trie^`u ddi`nh, trong la`ng xa~ . Trong gia ddi`nh tuy ddu+o+.c go.i la` no^.i tu+o+'ng nhu+ng luo^n luo^n le^. thuo^.c va`o ngu+o+`i cho^`ng :

- Thuye^`n theo la'i, ga'i theo cho^`ng .

- Thuye^`n ma.nh ve^` la'i, ga'i ma.nh ve^` cho^`ng .

- Con vua la^'y tha(`ng ba'n than,

No' ddem le^n nga`n cu~ng pha?i ddi theo .

- Con o^ng ddo^ ddo^'c, qua^.n co^ng,

La^'y cho^`ng cu~ng pha?i go.i cho^`ng ba(`ng anh .

Du+o+'i con ma('t cu?a nhu+~ng ngu+o+`i theo dda.o Kho^?ng, ngu+o+`i dda`n ba` bi. coi la` tha^'p ke'm . Ho. pha?i la`m nhu+~ng co^ng vie^c nhu+ na^'u a(n, ru+?a ba't, gia(.t qua^`n a'o, que't nha` . . . la` nhu+~ng vie^.c ma` ne^'u ngu+o+`i dda`n o^ng la`m thi` bi. coi la` ngu+o+`i he`n ha. :

- DDa`n o^ng ru+?a ba't, que't nha`,

Vo+. go.i thi` da., thu+a ba` co' to^i .

Ngu+o+`i dda`n ba` Trung Hoa xu+a hoa`n toa`n le^. thuo^.c va`o ngu+o+`i cho^`ng, con ca'i ho. sinh ra la` cu?a ngu+o+`i cho^`ng, ta`i sa?n ho. la`m ra cu~ng thuo^.c ngu+o+`i cho^`ng . Ngu+o+`i cho^`ng co' quye^`n ba'n, cho, bo? (ly di.) ba^'t cu+' lu'c na`o kho^ng ca^`n co' ly' do va` kho^ng ddu+o+.c chia ta`i sa?n chung .

Trong hai thie^n Lu.c Y va` Co^'c Phong cu?a Kinh Thi do Kho^?ng Tu+? bie^n soa.n, nhu+~ng ngu+o+`i dda`n ba` la^'y cho^`ng tu+` ta^'m be', va^'t va? ta.o du+.ng co+ nghie^.p chung dde^'n lu'c co' tuo^?i, nhan sa('c kho^ng co`n bi. cho^`ng duo^`ng bo? la^'y vo+. kha'c, dda~ no'i le^n nhu+~ng lo+`i oa'n ha^.n, cay dda('ng cu`ng cu+.c cu?a mi`nh, kho^ng coi ?Tam to`ng, tu+' ddu+'c? va`o dda^u ca? :

- So^ng Kinh leo le?o be^'n trong,

Vi` co' so^ng Vi. cho do`ng ddu.c thay .

Ma`y vui vo+. mo+'i cu?a ma`y,

Cha(?ng the`m cu`ng vo+'i ta dda^y la`m gi` .

- Xu+a kia co`n nho+' nhu+~ng nga`y,

Kho' kha(n lo so+. co' ma`y co' ta .

Ba^y gio+` kho^'n kho' dda~ qua,

No+~ ddem cu?a ddo^.c coi ta, ho+~i ma`y .

- Ma`y vui vo+. mo+'i cu?a ma`y,

Co' ta chi? dde^? nhu+~ng nga`y kho' kha(n .

Cho ta nhu+~ng vie^.c nho.c nha(`n,

La.i co`n gia^.n du+~ cu.c ca(`n la`m chi .

Ma`y sao cha(?ng nho+' tu+` khi,

A^'y nhu+ tu+` thuo+? ta ve^` o+? dda^y .

(Kinh Thi, Thie^n Co^'c Phong, trg 140, Ta?n DDa` va` Nghie^m thu+o+.ng Va(n di.ch, Nha` Xua^'t Ba?n To^?ng Ho+.p TP/HCM ta'i ba?n na(m 2012) .

DDa`n ba` kho^ng co' quye^`n thu+`a ke^' gia ta`i cu?a cha me., kho^ng co' quye^`n cu'ng gio^~ cha me., to^? tie^n . Ho. kho^ng co' tu+ ca'ch pha'p ly' ma` luo^n luo^n bi. dda(.t du+o+'i su+. ba?o tro+. cu?a ngu+o+`i cha, ngu+o+`i cho^`ng hay ngu+o+`i con trai :

- Ta.i gia to`ng phu., xua^'t gia' to`ng phu, phu tu+? to`ng tu+? (o+? nha` phu.c tu`ng cha, la^'y cho^`ng phu.c tu`ng cho^`ng, cho^`ng che^'t phu.c tu`ng con ) .

O+? Vie^.t Nam, bo^. lua^.t Ho^`ng DDu+'c ddo+`i vua Le^ tha'nh To^ng (1460-1497) co`n giu+~ phong tu.c ta^.p qua'n cu?a ngu+o+`i Vie^.t . Theo ddo', ngu+o+`i dda`n ba` ddu+o+.c hu+o+?ng gia ta`i cha me. dde^? la.i, ddu+o+.c cu'ng gio^~ cha me. ne^'u cha me. kho^ng co' con trai, ngu+o+`i cho^`ng muo^'n bo? vo+. pha?i co' ly' do . . . .

Sau na`y khi dda.o Kho^?ng tha^'m sa^u va`o ta^`ng lo+'p cai tri. thi` lua^.t le^. cu~ng bi. a?nh hu+o+?ng, nhu+ trong bo^. lua^.t ddo+`i vua Gia Long nha` Nguye^~n ngu+o+`i dda`n ba` kho^ng co`n nhu+~ng quye^`n a^'y, ho. bi. xe^'p ngang ha`ng vo+'i ngu+o+`i dda`n ba` Trung Hoa .

4 ? Me. cho^`ng na`ng da^u : Ca?nh me. cho^`ng na`ng da^u hie^.n nay chi? co`n vang bo'ng . Nhu+ng sa'u, ba?y chu.c na(m tru+o+'c, nhu+~ng cu. ba` nay o+? tuo^?i ta'm, chi'n mu+o+i nhie^`u ngu+o+`i va^~n co`n bi. me. cho^`ng ha`nh ha. :

- Co^ kia ddo^.i a'o ddi dda^u ?

- To^i la` pha^.n ga'i la`m da^u mo+'i ve^` .

Me. cho^`ng a'c nghie^.t dda~ ghe^,

To^i o+? cha(?ng ddu+o+.c, to^i ve^` nha` to^i .

Vi` co' nhu+~ng ngu+o+`i me. cho^`ng cho ra(`ng :

- Ma^'t tie^`n mua ma^m thi` dda^m cho thu?ng,

Ma^'t tie^`n mua mu?ng thi` ddu+.ng cho mo`n,

Ma^'t tie^`n mua con thi` dda^.p cho che^'t !

Ngu+o+`i ta quan nie^.m ?mua con da^u? ve^` dde^? phu.c vu. nha` cho^`ng ne^n ngu+o+`i con da^u bi. coi nhu+ con o+? kho^ng co^ng . Ngoa`i me. cho^`ng ra co`n bi. chi. ga'i, em ga'i cho^`ng ba('t na.t :

- Mo^.t tra(m o^ng chu' kho^ng lo,

Lo vi` mo^.t no^~i mu. o no? mo^`m .

Ngu+o+`i con da^u bi. me. cho^`ng ha`nh ha. ne^n luo^n luo^n co' ta^m tra.ng so+. ha~i:

- Ba('t cha^'y cho me. cho^`ng, tro^ng tha^'y bo^` no^ng du+o+'i bie^?n .

Va` cha'n nga'n, kho^ng muo^'n so^'ng chung vo+'i me. cho^`ng :

- DDo'i thi` a(n khe^', a(n sung,

Tro^ng tha^'y me. cho^`ng thi` nuo^'t cha(?ng tro^i .

Ngu+o+`i xu+a cho ra(`ng ?Tru+o+'c la`m na`ng da^u, sau mo+'i la`m me. cho^`ng? ne^n xa~ ho^.i cha^'p nha^.n, nhi`n ca'i ca?nh a^'y mo^.t ca'ch ba`ng quan, kho^ng phe^ pha'n :

- Tha^.t tha` cu~ng ke^? la'i tra^u,

Ye^u nhau cu~ng the^? na`ng da^u me. cho^`ng .

- Me. cho^`ng na`ng da^u,

Chu'a nha`, ngu+o+`i o+? khen nhau bao gio+` .

Hoa(.c chi? phe^ pha'n ra^'t nhe. :

- Muo^'n no'i kho^ng la`m me. cho^`ng ma` no'i .

Bo+?i ddu+o+.c xa~ ho^.i cha^'p nha^.n ne^n ca'i vo`ng lua^?n qua^?n me. cho^`ng na`ng da^u ke'o da`i kho^ng bie^'t bao nhie^u ddo+`i, la(.p ddi la(.p la.i (khi ngu+o+`i con ga'i la`m da^u bi. ha`nh ha., tu?i nhu.c nhu+ng khi le^n la`m me. cho^`ng la.i ha`nh ha., a'p bu+'c vo+. cu?a con trai mi`nh) .

5 ? Nam to^n nu+~ ty : Nam to^n nu+~ ty la` tro.ng nam khinh nu+~ . Quan nie^.m na`y ddu+o+.c nhu+~ng xa~ ho^.i theo dda.o Kho^?ng ddem ra a'p du.ng mo^.t ca'ch trie^.t dde^? :

- Kho^n ngoan cu~ng the^? dda`n ba`,

Da^~u ra(`ng vu.ng da.i cu~ng la` dda`n o^ng .

Hay:

- Nha^'t nam vie^'t hu+~u, tha^.p nu+~ vie^'t vo^ . ( mo^.t con trai vie^'t co' con, mu+o+`i con ga'i vie^'t kho^ng )

- Thu+' nha^'t dde? con trai, thu+' hai ddo^~ o^ng nghe` .

Su+. tai ha.i cu?a lo^'i so^'ng, lo^'i suy nghi~ a^'y la` ne^'u ngu+o+`i dda`n ba` kho^ng sanh ddu+o+.c con trai dde^? no^'i do~i to^ng ddu+o+`ng cho nha` cho^`ng thi` bi. ghe't bo? va` nhie^`u khi nhu+~ng ddu+'a tre? so+ sinh la` con ga'i bi. ddem ddi cho ngu+o+`i kha'c hay bi. bo? ra ngoa`i ddu+o+`ng, bi. bo'p mu~i cho che^'t . . . .

6 ? Ho^.i he` : Nga`y xu+a o+? Vie^.t Nam co' nhie^`u le^~ te^'t to^? chu+'c va`o nhu+~ng nga`y tha'ng a^m li.ch . Te^'t lo+'n nha^'t la` te^'t Nguye^n DDa'n va`o nga`y 1 tha'ng gie^ng va` ke'o da`i trong 7 nga`y . DDa^y la` nhu+~ng nga`y cu'ng mo+`i to^? tie^n ve^` a(n te^'t vo+'i con cha'u, nga`y sum ho.p cu?a gia ddi`nh, nga`y ddi tha(m vie^'ng tha^n nha^n, ba.n be` dde^? chu'c nhu+~ng ddie^`u may ma^'m, to^'t dde.p cho nhau trong na(m mo+'i . Tha'ng gie^ng cu~ng la` tha'ng mo+? dda^`u ca'c le^~ ho^.i :

- Tha'ng gie^ng a(n te^'t o+? nha`,

Tha'ng hai co+` ba.c, tha'ng ba ho^.i he` . . . .

Te^'t mo^`ng 5 tha'ng 5, te^'t mo^`ng 10 tha'ng 10: a(n mu+`ng vu. chie^m va` vu. mu`a . Te^'t 15 tha'ng7 : Xa' to^.i vong nha^n, ngu+o+`t ta le^n chu`a dde^? ca^`u cho nhu+~ng ngu+o+`i dda~ che^'t ddu+o+.c sie^u thoa't . Te^'t 15 tha'ng 8 co`n go.i la` te^'t Trung Thu . Buo^?i to^'i ngu+o+`i ta tru+ng dde`n ke'o qua^n va` thanh nie^n nam, nu+~ tu. o+? nhu+`ng no+i nga~ ba, nga~ tu+ dda'nh tro^'ng qua^n va` ca ha't; ngu+o+`i gia` thi` ddem ba`n ghe^', ba'nh ke.o ra sa^n vu+`a thu+o+?ng thu+'c vu+`a nga('m tra(ng dde^? ddoa'n tho+`i tie^'t mu+a na('ng cho vu. lu'a chie^m sa('p to+'i ;

- Lu'a tha'ng 5 tro^ng tra(ng ra(`m tha'ng 8 .

Tra(ng mo+`, vu. chie^m i't mu+a, kho^ng thua^.n tie^.n; tra(ng to? thi` ngu+o+.c la.i :

- Tra(ng mo+` ca`y no?, tra(ng to? ca`y ra^`m .

Ngoa`i nhu+~ng nga`y le^~ ho^.i cu?a toa`n quo^'c, mo^~i la`ng la.i co' nhu+~ng le^~ ho^.i rie^ng, nhu+ng lo+'n va` quan tro.ng nha^'t la` le^~ te^' tha`nh hoa`ng cu?a la`ng dde^? ca^`u cho mu+a thua^.n gio' hoa`, mu`a ma`ng tu+o+i to^'t, da^n la`ng an vui . Tha`nh hoa`ng la` nhu+~ng vi. anh hu`ng co' co^ng vo+'i dda^'t nu+o+'c nhu+ Hai Ba` Tru+ng, Ba` Trie^.u, vua Ngo^ Quye^`n, ddu+'c Tra^`n Hu+ng DDa.o, Pha.m ngu~ La~o . . . hay nhu+~ng ngu+o+`i ngu+o+`i ta cho la` che^t va`o nga`y, gio+` thie^ng :

- Le^.nh la`ng na`o la`ng a^'y dda'nh,

Tha'nh la`ng na`o la`ng a^'y tho+` .

- Mu+o+`i bo^'n tha'ng ba,

Tro+? va`o ho^.i La'ng, tro+? ra ho^.i Tha`y (La`ng La'ng Ha. thuo^.c Phu? Hoa`i DDu+'c Ti?nh Ha` DDo^ng va` chu`a Tha`y o+? cha^n nu'i Sa`i, Phu? Quo^'c Oai, ti?nh So+n Ta^y) .

- Du` ai buo^n ba'n dda^u dda^u,

Mo^`ng mu+o+`i tha'ng 8 cho.i tra^u thi` ve^` .

- Ke? Da^`u co' qua'n DDi`nh Thanh,

Ke? Ha.c ta co' Ba DDi`nh, Ba Voi .

Tha'ng ta'm ke'o thuye^`n xuo^'ng bo+i,

Mu+o+`i chi'n gia~ ba'nh, hai mu+o+i ru+o+'c tha^`n .

Trong nhu+~ng nga`y le^~, ngoa`i tie^.c tu`ng a(n uo^'ng co`n co' ca'c tro` cho+i nhu+ ddua thuye^`n, dda'nh va^.t, dda'nh ddu, dda'nh co+` ngu+o+`i ( 32 ngu+o+`i ma(.c a'o nhu+ vua, quan, li'nh . . . chia la`m hai phe va` ddu'ng va` vi. tri' cu?a ba`n co+` tu+o+'ng va` di chuye^?n theo le^.nh cu?a hai ddo^'i thu?) cu`ng vo+'i to^? chu+'c ha't che`o, ha't nha` tro` hay ha't xa^?m .

7 ? Tu.c a(n tra^`u : Theo truye^`n thuye^'t, tu.c a(n tra^`u co' tu+` ddo+`i vua Hu`ng Vu+o+ng thu+' IV (4) vo+'i truye^.n Tra^`u Cau chu'ng ai cu~ng bie^'t . Hai anh em Ta^n (anh) va` Lang gio^'ng nhau nhu+ ddu'c, to+'i ho.c ta.i nha` dda.o si~ ho. Lu+u . Con ga'i dda.o si~ ye^u va` la^'y Ta^n . Ta^n dde^? ta^m va`o vie^.c sa(n so'c vo+. la`m ngu+o+`i em la` Lang bo? nha` ra ddi to+'i con suo^'i ro^.ng kho^ng qua ddu+o+.c thi` ngo^`i be^n bo+` buo^`n ba~ che^'t bie^'n tha`nh ta?ng dda' . Ta^n kho^ng tha^'y em, ddi ti`m to+'i ddo' che^'t bie^'n tha`nh ca^y cau . Ngu+o+`i vo+. kho^ng tha^'y cho^`ng le^n ddu+o+`ng ddi ti`m to+'i ddo' che^'t tha`nh ca^y tra^`u qua^'n va`o tha^n ca^y cau . Mo^.t ho^m ddi tua^`n tra qua ddo' nghe ddu+o+.c ca^u chuye^.n, vua Hu`ng xu'c ddo^.ng tru+o+'c ti`nh nghi~a tha('m thie^'t cu?a anh em, ti`nh nghi~a chung thu?y sa('t son cu?a vo+. cho^`ng thi` sai la^'y la' tra^`u va` ha'i tra'i cau bo? va`o mie^.ng nhai thu+? mo^.t la't nho^? ra tha^'y sa('c ddo? tu+o+i . Vua be`n ra le^.nh la^'y tra^`u, cau, vo^i nung tu+` dda' dde^? a(n va`o nhu+~ng di.p cu+o+'i xin, le^~ ba'i trong ca? nu+o+'c . DDa^y la` truye^`n thuye^'t gia?i thi'ch tho'i quen a(n tra^`u cu?a ngu+o+`i Vie^.t .

Tre^n thu+.c te^' co' nhie^`u no+i cu~ng co' tu.c a(n tra^`u gio^'ng chu'ng ta nhu+ Ma~ Lai, DDa`i Loan va` nhu+~ng ti?nh mie^`n nam Trung Hoa . . . .

Tu.c a(n tra^`u la` mo^.t ne't va(n hoa' trong nhie^`u sinh hoa.t cu?a ngu+o+`i Vie^.t xu+a nhu+ kha'ch, du` kha'ch la` dda`n o^ng hay dda`n ba`, to+'i tha(m nha` thi` chu? nha` ddem co+i tra^`u mo+`i kha'ch vi` ?Mie^'ng tra^`u la` dda^`u ca^u chuye^.n ?.

Trong le^~ la.t, te^'t nha^'t luo^n luo^n co' tra^`u cau cho mo.i ngu+o+`i a(n, nha^'t la` trong vie^.c cu+o+'i xin thi` tra^`u cau la` le^~ va^.t kho^ng the^? thie^'u va` kho^ng co' gi` thay the^' ddu+o+.c .

Trong ti`nh ye^u, ngu+o+`i con trai du`ng tra^`u cau dde^? la`m quen :

- Sa'ng nga`y ta ddi ha'i da^u,

Ga(.p hai anh a^'y ngo^`i ca^u tha.ch ba`n . (ba`n dda')

Hai anh ddu+'ng da^.y ho?i han,

Ho?i ra(`ng co^ a^'y vo^.i va`ng ddi dda^u ?

- Thu+a ra(`ng to^i ddi ha'i da^u .

Hai anh mo+? tu'i ddu+a tra^`u cho a(n .

- Thu+a ra(`ng ba'c me. to^i ra(n,

La`m tha^n con ga'i cho+' a(n tra^`u ngu+o+`i .

Hay :

- Tra^`u bo.c kha(n tra('ng cau tu+o+i,

Tra^`u bo.c kha(n tra('ng dda~i ngu+o+`i xinh xinh .

A(n cho no' tho?a ta^m ti`nh,

A(n cho no' ha? su+. mi`nh su+. ta .

Va` ngu+o+`i con ga'i nga`y xu+a cu~ng mo+`i ngu+o+`i con trai a(n tra^`u dde^? la`m quen :

- Va`o vu+o+`n ha'i qua? cau xanh,

Bo^? ra la`m ta'm mo+`i anh xo+i tra^`u .

Tra^`u na`y te^m nhu+~ng vo^i Ta`u,

Giu+~a dde^.m ca'nh ca't, hai dda^`u que^' cay .

Tra^`u na`y a(n tha^.t la` say,

Du` ma(.n, du` la.t, du` cay, du` no^`ng .

Du` cha(?ng ne^n dda.o vo+. cho^`ng,

Xo+i na(m ba mie^'ng ke? lo`ng nho+' thu+o+ng .

Ca^`m lu+o+.c thi` nho+' dde^'n gu+o+ng,

Ca^`m kha(n nho+' tu'i, na(`m giu+o+`ng nho+' nhau .

- Tra^`u na`y tra^`u que^', tra^`u ho^`i,

Tra^`u loan, tra^`u phu+o+.ng, tra^`u to^i, tra^`u mi`nh .

Tra^`u na`y tra^`u ti'nh, tra^`u ti`nh,

Tra^`u nha^n, tra^`u nga~i, tra^`u mi`nh la^'y ta .

Tra^`u na`y te^m to^'i ho^m qua,

Tra^`u cha, tra^`u me. ddem ra cho cha`ng .

Tra^`u na`y kho^ng pha?i tra^`u ha`ng,

Kho^ng bu`a, kho^ng thuo^'c sao cha`ng kho^ng a(n ?

Hay la` che^ kho', che^ kha(n,

Xin cha`ng ddu+'ng la.i ma` a(n mie^'ng tra^`u .

Qua nhu+~ng ba`i ca dao tre^n, chu'ng ta tha^'y ngu+o+`i con ga'i ba.o da.n ho+n con trai va` nga`y xu+a ngu+o+`i con ga'i cu~ng co' the^? no'i nhu+~ng lo+`i to? ti`nh tru+o+'c, kho^ng pha?i nhu+ sau na`y ngu+o+`i con trai luo^n luo^n

chu? ddo^.ng trong vie^.c to? ti`nh .

Tuy kho^ng co`n nhie^`u ngu+o+`i a(n tra^`u nhu+ng trong vie^.c cu+o+'i xin nga`y nay, tra^`u cau la` mo^.t nghi thu+'c va^~n ddu+o+.c gi`n giu+~ .

8 - Nhu+~ng phong tu.c ta^.p qua'n dda~ bi. mai mo^.t :

Qua tu.c ngu+~ ca dao chu'ng ta ti`m tha^'y mo^.t so^' ta^.p qua'n chi? ra lo^'i so^'ng cu?a ngu+o+`i xu+a :

- ?A(n so^'ng nuo^'t tu+o+i?, ? A(n lo^ng o+? lo^~?: Hai ca^u na`y die^~n ta? ca'ch so^'ng cu?a loa`i ngu+o+`i thu?a hoang so+, kho^ng pha?i chi? rie^ng lo^'i so^'ng cu?a to^? tie^n ngu+o+`i Vie^.t chu'ng ta .

Ca'ch dda^y ma^'y trie^.u na(m, con ngu+o+`i ro+`i kho?i nu'i ru+`ng ra so^'ng o+? nhu+~ng bi`nh nguye^n va` cu~ng la` lu'c ro+`i kho?i ddo+`i so^'ng hoang da~ cu?a loa`i thu' dde^? da^`n da^`n tie^'n hoa' to+'i cuo^.c so^'ng va(n minh . Nhu+ng va`o tho+`i ddo', to^? tie^n chu'ng ta chu+a bie^'t du`ng lu+?a na^'u a(n ne^n va^~n ?A(n so^'ng nuo^'t tu+o+i?; chu+a bie^'t la`m nha` cu+?a dde^? o+? ma` o+? trong ca'c hang ddo^.ng dde^? tra'nh thu' du+~, mu+a na('ng trong ti`nh tra.ng ?A(n lo^ng o+? lo^~ ? . Nhu+ng ca'ch so^'ng a^'y dda~ bie^'n ma^'t khi con ngu+o+`i bie^'t du`ng lu+?a na^'u a(n va` bie^'t la`m nha` dde^? o+? .

Nga`y nay hai ca^u no'i tre^n ddu+o+.c du`ng dde^? che^ bai nhu+~ng ngu+o+`i co' lo^'i so^'ng tho^ lo^~, ke'm va(n minh : ?Thu+' a(n lo^ng o+? lo^~?, ?Thu+' a(n so^'ng nuo^'t tu+o+i? .

- Ca'ch a(n ma(.c xu+a : Va`o tho+`i ?A(n lo^ng o+? lo^~?, con ngu+o+`i chu+a co' gi` dde^? che tha^n va` co' the^? qua ca? ha`ng trie^.u na(m mo+'i bie^'t du`ng nhu+~ng ta^'m da thu' da`y va` cu+'ng nhu+ mo che tha^n the^? va` cho^'ng ca'i no'ng, ca'i la.nh cu?a thie^n nhie^n . Ma~i ve^` sau mo+'i tie^'n to+'i du`ng so+.i de^.t va?i va` may qua^`n a'o nhu+ng su+. sa?n xua^'t ra^'t ha.n che^', cha('c chi? co' vua chu'a, tu` tru+o+?ng mo+'i ma(.c ca? qua^`n va` a'o co`n dda so^' dda`n o^ng thi` ddo'ng kho^'; dda`n ba` ma(.c va'y va` ddeo ye^'m tru+o+'c ngu+.c, kho^ng ma(.c a'o . Ye^'m may ba(`ng mo^.t mie^'ng va?i hi`nh vuo^ng, mo^.t go'c khoe't hi`nh tro`n ga('n hai ca'i da?i hai be^n dde^? co^.t ddeo le^n co^?, go'c ddo^'i die^.n tha? xuo^'ng qua' tha('t lu+ng, hai go'c co`n la.i ga('n da?i dde^? co^.t sau lu+ng:

- DDa`n o^ng ddo'ng kho^' dduo^i lu+o+n,

DDa`n ba` ma(.c ye^'m ho+? lu+o+`n mo+'i xinh .

-Tu.c nhuo^.m ra(ng : Tu.c nhuo^.m ra(ng co' tu+` la^u ddo+`i va` kho^ng tha^'y co' truye^`n thuye^'t na`o gia?i thi'ch tu.c na`y nhu+ tu.c a(n tra^`u . Kho^ng pha?i chi? rie^ng ngu+o+`i Vie^.t nhuo^.m ra(ng, ngu+o+`i Nha^.t, Ma~ Lai, Nam Du+o+ng va` ngu+o+`i mie^`n nam Trung quo^'c nga`y xu+a cu~ng co' tu.c na`y .

O+? mie^`n Ba('c, tu.c nhuo^.m ra(ng dde^'n khoa?ng nhu+~ng na(m 1950 thi` cha^'m du+'t, o+? mie^`n Nam kho^ng bie^'t bo? tu+` bao gio+` .

Cu~ng nhu+ tu.c a(n tra^`u, tu.c nhuo^.m ra(ng la` mo^.t ne't va(n ho'a trong ddo+`i so^'ng cu?a da^n to^.c ddu+o+.c nha('c dde^'n ra^'t nhie^`u trong tu.c ngu+~ ca dao :

- Mo^.t thu+o+ng to'c bo? dduo^i ga`,

Hai thu+o+ng a(n no'i ma(.n ma` co' duye^n .

Ba thu+o+ng ma' lu'm ddo^`ng tie^`n,

Bo^'n thu+o+ng ra(ng nha'nh ha.t huye^`n ke'm xa .

Na(m thu+o+ng co^? ye^'m ddeo bu`a,

Sa'u thu+o+ng no'n thu+o+.ng quai tua di.u da`ng . . . .

- La^'y cho^`ng cho dda'ng ta^'m cho^`ng,

Bo~ co^ng trang ddie^?m ma' ho^`ng ra(ng dden .

Khi la^'y pha?i ngu+o+`i cho^`ng kho^ng xu+'ng dda'ng, ngu+o+`i dda`n ba` than tho+? :

- Co^? tay em vu+`a tra('ng vu+`a tro`n,

Ra(ng dden ru+ng ru+'c cho^`ng con ke'm ngu+o+`i .

Kho^'n na.n thay nha.n o+? vo+'i ruo^`i,

Tie^n o+? vo+'i cu', ngu+o+`i cu+o+`i vo+'i ma .

- Tu.c Khao Cu+? : Khao cu+? kho+?i dda^`u la` tie^.c a(n mu+`ng khi mo^.t ngu+o+`i ddo^~ dda.t, ddu+o+.c bo^? nhie^.m hay tha(ng chu+'c . . la`m tie^.c mo+`i ba` con da^n la`ng to+'i du+. ro^`i la^u da^`n bie^'n tha`nh hu? tu.c do ti'nh ddua ddo`i, khoe khoang muo^'n no+? ma`y no+? ma(.t vo+'i thie^n ha. . O+? no^ng tho^n nga`y xu+a khao cu+? la` mo^.t tai ha.i . Ngu+o+`i ta tranh gia`nh nhau dde^? co' mo^.t chu't chu+'c vi. trong la`ng, ddu+o+.c tham du+. vie^.c la`ng :

- Co' a(n co' cho.i mo+'i go.i la tra^u .

- Mo^.t mie^'ng giu+~a la`ng ba(`ng mo^.t sa`ng xo' be^'p .

Nhu+~ng ngu+o+`i kho^ng co' kha? na(ng tranh gia`nh thi` mua nhu+~ng chu+'c vi. suo^ng, kho^ng co' thu+.c quye^`n do la`ng xa~ ba'n khi ca^`n tie^`n nhu+ tie^n chi?, ly' tru+o+?ng, pho' ly', nhie^u , xa~, tru+o+ng tua^`n . . . . Mua xong ro^`i khao da^n la`ng a(n uo^'ng mo^.t, hai nga`y co' khi to+'i ba, bo^'n nga`y ra^'t to^'n ke'm ne^n nhie^`u ngu+o+`i pha?i ba`n ca? ruo^.ng vu+o+`n chi? vi` khao cu+? :

- Ba'n gia ta`i mua danh die^.n ha~o .

Nga`y nay hu? tu.c ddua ddo`i, ha~nh die^.n a^'y bie^'n sang tie^.c cu+o+'i, sinh nha^.t, ma chay, gio^~ cha.p . . . vo+'i ha`ng na(m, ba?y tra(m ngu+o+`i tu. ta^.p a(n uo^'ng kho^ng kha'c gi` tho+`i tru+o+'c .

Pha.m hy So+n

Mu.c Lu.c


6. Pha.m Ngo.c Tha'i Va` Mo^.t Kie^.t Ta'c Tho+ Ti`nh


Nguye^~n Thi. Xua^n


ANH VA^~N VE^` THEO DO`NG LE^. EM TIE^'C NUO^'I

Em no'i vo+'i to^i ra(`ng... "muo^'n co' mo^.t ddu+'a con"
Du` xa ca'ch nho+' nhau trong hoa`i nie^.m
Na(m tha'ng da'ng hi`nh em hie^?n hie^.n
Phi'a cha^n tro+`i tha('p sa'ng lu+?a tim to^i !

Ngu+o+`i thu.c nu+~ to^i ye^u
nhu+~ng na(m cuo^'i cuo^.c ddo+`i
Cho to+'i lu'c na^'m mo^` anh xanh co?
Em ha~y tha('p ne'n hu+o+ng lo`ng tu+o+?ng nho+'
DDe^? ho^`n anh sie^u thoa't du+o+'i tro+`i a^m.

Ga(.p em muo^.n ro^`i, bo'ng xe^' hoa`ng ho^n
To'c cu~ng ba.c ddo^i pha^`n
da^~u tim co`n khao kha't
Nga`y anh khua^'t cha('c la`m em tho^?n thu+'c
Nu+o+'c ma('t tra`n tre^n na^'m mo^. thu+o+ng ye^u...

Thi` ddo+`i na`y - em a., co' tro+' tre^u
Nhu+ng ta dda~ be^n nhau su+o+?i a^'m mu`a ddo^ng re't
Anh ho^n le^n ddo^i mo^i em
nhu+ mo^.t va^`ng tra(ng khuye^'t
Tha^'y ca? ba^`u tro+`i du ngoa.n co~i ho^`n xanh.

La.i bu`ng cha'y trong tho+ ngo.n lu+?a tra'i tim
Ngo.n lu+?a cu?a ti`nh ye^u vi~nh die^.t
Em ddu+`ng kho'c cho lo`ng anh the^m tan na't
Co' ro+`i cho^'n du+o+ng tra^`n, anh kho^ng che^'t dda^u em !

Chi? ho'a kie^'p mi`nh tie^'p cuo^.c tru+o+`ng sinh
Cu`ng thi ca,
anh se~ so^'ng muo^n ddo+`i trong nha^n the^'
Va^~n kha('c khoa?i quanh na`ng va`o no^~i nho+'
Vo+'i mo^'i ti`nh no^`ng tha('m cu?a em ye^u !

Ne^'u gia^y phu't na`o em la.c be^'n co^ lie^u !
Gio.t le^. tho+ ro+i nho`a trang gia^'y tra('ng
Ha~y ti`m dde^'n na^'m mo^` anh mie^`n xa va('ng
Ro^`i a^m tha^`m mo^.t chu't kho'c cho nhau.

Anh thu+o+ng em ddo+`i ga(.p ca?nh be`o da^u
Em nho+' ve^` anh so^'ng kie^'p cha`ng du mu.c
Tho+`i trai tre? phong tra^`n qua chie^'n tranh loa.n la.c
Khi tuo^?i gia` co' vo+. va^~n co^ ddo+n !

Anh ti`m dde^'n em
lu'c dda~ ta`n u'a ma'i dda^`u xanh
Ye^u tha thie^'t ma` ca'ch nga(n the^' gio+'i
Anh va^~n ve^` theo do`ng le^. em tie^'c nuo^'i
Va` ye^n lo`ng no+i na^'m mo^. nga`n thu...

PHA.M NGO.C THA'I
Chie^`u thu na(m Ma^.u Tua^'t
Ha` No^.i 6.9.2018

Co^ gia'o Nguye^~n Thi. Xua^n

LO+`I BI`NH: Co' le~ dda~ qua ho+n nu+?a the^' ky?, tu+` khi tre^n thi dda`n Vie^.t xua^'t hie^.n ba`i tho+ ti`nh no^?i tie^'ng: "Hai sa('c hoa ti-go^n" cu?a mo^.t nu+~ si~ a^?n danh, go.i ta('t la` T.T.KH - DDe^'n nay, la.i mo+'i co' mo^.t a'ng tho+ ti`nh cu?a mo^.t nha` tho+ ddu+o+ng dda.i, trong gio+'i va(n chu+o+ng ra^'t quen bie^'t, ddo' la` Pha.m Ngo.c Tha'i ! Tho+ ca cu?a anh tre^n va(n dda`n cu~ng ddu+o+.c nhie^`u ddo^.c gia? ngu+o+~ng mo^..
"Anh va^~n ve^` theo do`ng le^. em tie^'c nuo^'i" ma` anh mo+'i cho ra ddo+`i tre^n ca'c trang ma.ng Vie^.t, dda~ ddu+o+.c ddo^ng dda?o ba.n ddo.c ddo'n nha^.n va` ca ngo+.i. No'i mo^.t ca'ch co^ng minh: vo+'i nhu+~ng ai ye^u thi'ch tho+ ca, ke^? ca? ngu+o+`i kho' ti'nh nha^'t cu~ng pha?i khen. La` mo^.t nha` gia'o la`m co^ng ta'c va(n chu+o+ng, vi` qua' ye^u thi'ch ba`i tho+ ti`nh na`y - To^i xin ddu+o+.c mang chu't kie^'n thu+'c va(n ho.c dde^? lua^.n bi`nh ba?n ti`nh ca, vo+'i ddo^. hay to^i dda'nh gia' la` mo^.t thie^n kie^.t ta'c tho+ ti`nh !
Thie^n ti`nh ca "Anh va^~n ve^` theo do`ng le^. em tie^'c nuo^'i" ddu+o+.c chia tha`nh chi'n ddoa.n, ca? tha?y ba mu+o+i sa'u ca^u. Tu+'c la`, mo^.t ba`i tho+ kha' da`i. Ca?m xu'c tho+ do^`n da^.p cha?y tra`o ra trong tra'i tim thi nha^n, ddu+o+.c ba('t dda^`u ba(`ng lo+`i tho^? lo^. cu?a ngu+o+`i ti`nh ga'i qua u+o+'c muo^'n cu?a na`ng. DDo.c tho+ ta tu+o+?ng cu+' nhu+ la` ca^u chuye^.n ti`nh dde^m khuya, thu+o+`ng pha't tre^n DDa`i tie^'ng no'i Vie^.t Nam:
Em no'i vo+'i to^i ra(`ng... "muo^'n co' mo^.t ddu+'a con"
Trong ti`nh ye^u cu?a ngu+o+`i dda`n ba`, mong muo^'n co' mo^.t ddu+'a con... la` u+o+'c nguye^.n ma'u thi.t vo+'i ca? cuo^.c ddo+`i.
O+? trong ba`i "Hai sa('c hoa ti-go^n" nu+~ si~ T.T.KH cu~ng tu+`ng mo^ ta? hi`nh a?nh cu?a ngu+o+`i ti`nh trong mo^.ng, mo^.t thu+o+? xa xu+a dda~ bo^.c lo^. ti`nh ca?m ye^u thu+o+ng vo+'i mi`nh, ra(`ng:
Ngu+o+`i a^'y thu+o+`ng hay vuo^'t to'c to^i,
Tho+? da`i trong lu'c tha^'y to^i vui,
Ba?o ra(`ng: ?Hoa, da'ng nhu+ tim vo+~,
Anh so+. ti`nh ta cu~ng vo+~ tho^i!?
Co`n trong ba`i "Anh se~ ve^` theo do`ng le^. em tie^'c nuo^'i": DDo' kho^ng pha?i chi? la` ta^m ti`nh, kha't vo.ng cu?a a'i nu+~ khi na`ng mong muo^'n co' mo^.t ddu+'a con ki? nie^.m mo^'i ti`nh chung cu?a hai ngu+o+`i, ma` cu~ng dda~ ho`a trong do`ng le^. ye^u thu+o+ng cu?a cha`ng. Ta nghe, nha` tho+ bo^.c ba.ch nie^`m ta^m tu+ sa^u ki'n a^'y:
Du` xa ca'ch nho+' nhau trong hoa`i nie^.m
Na(m tha'ng da'ng hi`nh em hie^?n hie^.n
Phi'a cha^n tro+`i tha('p sa'ng lu+?a tim to^i !
Na`ng dda~ tro+? tha`nh ngo.n lu+?a dde^? su+o+?i a^'m tra'i tim cha`ng. DDa^y la` mo^'i ti`nh cu?a buo^?i "chie^`u cuo^.c ddo+`i", va` la.i pha?i so^'ng ca'ch xa nhau - Nhu+ ta'c gia? vie^'t:
Ga(.p em muo^.n ro^`i, bo'ng xe^' hoa`ng ho^n
To'c cu~ng ba.c ddo^i pha^`n
da^~u tim co`n khao kha't
Va` anh tho^? lo^.:
Ngu+o+`i thu.c nu+~ to^i ye^u
nhu+~ng na(m cuo^'i cuo^.c ddo+`i
Cho to+'i lu'c na^'m mo^` anh xanh co?
Em ha~y tha('p ne'n hu+o+ng lo`ng tu+o+?ng nho+'
DDe^? ho^`n anh sie^u thoa't du+o+'i tro+`i a^m.


Ca^u chuye^.n ti`nh co' ve? la^m ly. Anh ye^u na`ng ma~n ddo+`i, ma~n kie^'p, cho to+'i khi chi? co`n la` mo^.t na^'m mo^` xanh co? - Cha`, tho+ tha^.t la` dda^~m le^. ! Ti`nh ddo+`i cu?a do`ng tho+ na`y cha?y ra tha^'m dda^~m ma'u tim va` cha^'t chu+'a ti'nh nha^n va(n... tro+? tha`nh mo^.t ca^u chuye^.n ti`nh kho^ng kha'c gi` truye^`n thuye^'t. Vo+'i mo^.t nha` tho+ da`nh ca? cuo^.c ddo+`i dde^? sa'ng ta'c thi ca nhu+ anh - To^i thie^'t nghi~, kho^ng mong u+o+'c gi` ho+n the^' nu+~a ! Thie^'t tu+o+?ng, ba^'t cu+' nha` tho+ na`o cu~ng pha?i ao u+o+'c mi`nh sa'ng ta'c ddu+o+.c mo^.t ba`i tho+ nhu+ va^.y. Nga^~m ra(`ng, ho. thu+o+ng ye^u nhau kho^ng chi? dde^'n ba.c dda^`u, ma` ho'a tha`nh kie^'p kha'c va^~n co`n ye^u:
Nga`y anh khua^'t cha('c la`m em tho^?n thu+'c
Nu+o+'c ma('t tra`n tre^n na^'m mo^. thu+o+ng ye^u...
So+. ngu+o+`i ye^u khi ddo' se~ tu?i lo`ng vi` pha?i so^'ng tre^n ddo+`i na`y mo^.t mi`nh, cha`ng co`n an u?i va` da(.n do`:
Thi` ddo+`i na`y - em a., co' tro+' tre^u
Nhu+ng ta dda~ be^n nhau su+o+?i a^'m mu`a ddo^ng re't
Anh ho^n le^n ddo^i mo^i em
nhu+ mo^.t va^`ng tra(ng khuye^'t
Tha^'y ca? ba^`u tro+`i du ngoa.n co~i ho^`n xanh.
Ca'i hi`nh a?nh ddo^i mo^i cu?a ngu+o+`i ye^u nhu+ mo^.t va^`ng tra(ng khuye^'t, trong thi ca xu+a nay, to^i chu+a tu+`ng tha^'y ai vi' the^' ! Mo^.t hi`nh a?nh my~ ho.c tha^.t cao sie^u. Mang hi`nh a?nh tro+`i dda^'t dde^? vi' vo+'i ddo^i mo^i cu?a ngu+o+`i ye^u, dde.p mo^.t ca'ch tuye^.t vo+`i ! La.i nu+~a, anh ho^n le^n ddo^i mo^i na`ng... tha^'y ca? ba^`u tro+`i du ngoa.n o+? trong ho^`n. Tho+ tha(ng hoa to+'i to^.t ddi?nh, hi`nh tu+o+.ng cao dde.p ma` va^~n ddo+`i.
O+? trong ba`i tho+ "Ngu+o+`i dda`n ba` tra('ng" - To^i dda~ tha^'y nha` tho+ Pha.m Ngo.c Tha'i, tu+`ng ddem hi`nh a?nh tro+`i dda^'t dde^? ta? ngu+o+`i ye^u ra^'t hay:
Chie^'c mu~ tra('ng me^`m em ddo^.i ba^`u tro+`i
Kho'm ma^y tra('ng bay nghie^ng tro^i tre^n to'c
DDo^i ma('t em ddong nhu+~ng a'ng ma^y
Ngu+o+`i dda`n ba` tra('ng !
Co`n khi anh no'i ve^` "ca'i a^'y" cu?a na`ng:
Chu`m trinh em ha't: DDa^'y cho^~ thie^n thai !
Ngu+o+`i dda`n ba` ai ma` ddi.nh nghi~a ?
DDa.i va(n ha`o Le'p To^n - xto^i tu+`ng no'i ve^` ngu+o+`i dda`n ba`, dda.i y' the^' na`y: Ngu+o+`i dda`n ba` kho^ng the^? ddi.nh nghi~a, ma` chi? co' su+. ti`m to`i... ti`m to`i va` ti`m to`i ma~i... - Pha?i cha(ng Ngu+o+`i muo^'n no'i ve^` su+. bi' hie^?m, dde^'n mu+'c ky` die^.u va` vi~ dda.i cu?a "ca'i a^'y" dda`n ba` !?
Ro^`i, cu~ng trong ba`i tho+ "Ngu+o+`i dda`n ba` tra('ng", Pha.m Ngo.c Tha'i dda~ ke^'t:
Ngu+o+`i dda`n ba` nga^.m ca? va^`ng tra(ng
Nha` phe^ bi`nh, nghie^n cu+'u va(n ho.c thuo^.c Vie^n "Ngo^n ngu+~ va` Va(n ho'a da^n gian" Tra^`n Tu+' DDu+'c, bi`nh pha^?m ve^` hi`nh tu+o+.ng ca^u tho+ "... nga^.m ca? va^`ng tra(ng" nhu+ sau:
- DDa^y la` mo^.t ca^u tho+ sie^u thu+.c, chu+'a dda^`y tra^`m ti'ch dda~ ddu+o+.c tha(ng hoa. Mo^.t thie^n ta.o vi~ dda.i ddang ne'p trong ta^'m tha^n ngu+o+`i dda`n ba`, hay chi'nh na`ng la` mo^.t va^`ng tra(ng ? Ca'i va^`ng tra(ng a^'y cu?a na`ng, no' cu+' nguye^n thu?y nhu+ hang ddo^.ng tho+`i tie^`n su+? la.i huye^`n bi' nhu+ tha'nh linh...
"va^`ng tra(ng" la` nguye^.t, ma` "nguye^.t" chi'nh la` "ca'i a^'y" - DDa^'y, nha` tho+ dda~ mo^ ta? ve^` ca'i cu?a ngu+o+`i dda`n ba` nhu+ the^' !
Trong ddo+`i thi ca Pha.m Ngo.c Tha'i, ba`i tho+ "Ngu+o+`i dda`n ba` tra('ng" dda~ ra^'t co' danh tie^'ng tre^n va(n dda`n va` ddu+o+.c dda'nh gia' cao ! Song, theo nha^.n ddi.nh cu?a to^i: Thie^n ti`nh ca "Anh va^~n ve^` theo do`ng le^. em tie^'c nuo^'i", co`n co' the^? hay ho+n, ha^'p da^~n ho+n... chinh phu.c tra'i tim ddo+`i. DDo^. hay trong ti'nh nghe^. thua^.t thi ca cu?a mo^~i ba`i kha'c nhau, nhu+ng chi' i't dde^`u dda.t la` hai ti`nh tho+ tuye^.t ta'c cu?a ne^`n va(n ho.c.
To^i no'i ve^` ddoa.n tho+ thu+' tu+:
La.i bu`ng cha'y trong tho+ ngo.n lu+?a tra'i tim
Ngo.n lu+?a cu?a ti`nh ye^u vi~nh die^.t
Gio.t nu+o+'c ma('t cu?a dda`n ba` co' the^? la`m xie^u ddo^? anh hu`ng. Trong truye^n Kie^`u: Khi Tu+` Ha?i che^'t ddu+'ng, hai ma('t mo+? tru+`ng tru+`ng kho^ng nha('m la.i ddu+o+.c... pha?i dde^'n lu'c, Kie^`u dde^'n o^m cha`ng ma` than:
Kho'c ra(`ng: "Tri' du~ng co' thu+`a,
"Bo+?i nghe lo+`i thie^'p ne^n co+ ho^.i na`y!
"Ma(.t na`o tro^ng tha^'y nhau dda^y?
"Tha` lie^`u so^'ng tha'c mo^.t nga`y vo+'i nhau!"
Do`ng thu nhu+ do^.i co+n sa^`u,
Du+'t lo+`i na`ng cu~ng gieo dda^`u mo^.t be^n.
La. thay oan khi' tu+o+ng trie^`n!
Na`ng vu+`a phu.c xuo^'ng Tu+` lie^`n nga~ ra.
Co`n trong thie^n ti`nh ca na`y, nha` tho+ Pha.m Ngo.c Tha'i no'i vo+'i na`ng ra(`ng:
Em ddu+`ng kho'c cho lo`ng anh the^m tan na't
Co' ro+`i cho^'n du+o+ng tra^`n, anh kho^ng che^'t dda^u em !

Chi? ho'a kie^'p mi`nh tie^'p cuo^.c tru+o+`ng sinh
Cu`ng thi ca,
anh se~ so^'ng muo^n ddo+`i trong nha^n the^'
Va^~n kha('c khoa?i quanh na`ng va`o no^~i nho+'
Vo+'i mo^'i ti`nh no^`ng tha('m cu?a em ye^u !
Cha`ng so^'ng ma~i vo+'i ddo+`i va` trong ti`nh ye^u cu?a na`ng. Ho. ga('n bo' ro^`i ye^u nhau, ca?m tho^ng cuo^.c ddo+`i cu?a nhau:
Anh thu+o+ng em ddo+`i ga(.p ca?nh be`o da^u
Em nho+' ve^` anh so^'ng kie^'p cha`ng du mu.c
Tho+`i trai tre? phong tra^`n qua chie^'n tranh loa.n la.c
Khi tuo^?i gia` co' vo+. va^~n co^ ddo+n !
Chi? 4 ca^u tho+ tho^i, ma` tu+o+?ng nhu+ die^~n gia?i ca? mo^.t thie^n tie^?u thuye^'t. Trong thie^n ti`nh ca "Anh va^~n ve^` theo do`ng le^. em tie^'c nuo^'i, ta tha^'y thi nha^n co`n dde^? la.i nhu+~ng lo+`i da(.n do`, nha('n nhu? ngu+o+`i ye^u tha^.t ma'u tim...
DDo.c ddoa.n tho+ thu+' ba?y gio^'ng nhu+ mo^.t lo+`i tra(ng tro^'i, to^i bo^~ng lie^n tu+o+?ng to+'i nhu+~ng va^`n tho+ no^?i tie^'ng cu?a thi ha`o Nga vi~ dda.i Pushkin, khi Ngu+o+`i nha('n gu+?i to+'i ngu+o+`i ti`nh:
Nhu+ng ne^'u ga(.p nga`y buo^`n ra^`u ddau ddo+'n
Em tha^`m thi` ha~y go.i te^n le^n
Va` ha~y tin co`n dda^y ky? nie^.m
Em va^~n co`n so^'ng giu+~a mo^.t tra'i tim.
Hay thi nha^n Ha`n Ma(.c Tu+?, dda~ dde^? la.i nhu+~ng lo+`i tra(ng tro^'i cuo^'i cu`ng cho ngu+o+`i ye^u:
Anh tru't linh ho^`n giu+~a lu'c dda^y
Gio' sa^`u vo^ ha.n nuo^'i trong ca^y
Co`n em sao cha(?ng hay chi ca?
Xin dde^? tang anh dde^'n va.n nga`y
(Tru't linh ho^`n)
Thi nha^n Pha.m Ngo.c Tha'i thi` vie^'t:
Ne^'u gia^y phu't na`o em la.c be^'n co^ lie^u !
Gio.t le^. tho+ ro+i nho`a trang gia^'y tra('ng
Ha~y ti`m dde^'n na^'m mo^` anh mie^`n xa va('ng
Ro^`i a^m tha^`m mo^.t chu't kho'c cho nhau.
DDo.c dde^'n nhu+~ng do`ng tho+ na`y, to^i dda~ kho'c - Tu+o+?ng nhu+, tre^n ddo+`i na`y cu~ng chi? ye^u nhau dde^'n the^' la` cu`ng ! DDoa.n tho+ ke^'t cu~ng tha^.t la` ca?m ddo^.ng, mo^.t la^`n nu+~a thi nha^n tho^? lo^. co~i lo`ng tha thie^'t trong buo^?i hoa`ng ho^n cu?a ddo+`i mi`nh:
Anh ti`m dde^'n em
lu'c dda~ ta`n u'a ma'i dda^`u xanh
Ye^u tha thie^'t ma` ca'ch nga(n the^' gio+'i
Anh va^~n ve^` theo do`ng le^. em tie^'c nuo^'i
Va` ye^n lo`ng no+i na^'m mo^. nga`n thu...
Do`ng tho+ dda~ ddu+a ta ddi dde^'n co~i vi~nh ha(`ng cu?a ti`nh ye^u ! Trong tho+ hie^.n dda.i Vie^.t Nam, to^i chu+a tu+`ng ddu+o+.c ddo.c ba`i tho+ na`o quye^'n ru~ va` hay nhu+ ba`i na`y. To^i thie^'t nghi~ - "Anh va^~n ve^` theo do`ng le^. em tie^'c nuo^'i" cu?a thi nha^n Pha.m Ngo.c Tha'i, xu+'ng dda'ng la` mo^.t thie^n kie^.t ta'c tho+ ti`nh ba^'t hu? vo+'i nga`n na(m va(n hie^'n Tha(ng Long !

Ha` No^.i , dda^`u ddo^ng 2018
NGUYE^~N THI. XUA^N
GV va(n Tru+o+`ng THPT Ba DDi`nh, Ha` No^.i


Nguye^~n Thi. Xua^n

Mu.c Lu.c


7. Ha.nh Phu'c ..Ro+i


A' Nghi


Truye^.n nga('n

So^'ng trong mo^.t xa~ ho^.i vo+'i mo.i gia' tri. dda.o ddu+'c dde^`u ddang lao da^`n xuo^'ng vu+.c tha(?m, con ngu+o+`i kho^ng co`n nha^n ti'nh, va^.t cha^'t thi nhau cha.y va`o tay tu+ ba?n ddo?, ngu+o+`i da^n ba'n ca? no^.i ta.ng dde^? nuo^i dda?ng, tuo^?i tre? bi. ru ngu? bo+?i nhu+~ng sa ddo.a cu?a ru+o+.u bia, ma tu'y vi` nhu+~ng con ngu+o+`i co^.ng sa?n ma` trong mo^.t khu la`ng nho? o+? mie^`n Trung nghe`o na`n va^~n co`n co' nhu+~ng gia ddi`nh go^'c li'nh VNCH co^' ga('ng gia'o du.c con ca'i theo ddu+o+`ng hu+o+'ng nha^n ba?n dda~ ddu+o+.c thu+`a hu+o+?ng tu+` cha me.; nho+` the^' cha`ng va` na`ng mo+'i co' di.p ke^'t tha^n va` ddu+o+.c gia ddi`nh hai ho. ke^'t ho+.p nghi~a DDa' Va`ng o+? tuo^?i bo^'n mu+o+i.
Trong tra(m nga`n be^? kho^? pha?i vu+o+.t qua dde^? sinh to^`n, hai vo+. cho^`ng son dda~ co^' ga('ng da`nh cho nhau nhu+~ng a^'m a'p ddo+n so+, du` pha?i va^.t lo^.n qua' kho' kha(n trong ca'i vo`ng kim co^ Tam Vo^ luo^n sa(~n sa`ng xie^'t be^? dda^`u ho. vo+'i nhu+~ng to^.i danh ba^'t co^ng phi ly' vi` ly' li.ch Quo^'c Gia dda^.m ne't ma^'y ddo+`i. Bo+?i the^' ho. pha?i thay te^n, ddo^?i ho., tro^'n va`o Sa`i Go`n sinh so^'ng va` nho+` ddu+o+.c na^ng ddo+~ bo+?i nhu+~ng ngu+o+`i ba.n ddo^`ng minh My~ tu+`ng chie^'n dda^'u chung vo+'i cha anh, ma` ho. ddu+o+.c nha^.n va`o la`m cho hai co^ng ty Y' va` Canada.
?? ??
Gio?i ngoa.i ngu+~ va` la` ngu+o+`i ye^u tho+ va(n nhu+ng kho^ng hie^?u sao cha`ng kho^ng u+a ho^.i ho.a, va^.y ma` chi? vu+`a ra rie^ng ddu+o+.c va`i tha'ng la` co^ vo+. dda~ khoe cho^`ng ca? mo^.t gia ta`i tranh to, tranh nho? ddu? ma`u sa('c do na`ng ve~. Cha`ng kho^ng hie^?u gi` he^'t ne^n kho^ng the^? chia se? ddu+o+.c gi` nhu+ng to^n tro.ng ngu+o+`i pho^'i nga^~u ne^n cha`ng ra^'t tho^ng ca?m vo+'i nie^`m ddam me^ a^'y, chi? lo cho su+. an nguy cu?a na`ng vi` khuynh hu+o+'ng sa'ng ta'c cu~ng y nhu+ cha`ng va` tha^n phu. hai be^n: lu'c na`o cu~ng hu+`ng hu+.c lu+?a dda^'u tranh cho^'ng la.i bo.n ta` quye^`n.
Sau khi kho^ng may ma^'t ddi ddu+'a con duy nha^'t, tha^'y vo+. thu+o+`ng buo^`n ba~, cha`ng luo^n te^' nhi. da`nh rie^ng cho na`ng mo^.t khoa?ng kho^ng gian va` tho+`i gian thoa?i ma'i trong sa'ng ta'c, chi? nho? nhe. ye^u ca^`u:
-Ve~ gi` thi` cu+' ve~ nhu+ng co^ nu+o+ng ddu+`ng treo tranh gi` trong pho`ng ngu? va` nhu+~ng go'c rie^ng cu?a anh nghe! Ngoa`i ra pha?i ca^?n tha^.n, ddu+`ng dde^? tu.i Co^.ng tha^'y ddu+o+.c tha^m y' cu?a ta'c gia? trong tranh.

Nga`y ky? nie^.m 5 na(m cu+o+'i nhau, nha^n di.p tro+? ve^` Qua?ng Nam cha`ng dda~ chu.p cho hai vo+. cho^`ng mo^.t so^' a?nh be^n nhu+~ng luo^'ng hoa mai va`ng ru+.c ca? con ddu+o+`ng la`ng, trong ddo' co' mo^.t ta^'m tro^ng hai ngu+o+`i a^u ye^'m, vui ve? va` ti`nh tu+' nhu+ nga`y mo+'i ye^u, khie^'n cha`ng ta^m dda('c vo^ cu`ng ne^n dda~ dda(.t te^n ta^'m a?nh la` ?Ha.nh Phu'c?.
?Ha.nh Phu'c? du+o+'i ma('t na`ng tha^.t tuye^.t vo+`i vo+'i ne't mo^.c ma.c dda'ng ye^u cu?a que^ ngoa.i Phu' Bo^ng, ghi la.i khoa?nh kha('c tu+o+i ta('n cu?a na`ng be^n anh cho^`ng li' la('c, ne^n nha^n di.p sinh nha^.t cha`ng na(m ddo' ro+i tru'ng va`o Mo^`ng 5 Te^'t A^m Li.ch, na`ng dda~ da`nh cho cha`ng mo^.t mo'n qua` ba^'t ngo+`:
?Ha.nh Phu'c? ddu+o+.c pho'ng a?nh tha^.t to va` dda(.t trang tro.ng va`o mo^.t ca'i khung go^~ co' ho.a tie^'t trang nha~, cha.m tro^? nhu+~ng ddu+o+`ng ne't bay bu+o+'m cu?a ngu+o+`i tho+. khe'o tay co' xua^'t xu+' tu+` Ba?o An, que^ no^.i cu?a cha`ng (na`ng dda~ pha?i hi` ha`, hi` hu.c ddo'ng ddinh nho?, tha'o ddinh trung, ddo^?i ddinh lo+'n.v.v? ro^`i cu+' the^' ma` tha'o ra, ddo'ng va`o va^'t va? la('m mo+'i thu+o+.ng ddu+o+.c ta^'m hi`nh tu+o+i vui a^'y le^n va'ch tu+o+`ng cu?a giu+o+`ng ngu?, o+? vi. tri' tu+o+ng ddo^'i vu+`a o'c tha^?m my~).
Chao o+i! Co`n gi` y' nghi~a ho+n mo'n qua` sinh nha^.t mang ca? mo^.t ky? nie^.m dde.p: hi`nh chu.p o+? que^ Ngoa.i ddu+o+.c che cho+? trong ca'i khung dde.p dde~ tu+` que^ No^.i nga`y dda^`u Xua^n! Na`ng ho^`i ho^.p nga('m va` cho+` ddo+.i su+. nga.c nhie^n cu?a cho^`ng ba(`ng ta^'t ca? nie^`m no^n nao, ha`o hu+'ng cho dde^'n khi? a'nh ma('t cha`ng la^`n dda^`u tie^n cha.m va`o ?Ha.nh Phu'c? vo+'i ?chie^'c a'o mo+'i?: chi? mo^.t thoa'ng chau ma`y nga('n ngu?i tho^i, ro^`i ca`ng nga('m cha(m chu', cha`ng nhie^'p a?nh gia ta`i tu+? ca`ng tha^'y vui vui vo+'i chu't nie^`m ha~nh die^.n ddu+o+.c co^ ho.a si~ chuye^n nghie^.p chia se? chu't ta`i mo.n.
Cha(?ng bie^'t la` nho+` que^ Ngoa.i cu?a cha`ng ru+.c ro+~ qua' du+o+'i a'nh na('ng to^ dda^.m sa('c mai lo'ng la'nh dda^`u xua^n ddang ru+.c va`ng ca? ca(n nha` hay nho+` nu. cu+o+`i hie^`n ho`a mang ne't dde.p cu?a co^ con ga'i Ho^.i An trong ta` a'o da`i lu.a tra('ng trinh nguye^n ddang ddu+o+.c cho^`ng o^m ho^n be^n ca.nh ma` tro^ng ?Ha.nh Phu'c? tra`n dda^`y y' nghi~a cu?a ca'i te^n no' dda~ ddu+o+.c khai sinh? Cha`ng cu+o+`i cu+o+`i tu+.? che^:
-Kho^ng dda^u! ?Ngu+o+`i dde.p nho+` lu.a?, bo'ng (hi`nh) dde.p nho+` khung! Anh tha^'y ngu+o+`i tho+. la`m ca'i khung na`y pha?i ne^n ca'm o+n ta`i cho.n lu+.a tuye^.t vo+`i cu?a mo^.t ngu+o+`i con da^u DDie^.n Ba`n co' ca(.p ma('t qua' tha^?m my~!
Na`ng sung su+o+'ng bie^'t chu+`ng na`o khi tha^'y ngu+o+`i cho^`ng kho' ti'nh ra ve~ ta^m dda('c! DDe^m dde^m, ?Ha.nh Phu'c? luo^n luo^n tu+o+i ta('n cha`o ddo'n vo+. cho^`ng na`ng sau mo^.t nga`y mu+u sinh me^.t nho.c.
?? ??
The^' ro^`i, mo^.t buo^?i chie^`u cuo^'i tua^`n, kho^ng hie^?u la`m sao ma` cha`ng na(`m ba^'t ti?nh du+o+'i bu+'c a?nh, ma(.c cho vo+. ho^'t hoa?ng kho'c lo'c tha?m thie^'t nhu+ng cha`ng cha(?ng he^` lay ddo^.ng. Ho^`n cha`ng dda~ bay bo^?ng no+i na`o ma` dde^? na`ng pha?i ddau ddo+'n hie^?u ra mo^.t ca'ch qua' muo^.n ma`ng lo+`i ta^m su+. cu?a cho^`ng:
-Hi`nh nhu+ anh sinh ra la` dda~ ghe't tranh ro^`i?
Co' bao gio+` na`ng ngo+` ra(`ng cha`ng chu+'ng minh ca^u no'i a^'y mo^.t ca'ch tha`nh tha^.t dde^'n no^~i ghe't luo^n ca? bu+'c hi`nh do chi'nh cha`ng chu.p? Tha^.t la` mo^.t no^~i chua xo't vo^ va`n! Na`ng cu+' kho'c su.t su`i kho^ng ngu+ng. Trong no^~i co^ ddo+n vo` vo~, na`ng mo+'i cho+.t nha^.n ra ti`nh ye^u da`nh cho cho^`ng chu+a tro.n ve.n. Tha^'y thu+o+ng la`m sao khi nho+' la.i nhu+~ng lu'c ba` chi. o+? Y' gu+?i ve^` cho va`i tra(m, anh bo+'t tho+`i gian la`m tho+, vie^'t va(n hi' hu+?ng ru? na`ng ddi xa tha(m ba` con do`ng ho. ngoa`i Trung, nhu+ng na`ng luo^n luo^n thoa'i tha'c vi` ma?i mie^'t ddam me^ vo+'i ma`u sa('c va` khung va?i! (Tha?ng hoa(.c, nghe tie^'ng dda`n guitar cu?a cho^`ng mang a^m hu+o+?ng co^ ddo^.c, na`ng mo+'i su+.c ti?nh buo^ng co. ma` sa` va`o lo`ng cho^`ng chuo^.c lo^~i va` nho~ng nhe~o), co`n kho^ng thi` tho+`i gian cuo^'i tua^`n be^n nhau ha^`u nhu+ lu'c na`o hai ngu+o+`i cu~ng dde^`u dda('m chi`m trong the^' gio+'i rie^ng tu+ cu?a tu+`ng so+? thi'ch, dde^? ro^`i ca? hai cu+' cu`ng song ca duy nha^'t co' mo^~i mo^.t ba`i ?Ho+`n Anh, Gia^.n Em? khi nhu+~ng nie^`m say me^ tu+ rie^ng a^'y kho^ng ddu? mang la.i tho?a ma~n cho mo^.t trong hai ngu+o+`i.
Ho^'i ha^.n vi` thu+o+ng cho^`ng, du` bie^'t dda~ muo^.n ma`ng, nhu+ng tu+` ho^m a^'y na`ng quye^'t ddi.nh ga'c? co..
??
Tuy kho^ng the^? na`o hie^?u no^~i cha`ng dda~ tha^'y a'c mo^.ng gi` ma` vu`ng va^~y dde^'n no^~i a?nh ddo^.ng, hi`nh ro+i? Hay ta.i ta^'m khung na(.ng ne^` a^'y che^ ta`i ddo'ng ddinh vu.ng ve^` cu?a hai ba`n tay chi? bie^'t ca^`m nhu+~ng ca^y co. nho? nha('n ma` ro+i xuo^'ng tru'ng ngay dda^`u cha`ng? Va` ca'i khung dda('t tie^`n dda'ng ghe't kia sao la.i lu+.a ngay no+i chu+'a bao nhie^u ye^u da^'u ki`a ma` ro+i? Na`ng than tho+? nghe ddu+'t tu+`ng ddoa.n ruo^.t:
-Anh o+i! Pha?i chi em ddu+`ng ngo^`i ga^`n 3 tie^'ng ddo^`ng ho^` loay hoay pha to+'i, pha lui bao nhie^u sa('c ti'm, na^u, xa'm, dden? cho bu+'c tranh so+n da^`u chu+'a ca? mo^.t no^~i nie^`m tho^'ng kho^?, ua^'t ha^.n cu?a ddo^`ng ba`o mi`nh buo^`n ba~ kia thi` nga`y nghi? cu?a vo+. cho^`ng mi`nh dda~ ha.nh phu'c bie^'t du+o+`ng na`o! Ma` bie^'t dde^'n bao gio+` em mo+'i co' the^? la`m lo+ ddu+o+.c tru+o+'c ca?nh da^n ti`nh mi`nh bi. dda?ng dda`y ddo.a ho+? anh?
Kho^ng bie^'t nho+` a(n o+? hie^`n la`nh hay la` nho+` vo+. than tho+? tru'ng gio+` linh thie^ng ma` ho^`n cho^`ng dda~... tro+? la.i tra^`n the^' sau nhu+~ng nga`y me^ man ba^'t ti?nh? Tro+? la.i, dde^? ddu+o+.c na`ng thu+o+ng ye^u nhie^`u ho+n nhu+ng cha`ng va^~n cha(?ng thi'ch tranh ho+n chu't na`o. Vi` cha`ng ghe't ne^n na`ng dda~ ddem ta(.ng he^'t tranh cho nhu+~ng ngu+o+`i li'nh Nha?y Du` ra^'t? thu+o+ng ye^u ho^.i ho.a ba'n dda^'u gia', le'n giu'p ddo+~ ca'c gia ddi`nh anh em Thu+o+ng Binh VNCH ddang bi. dda?ng di`m xuo^'ng dda'y sa^u cu?a xa~ ho^.i.
Tu+` ddo', hai ngu+o+`i quye^'t chi' da`nh du.m, ca? na(m kho^ng tie^u pha ba^'t cu+' thu+' gi` xa xi?, chi? cho+` di.p nghi? Te^'t, co' the^m chu't ?Qua` Xua^n Cho Chie^'n Si~? go'p va`o (tu+` tie^`n hu+u tri' cu?a o^ng anh ty. na.n be^n Canada va` tie^`n tro+. ca^'p be^.nh cu?a ba` chi. ty. na.n be^n Y') la` na(m na`o hai ngu+o+`i cu~ng ro+`i Sa`i Go`n ve^` tha(m mie^`n Trung: khi thi` ve^` DDa.i Lo^.c ta(.ng qua` con em co^ nhi qua? phu. QL VNCH dde^? chu'ng co' ddie^`u kie^.n ho.c the^m (sau tha'ng Tu+, 1975 te^n tuo^?i cu?a ca'c em dda~ bi. bo.n xa^m lu+o+.c bo^i dden vi` nhu+~ng trang su+? ha`o hu`ng ba?o ve^. Non So^ng cu?a cha anh), lu'c ghe' Tam Ky` ta(.ng qua` ca'c chu' ba'c thu+o+ng binh dda~ hy sinh mo^.t pha^`n tha^n xa'c dde^? ba?o ve^. mie^`n Nam VN thoa't kho?i a'ch xa^m la(ng cu?a Ba('c Vie^.t.v.v? Co' na(m, Mo^`ng Hai Te^'t hai ngu+o+`i ra DDa` Na(~ng tha('p hu+o+ng o^ng ba`, Mo^`ng Ba la.i lo tru`ng tu mo^` ma? tha^n nha^n o+? Duy Xuye^n (dda~ tu+? tra^.n trong Te^'t Ma^.u Tha^n 1968 ta.i Hue^', trong khi thi ha`nh bo^?n pha^.n cu?a ?Ngu+o+`i Trai Tho+`i Loa.n); mo^`ng Na(m xuo^'ng nga('m tre? em nghi.ch ngo+.m ven so^ng Thu Bo^`n mo^.t chu't, mo^`ng Ba?y leo le^n Ngu~ Hoa`nh So+n nga('m ca?nh mo^.t dde^m tru+o+'c khi quay la.i Sa`i Go`n la`m vie^.c.
Te^'t na(m na`o, ddi dda^u tha^'y ca?nh co`n dde.p, hoa co`n de^~ thu+o+ng, tra'i va^~n tri~u qua?, na('ng va^~n va`ng que^ la` na`ng cu~ng luo^n cu+o+`i tu+o+i be^n hoa mai va`ng ru+.c va` cha`ng va^~n say su+a chu.p a?nh cho na`ng dde^? nho+' la` Ta.o Ho'a va^~n co`n cho thie^n nhie^n ddu+o+.c tu+. do (thu+' ma` kho^ng mo^.t ai co' the^? hu+o+?ng vo+'i co^.ng sa?n), nhu+ng trong nha` hai ngu+o+`i chi? co' mo^~i mo^.t mi`nh ?Ha.nh Phu'c? la` ddu+'a con tinh tha^`n duy nha^'t dda~ ddu+o+.c cha`ng ca^'p phe'p cho tru' ngu. vi~nh vie^~n, sau khi ddi'ch tha^n cha`ng dda~ ddo'ng ddinh la.i va` ddem treo o+? pho`ng kha'ch.
Cu~ng may la` nho+` tai na.n a^'y ma` ti`nh na`ng to? cho cha`ng nga`y ca`ng ma(.n ma` ho+n (tru+` ta`i ddo'ng ddinh treo tranh ra) vi` ke^? tu+` ho^m a^'y, na`ng kho^ng bao gio+` da'm ta'i die^~n? ta`i nghe^. ve~ vo+`i ?Ha.nh Phu'c Ro+i? a^'y nu+~a.

25.11.2018


A' Nghi

Mu.c Lu.c


8. Que^ Hu+o+ng To^i DDa~ Ma^'t


Song An Cha^u

-
To^i la` ngu+o+`i ma^'t nu+o+'c, xa que^ hu+o+ng tay tra('ng le^n ddu+o+`ng, ha`nh trang la` bao no^~i ddau thu+o+ng, mang na(.ng ca? ta^m ho^`n ddo+n le?.
To^i la` ngu+o+`i ma^'t me., me. que^ hu+o+ng na('m ruo^.t ddu+'t li`a, ti`nh ruo^.t ra` nay bi. xe? chia, ddau nhu+ ca('t ba(`ng con dao kho^ng be'n.
Buo^?i ra ddi kho^ng lo+`i u+o+'c he.n, ne^n nga`y ve^` co' bie^'t ddu+o+.c dda^u? ? Ye^n ba giang thu+o+.ng su+? nha^n sa^`u?, tre^n so^ng kho'i so'ng cho ra^`u lo`ng ai?*
To^i la` ngu+o+`i ma^'t nu+o+'c, ma^'t tha^n nha^n, ma^'t ca? ba.n be`, ma^'t ta^'t ca? nhu+ng ti`nh ye^u to^i kho^ng ma^'t.
To^i chi? ye^u, ye^u que^ hu+o+ng luo^'ng ruo^.ng da^n ca`y, ye^u ba't no^ng phu mo^` ho^i nhue^? nha.i tre^n luo^'n ca`y co`n so't dda.n bom.
To^i ye^u - do`ng so^ng hie^`n nhuo^.m ddo? phu` sa, ye^u co^ tho^n nu+~ ma(.n ma`, ddo^i vai quang ga'nh bo' lu'a va`ng ki~u ki.t tre^n dde^.
To^i ye^u - nhu+~ng chie^`u hoa`ng ho^n ti'm ve^` co' bu+'c tranh thu?y ma.c no+i cha^n tro+`i xa tha(?m.
To^i ye^u - nhu+~ng buo^~i co+m chie^`u dda(`m tha('m du+o+'i ma'i tranh nghe`o, ba` me. ru con.
To^i ye^u - tu+`ng lo^'i mo`n trong xo'm nho? co' nhu+~ng tre? tho+ nhi.p bu+o+'c cha^n non, nga`y hai buo^?i dde^'n tru+o+`ng ho.c ho?i.
To^i ye^u - ba` me. gia` co`ng lu+ng cuo^'c dda^'t thay cho con ddi tu` ?ca?i ta.o?, to^i ye^u co^ tho^n nu+~ tuo^?i xua^n thi` chi't va`nh kha(n tra('ng, bo+?i vi` ngu+o+`i ye^u dda~ che^'t tra^.n.

O^i! DDa^'t nu+o+'c to^i, ddo+`i ddo+`i kho^ng thu` ha^.n. Ai ga^y chi, bao ca?nh ddo.a dda`y, tham vo.ng chi, mo^.t kie^'p tra^`n ai. Thu+? ho?i ? ddu+o+.c gi` khi nha('m ma('t?
Que^ hu+o+ng to^i dda~ ma^'t do bo.n ngu+o+`i ba'n nu+o+'c ca^`u vinh, ga^y ca?nh ma'u xu+o+ng, vi` ly' tu+o+?ng mo+ ho^` vie^~n vo.ng.
Ke^? tu+` ddo', to^i la` ngu+o+`i vong quo^'c. Que^ hu+o+ng to^i dda~ ma^'t, ma^'t trong tim nhu+ng hie^.n hu+~u ngoa`i ddo+`i !

Song An Cha^u

Mu.c Lu.c


9. Khung Tro+`i Tuo^?i Tho.


Tra^`n Tha`nh My~


Nga`y xu+a o+? Vie^.t nam i't ngu+o+`i bie^'t dde^'n nha` du+o+~ng la~o. Tho+`i Pha'p thuo^.c o+? Thi. Nghe` Saigon va` ra?i ra'c va`i ti?nh mie^`n Nam lu'c ba^y gio+` cu~ng co'. Nhu+~ng ngo^i nha` na^`y thu+o+`ng chi? da`nh cho nhu+~ng ngu+o+`i gia` kho^ng co' tha^n nha^n nu+o+ng tu+.a, tie^`n cu?a dde^? so^'ng, tha`nh pha^`n dda'ng thu+o+ng trong xa~ ho^.i ta.m tru'. Da^n ta thu+o+`ng so^'ng dda.i gia ddi`nh, theo truye^`n tho^'ng to^'t dde.p na^`y o^ng ba` gia` so^'ng chung vo+'i ma^'y the^' he^. sau, kho^ng co' bao gio+` nghi~ dde^'n chuye^.n ro+`i nha` tu+` ddu+o+`ng, nghe`o gia`u gi` cu~ng the^'.

Tho+`i nay, nha^'t la` o+? ca'c nu+o+'c ta^n tie^'n, vie^.c xin va`o hay ddu+o+.c ddu+a va`o du+o+~ng la~o cha(?ng nhu+~ng la` chuye^.n bi`nh thu+o+`ng ma` ca^`n thie^'t nu+~a, con cha'u ca?m tha^'y bo+'t a'y na'y lo so+. ba^'t hie^'u vo^ o+n. Ca`ng nga`y ca`ng va(n minh ho+n, nha` du+o+~ng la~o tro+? tha`nh ngo^i nha` quen thuo^.c cuo^'i cu`ng cu?a ca'c bo^ la~o, no+i ta^.p trung cu?a nhu+~ng ngu+o+`i cu`ng the^' he^. tho+`i ky` thu+' ba cuo^.c ddo+`i, co' the^? sinh hoa.t, vui cho+i gia?i tri' co' ngu+o+`i hu+o+'ng da^~n, giu'p ddo+~, sa(n so'c, dda^`y ddu? tie^.n nghi. Mu.c ddi'ch la` ta.o mo^.t kho^ng khi' a^'m cu'ng tu+`a tu+.a nhu+ trong gia ddi`nh dde^? cho ngu+o+`i gia` bo+'t no^~i co^ ddo+n nuo^'i tie^'c ho^`i tu+o+?ng tho+`i co`n tre? tu+. do bay nha?y, nho+' con thu+o+ng cha'u.

Pha?i co^ng nha^.n ca'c nha` du+o+~ng la~o A^u My~ thu+o+`ng ra^'t chu dda'o trong vie^.c phu.c vu. ngu+o+`i gia` tre^n mo.i ma(.t, tu+` co+ so+? va^.t cha^'t dde^'n sinh hoa.t ha(`ng nga`y, ddo+`i so^'ng ta^m linh cho dde^'n nga`y qua ddo+`i. Pha^`n ddo^ng ca'c o^ng ba` cu. khi ve^` hu+u, ne^'u co' tu+ gia, gia ddi`nh rie^ng thu+o+`ng so^'ng vo+'i nhau cho dde^'n khi na`o mo^.t trong hai ngu+o+`i qua ddo+`i va` ngu+o+`i co`n la.i ne^'u thi'ch hoa(.c ddu? kha? na(ng, su+'c kho?e thi` so^'ng mo^.t mi`nh du` go'a bu.a, cho dde^'n khi na`o kho^ng tu+. lo cho mi`nh ddu+o+.c nu+~a mo+'i dda`nh chi.u ma^'t tu+. do trong pho`ng nha` du+o+~ng la~o.

Tha^.t ra ne^'u co' di.p vie^'ng nha` da`nh rie^ng cho ngu+o+`i gia`, co+ so+? va^.t cha^'t ddu+o+.c tha`nh la^.p thie^'t ke^' ca`ng nga`y ca`ng phu` ho+.p vo+'i ne^'p so^'ng va` ti`nh tra.ng kinh te^' cu?a ca'c cu.. Nhu+ dda(?ng ca^'p ca'c kha'ch sa.n ddu+o+.c ddo ba(`ng mo^.t dde^'n na(m ngo^i sao, be^` ngoa`i va` vi. tri' ngo^i nha` cu~ng la` thu+o+'c ddo pha^`n na`o ly' li.ch tha`nh pha^`n xa~ ho^.i cu?a ca'c cu. no^.i tru'. Ca`ng dda('c tie^`n vie^.c phu.c vu. ta^'t pha?i tu+o+ng u+'ng theo. Pho`ng o^'c cu~ng ddu+o+.c ddi.nh gia' cao tha^'p nhu+ ca'c chung cu+, kha'ch sa.n hay phu+o+ng tie^.n di chuye^?n du li.ch, phi co+, xe lu+?a hay ghe ta`u cruise, tie^`n na`o cho^~ o+? na^'y, gia' nha^'t ddi.nh kho^ng co' chuye^.n ky` ke`o tra? gia' bo+'t ddie^?m na^`y bu` va`o no+i kha'c, vi` danh sa'ch xin cho^~ da`i le^ the^ bi't ki'n co' khi tru+o+'c ca? ma^'y na(m lie^`n.

Co+ so+? ca(n ba?n co`n ddu+o+.c trang bi. the^m mo^.t he^. tho^'ng to^'i ta^n pho`ng phu. ca^`n thie^'t ho^? tro+. cho vie^.c ddie^`u khie^?n sinh hoa.t hoa`n my~ ho+n nhu+ pho`ng tie^'p ta^n pho`ng kha'ch, pho`ng sinh ho.at gia?i tri' chung, qua^`y ha`ng gia?i kha't a(n uo^'ng nhe., pho`ng ta^.p the^? du.c .Ve^` su+'c khoe? cha(?ng ha.n co' ca? e^ ki'p y ta' thu+o+`ng tru+.c sa(n so'c, lie^n la.c tru+.c tie^'p vo+'i ba'c si~ khi ca^`n. Tuo^?i gia` ga^`n dda^'t xa tro+`i ne^n trong nha` du+o+~ng la~o na`o cu~ng co' nha` tho+` hoa(c nha` nguye^.n dde^? ca'c cu. co' the^? ddi le^~ ha(`ng nga`y do mo^.t linh mu.c ve^` hu+u hu+o+'ng da^~n. No'i to'm la.i kho^ng chi tie^'t na`o ngu+o+`i ta bo? qua dde^? phu.c vu. hy vo.ng an u?i, ti`m nguo^`n vui cho tuo^?i gia` hu+o+?ng thu. trong giai ddoa.n cuo^'i cu`ng na^`y.

Ngoa`i ra, bao sinh hoa.t kha'c xoay quanh, to^? chu+'c xa~ ho^.i ddoa`n the^?, ho^.i ddoa`n, ta.o cho kho^ng khi' nha` du+o+~ng la~o the^m pha^`n so^'ng ddo^.ng ho+n, bo+'t ve? hiu qua.nh co^ ddo+n ho+n la` o+? nha` rie^ng mo^.t mi`nh. Ca'c cu. kho^ng co`n pha?i lo gi` ddo+`i so^'ng thu+o+`ng nha^.t cu?a mi`nh, tu+` mie^'ng a(n gia^'c ngu?, su+'c khoe? gia`i tri' ta^m linh theo mo^.t tho+`i kho'a bie^?u a^'n ddi.nh phu` ho+.p vo+'i tie^u chua^?n cu?a mo^~i nha` du+o+~ng la~o.

The^' nhu+ng co' di.p quan sa't ca'c cu. co`n kho?e ma.nh ra?nh rang ddi quanh qua^?n trong pho`ng mi`nh hoa(.c cha^`m cha^.p thong dong lui to+'i trong ha`nh lang tru+o+'c pho`ng, hay dde^'n ngo^`i o+? pho`ng tie^'p ta^n ddo.c ba'o hay tro` chuye^.n, dda'nh ba`i dda'nh co+`, tha^.t kho' ma` ddoa'n cha('c la` ca'c cu. ha`i lo`ng vo+'i cuo^.c so^'ng dda^`y ddu? na^`y kho^ng. Co' di.p tie^'p xu'c nhie^`u ho+n ta^'t ddu+o+.c nghe lo+`i ta^m su+. thu+o+`ng toa`n la` than phie^`n, bu+.c mi`nh, tra'ch ho+`n con cha'u hay phe^ bi`nh ngu+o+`i cu`ng tro., nha^n vie^n sa(n so'c phu.c di.ch, thu+.c pha^?m, ban ddie^`u ha`nh, tho^ng tin khi' tu+o+.ng ve^` tho+`i tie^'t khi' ha^.u mo^~i nga`y, tin tu+'c trong ngoa`i nu+o+'c, ca'i gi` cu~ng thu+o+`ng kho^ng nhu+ y' cu?a ca'c cu. he^'t. Ca`ng co`n ma.nh khoe? chu+`ng na`o ca`ng xe't ne't tinh vi ho+n.

- O^ng tha^'y kho^ng, ho^m nay co' ma^'y ca'i co^ sinh vie^n mo+'i ta^.p su+. la`m he`, sao ma` kha'c nga`y xu+a qua', ho. kho^ng co' ve? e de`, nga.i ngu`ng gi` ca?, la.nh lu`ng tu+. tin. La.i nhie^`u ngu+o+`i tre? ngoa.i quo^'c nu+~a.
- Mo^~i tho+`i mo^~i kha'c chu+', ma` ba` co' bie^'t la` ba^y gio+` khan hie^'m nha^n vie^n cho nha` du+o+~ng la~o la('m kho^ng.To^i mo+'i ddo.c ba'o va` nghe radio ve^` va^'n dde^` na`y kha^?n ca^'p ye^u ca^`u chi'nh phu? ti`m bie^.n pha'p gia?i quye^'t nhanh nu+~a ddo'. Nga`y co`n ddi la`m, ba` nho+' kho^ng, ba` tro^ng dde^'n he` dde^? ddi du li.ch nghi? du+o+~ng. Tu+` dda^`u na(m la` ba` dda~ ra` so sa'nh he^'t mo.i qua?ng ca'o du li.ch dde^? le^n ke^' hoa.ch ddi dda^u ro^`i, ddi.a ddie^?m u+u tie^n phu` ho+.p vo+'i tu'i tie^`n cu?a mi`nh, no+i xu+' na('ng a('m, tru+o+.t tuye^'t ski, chu du no+i na^`y no+i no. cho bie^'t ddo' bie^'t dda^y ddu+`ng dde^? thua ke'm ba.n be`, to? ra ngu+o+`i va(n minh co' ho.c tru+o+?ng gia?. Nha^n vie^n o+? dda^y cu~ng the^', ho. cu~ng ca^`n tho+`i gian nghi? ngo+i bo^`i du+o+~ng, sinh vie^n cu~ng ca^`n ne^n ta^.p su+. ddi la`m ha^`u bie^'t gia' tri. cu?a ddo^`ng tie^`n.
- To^i cu~ng nhu+ ba` chi. va^.y, mo^~i la^`n thay ddo^?i nha^n su+. la` co' su+. xa'o tro^.n, ba` cu. kha'c go'p y'. Ca'c co^ y ta' o+? dda^y cu~ng kho^ng ddo^'i xu+? ddo^`ng dde^`u vo+'i ca'c cu. dda^u. Tha'i ddo^., ca'ch no'i na(ng nhu+ ba^'t ca^`n, vo^ ca?m la('m lu'c la`m buo^`n lo`ng nhie^`u ngu+o+`i nha^'t la` ca'c cu. ye^'u dduo^'i i't ngu+o+`i tha^n tha(m ho?i.

- DDu+`ng tra'ch phie^`n ma` la`m chi, kho^ng ddo^?i ddu+o+.c gi` dda^u. Ai cu~ng co' hoa`n ca?nh gia ddi`nh lo la('ng rie^ng, su+'c khoe? le^n xuo^'ng, ti`nh ti`nh kha'c nhau, Tro+`i co`n kho^ng la`m cho mo.i ngu+o+`i vu+`a lo`ng, con ngu+o+`i la`m sao ho+n ddu+o+.c. Mi`nh gia` ro^`i, so^'ng bao la^u ma` la`m cho ho. ghe't, vui nga`y na`o khi mo+? ma('t ma` bie^'t mi`nh chu+a ta('t tho+?, to^i co`n tha^'y ba`, ba` tha^'y to^i ddo^i khi hay cau co' mo^.t ti', hay re^n than tro+`i la.nh gio' nhie^`u nhu+ng mi`nh co`n co' nhau la` dda'ng mu+`ng ro^`i.
- Ba` chi. tha^'y kho^ng, ca'c o^ng la` nhu+ the^' ddo', ho. de^~ da~i ro^.ng lu+o+.ng la('m, ca'c o^ng cu+' ddo^? thu+`a cho ca'c ba` luo^n, na`o la` kho' kha(n hay ba('t be?, thi'ch ddu+o+.c nuo^ng chi`u, nghi nan so^' mo^.t, u+a ra le^.nh, kho^ng ai ddu+o+.c la`m tra'i y' mi`nh, hay che^ ho+n khen, me^ lo+`i di.u ngo.t, ni.nh bo+. ca`ng to^'t, ddu? thu+' ta^.t xa^'u. La('m lu'c to^i nghi~ ma` tu+'c cu+o+`i, dda`n o^ng hay dda`n ba` ai cu~ng va^.y, ngu+o+`i va^`y ngu+o+`i the^' kia chu+'.
- O^ng nha` to^i co`n hay nha('c ca^u ?kho^ng ne^n dda'nh ngu+o+`i phu. nu+~ du` ba(`ng ca`nh hoa ho^`ng?, nghe sao bu`i tai la~ng ma.n la`m sao ! Vi` the^', kho^ng bao gio+` hoa(.c nga.i nho+` ca'c nha^n vie^n phu.c vu., tha^.m chi' luo^n to? ra de^~ da~i, co' ve? bie^'t o+n ho. nu+~a la`.

Nho+' tho+`i co`n ddi ho.c, ho.c ngoa.i ngu+~ Pha'p Anh, ai cu~ng nha^.n tha^'y ra(`ng pha't a^m tie^'ng Pha'p de^~ da`ng ho+n tie^'ng Anh, vie^'t sao ddo.c ga^`n nhu+ va^.y. The^' ma` nga'n nha^'t la` va(n pha.m ddo^.c dda'o cu?a Pha'p ca^`u ky` tinh vi, ru+o+`m ra` ra('c ro^'i trong chi tie^'t, nhu+ ca'ch chia ddo^.ng tu+`, so^' va` gio^'ng. Tha^.t ra ngo^n ngu+~ na`o cu~ng co' ca'i hay dda(.c thu` cu?a mi`nh, tie^'ng Vie^.t ta cu~ng the^'. Vi` the^' dde^? la`m ba^`u kho^ng khi' ho.c ngoa.i ngu+~ bo+'t nha`m cha'n the^m sinh ddo^.ng, va` co^.ng vo+'i tinh tha^`n hie^'u ho.c ha`i hu+o+'c co^' hu+~u cu?a da^n mi`nh, lu'c dda^`u chu'ng ta thu+o+`ng phie^n a^m theo a^m Vie^.t ro^`i sau ddo' nghi~ ra mo^.t dde^` ta`i na`o tie^'u la^m lie^n quan dde^? a'p du.ng va`o cho de^~ nho+' la^u da`i.

Nho+' co' la^`n mo^.t vi. nu+~ gia'o su+ chu? nhie^.m cu+o+`i cu+o+`i ba?o khi ca'c nam sinh trong gio+` sinh hoa.t than phie^`n ca'c tha^`y hay be^nh nu+~ sinh i't ra^`y la :
« Ho.c tie^'ng Pha'p, ca'c em bie^'t ra(`ng ma.o tu+` gio^'ng ddu+.c so^' i't la` « le » ddo.c la` lo+, ddo.c theo tie^'ng Vie^.t la` le, gio^'ng ca'i la` « la », ddo.c gio^'ng nhu+ tie^'ng Pha'p. O+? dda^y the^m mo^.t ba(`ng chu+'ng cho chu'ng ta nha^.n tha^'y tie^'ng Vie^.t ta sao ma` dda na(ng dda du.ng va` nha^'t la` kha? na(ng thi'ch u+'ng thie^n phu' phie^n a^m thi'ch ho+.p. Ca'i lu+o+~i Vie^.t ta ddu'ng la` :
« Ca'i lu+o+~i kho^ng xu+o+ng nhie^`u ddie^`u la('t le'o,
Ca'i mie^.ng kho^ng va`nh no' me'o tu+' tung. »
Do ddo' ca'c o^ng thuo^.c pha'i « le » (lo+ ) ne^n ta^'t nhie^n thu+o+`ng co' ve? ho+`i ho+.t lo+ la` hay la`m lo+ la('m, i't tha('c ma('c dde^? y' nhie^`u dde^'n chi tie^'t, nhu+ trong gia ddi`nh cha(?ng ha.n ba` me. hay lo toan tu+`ng ly tu+`ng ti' cu+' ddo^.ng mo^.t ti' la` la lie^`n, dde^'n no^?i ca'c o^ng bo^' bu+.c mi`nh thu+o+`ng cho la` « lo bo` tra('ng ra(ng ».
Gio^'ng ddu+.c co`n la` pha'i le nu+~a, ca'c ba.n chi? ca^`n nhi`n quanh la` ba.n tha^'y ngay, con ga` tro^'ng co' mo^`ng nhu+ vu+o+ng mie^.n la^~m lie^.t bu+o+'c ddi ca^'t vang tie^'ng ga'y giu+~a dda`n ga` ma'i, con su+ tu+? ddu+.c vo+'i ca'i bo+`m ddo^.c dda'o. La`m sao chu'ng ta co' the^? que^n kho^ng lie^n tu+o+?ng dde^'n chu'a te^? so+n la^m, hi`nh a?nh oai phong ha`o hu`ng tuye^.t dde.p cu?a o^ng ho^?, o^ng co.p tu+o+.ng tru+ng pha'i nam :
« Ta bu+o+'c cha^n le^n, do~ng da.c ddu+o+`ng hoa`ng,
Lu+o+.n ta^'m tha^n nhu+ so'ng cuo^.n nhi.p nha`ng »?
Tuy nhie^n con co.p Vie^.t co`n dda(.c bie^.t ho+n, « ddang theo gia^'c mo^.ng nga`n to lo+'n », anh hu`ng ba^'t khua^'t ngay khi ca? bi. « sa co+ nhu.c nha(`n tu` ha~m », « tho+`i oanh lie^.t nay co`n dda^u » ma` va^~n giu+~ ca'i phong tha'i tie^'t tha'o hie^n ngang tu+. do tu+. chu? cu?a mo^.t nha` a'i quo^'c cha^n chi'nh xem thu+o+`ng ca? ca'i ba?n a'n chung tha^n, ha`nh hi`nh, ca'i che^'t tru+o+'c ma('t, kho^ng cu'i dda^`u chi.u thua hoa`n ca?nh, thay ddo^?i la^.p tru+o+`ng, trong ba`i tho+ « Ho^? nho+' ru+`ng » cu?a The^' Lu+~ :
"Ga^.m mo^.t mo^'i ca(m ho+`n trong cu~i sa('t,
Ta na(`m da`i trong nga`y tha'ng da^`n qua.
Khinh lu~ ngu+o+`i nga.o ma.n nga^?n ngo+
Giu+o+ng ma('t be' die^~u oai linh ru+`ng tha^?m".

Ho+n the^' nu+~a, o+? trong nha` da`nh cho ngu+o+`i gia`, ca'c cu. i't hoa.t ddo^.ng, bu+?a a(n ddu+a ta^.n cho^~, ca^`n gi` co' ngu+o+`i phu.c vu., la^u nga`y cu~ng cha'n, buo^`n buo^`n, ro^`i bu+.c ddo.c vo^ co+', co' ly' tho^i, con ngu+o+`i ma`. O+? kho^ng a(n ro^`i la.i ngu?, uo^'ng thuo^'c tru+o+`ng ky` ro^`i la^u la^u ddi kha'm su+'c khoe? ddu'ng theo no^.i qui a^'n ddi.nh. Con cha'u dde^'n tha(m mo^.t la't ro^`i cu~ng ra ve^`, hoa(.c la^u la^u ddu+o+.c chie^'u co^' mo+`i ve^` nha` rie^ng cu?a con cha'u, mo^.t go+.n so'ng ne^'p nha(n ha(`n the^m tre^n tra'n. Nga`y na`o nhu+ nga`y na`o, ca'c sinh hoa.t die^~n ra cu~ng the^' na na' nhu+ nhau. Ca'c bi`nh hoa ddu+o+.c thay ddo^?i thu+o+`ng xuye^n, ca'c buo^~i lie^n hoan trong nga`y le^~, sinh nha^.t, va(n nghe^. ga^y kho^ng khi' vui nho^.n tha^n ti`nh cu~ng kho^ng xo'a ddu+o+.c ca'c ky? nie^.m xu+a.

Ngu+o+`i gia` la` the^' ho. so^'ng vo+'i qua' khu+' ho^`i tu+o+?ng chuye^.n dda~ qua, tu+o+ng lai i't khi dde^` ca^.p dde^'n. Be^.nh ta^.t la.i nga^'p nghe' ri`nh ra^.p bao va^y, nhu+ chie^'c xe cu~ ca` ra`ng ca` ta`ng nay bo'ng dde`n cha'y, bougie hu+, no^? ba'nh, mai mo+? ma'y kho^ng le^n, bo^ be^? ke^u to xi` kho'i, khi cha.y bon bon khi i` a.ch na(`m ddu+o+`ng.. Chuye^.n thu+o+`ng tu+. nhie^n ma` ai ai cu~ng bie^'t.

Con ddu+o+`ng ddo+`i cu?a mo^~i ngu+o+`i cu~ng cha(?ng kha'c, ne^'u so^'ng tho. ta^'t pha?i qua ca'c giai ddoa.n tre? gia`. Va^.y ca'c cu. la` hi`nh a?nh trong tu+o+ng lai cu?a chu'ng ta tho^i. Co' ai ke'o ddu+o+.c tho+`i gian lu`i la.i hay du+`ng bu+o+'c nhi`n tho+`i gian vo^ ti`nh tro^i qua. Ba^'t lu+.c thay con ngu+o+`i the^' ma` i't ai thi'ch nghi~ to+'i, khi co`n khoe? ai cu~ng tu+o+?ng ra(`ng mi`nh co' the^? la` mie^~n nhie^~m nhie^`u thu+', to^.i lo^~i be^.nh ta^.t, tai na.n va` ca? ca'i che^'t nu+~a.

La.i co' mo^.t so^' ngu+o+`i co`n quan nie^.m
« O^ng cha kie^'p tru+o+'c co' tu,
Nga`y nay con cha'u vo~ng du` hie^n ngang ».
Vi` va^.y ma` ho. ddu+o+.c may ma('n, gia`u co', quye^`n lu+.c trong tay co' khi vi` kho^ng pha?i do na(ng lu+.c, tri thu+'c, ta`i ba rie^ng, « mo^.t bu+o+'c le^n ba` », « chuo^.t sa hu~ ga.o » cu~ng kho^ng pha?i vi` thu+`a hu+o+?ng gia sa?n ke^'ch su` cu?a o^ng ba` dde^? la.i, ma` « tho+`i the^' ta.o anh hu`ng » tho^i.

Ca'i ho^' xa~ ho^.i ca`ng sa^u the^m giu+~a ca'c ta^`ng lo+'p da^n chu'ng kho' co' co+ ho^.i la^'p ba(`ng, ve^'t nu+'t cu?a tra'i dda^'t cu~ng kho^ng nguy ha.i ba(`ng su+. ddo^? vo+~ cu?a nie^`m tin, ddo^.t quy. cu?a lu+o+ng ta^m. Do ddo' hie^.n tu+o+.ng ddu't lo't bao tho+ ho^'i lo^. tinh vi hay lo^. lie^~u ca`ng nga`y ca`ng xa^m chie^'m dde^'n ca? thu+o+.ng gio+'i, Tha^`n quye^`n, ddo^? xo^ ve^` nhu+~ng no+i tho+` phu+o+.ng, chu`a chie^`n, nha` tho+`, ddi`nh mie^'u dde^? mu+u ca^`u lo+.i lo^.c rie^ng, tru'ng a'p phe, tru'ng so^' lo^ to^, dde^`, tha^`u, gi` gi` ba^'t chi'nh cu~ng kho^ng sao.

?Phu' qui' sinh le^~ nghi~a?, bao nha` to^ng ddu+o+`ng kie^'n ho. ddu+o+`ng be^. nguy nga ddu+o+.c xa^y ca^'t le^n cho xu+'ng vo+'i ta^`m mu+'c cao sang quye^`n the^' ddu+o+ng nhie^.m, theo quan nie^.m mo+'i cu?a the^' quye^`n, kho^ng pha?i dde^? ba.ch ho'a ru+?a tie^`n dda^u ma` la` mo^.t phu+o+ng ca'ch hu+~u hie^.u ta.o co^ng a(n vie^.c la`m cho ngu+o+`i da^n trong tho+`i ky` khu?ng hoa?ng kinh te^' toa`n ca^`u na^`y, mo^.t ha`nh ddo^.ng dda.o ddu+'c ti'ch phu+o+'c cho con cha'u ve^` sau. Do ddo' nhie^`u nha` gia`u co' kho^ng tie^'c vung tie^`n mua nha` la^`u xe ho+i, phi co+, qua^`n to+ a'o lu.a, tie^`n ba.c ba(`ng gia^'y ha`ng ma~ dde^? gu+?i dde^'n o^ng ba` qua' co^' qua nga^n ha`ng a^m ty trong nga`y ma chay gio^~ Te^'t dde^? to? lo`ng tri a^n tra? hie^'u, mo^.t phu+o+ng ca'ch ca^`u ta`i ca^`u phu'c la`m gu+o+ng cho ha^.u due^. cu?a mi`nh. Hie^.n tu+o+.ng na^`y cu~ng ddu+o+.c pho^? bie^'n ra^`m ro^. ma` kho^ng ai cho la` me^ ti'n di. ddoan dda^u. DDo^?i ddo+`i !

Vi` the^' ne^'u co' di.p ddi la`m hay co' ngu+o+`i tha^n quen o+? nha` du+o+~ng la~o to^'i ta^n hie^.n dda.i hay i't dda('c tie^`n, thu+.c te^' la('m khi la`m cho ngu+o+`i Vie^.t tha hu+o+ng ta suy nghi~. Pha^`n ddo^ng ca'c vi. no^.i ngoa.i ta thuo^.c lo+'p cao nie^n. Qua' khu+' cu?a ca'c cu. dda^`y a^'p ky? nie^.m va` ta^.p tu.c xu+a que^ mi`nh. Ky? nie^.m buo^`n vui gi` cu~ng la` kinh nghie^.m so^'ng dda~ qua. Bao cuo^.c thay ddo^?i xa?y ra, ca'c cu. dda~ lao ta^m lao su+'c ca?i thie^.n cuo^.c so^'ng mo+'i do su+'c lao ddo^.ng ba?n tha^n dde^? vu+o+n le^n cha(?ng nhu+~ng cho gia ddi`nh ma` giu'p ddu+o+.c ca? tha^n nha^n ba.n be` o+? que^ nha`.
Nga`y tru+o+'c khi nghi? hu+u, ai cu~ng mong dde^'n tho+`i gian na^`y. Nhu+ng sau mo^.t tho+`i gian thong dong lo^ng bo^ng du+o+~ng su+'c, du li.ch ddi ddo' ddi dda^y, nhie^`u chuye^?n bie^'n xa?y to+'i kho^ng ngo+`. Tho+`i gian sao ma` co' ve? du+ thu+`a nha`n ha. qua', ba.n be` sao va('ng ma(.t la^`n la^`n tu+` tu+` trong ca'c nga`y le^~ ho.p. Tin kho^ng vui nhie^`u ho+n vi` nay ngu+o+`i quen na^`y na(`m vie^.n, mai ngu+o+`i tha^n ra ddi. Bao ba`i thuo^'c tri. bi.nh, pho`ng be^.nh, an du+o+~ng ddu+o+.c ba.n be` tu+' xu+' gu+?i ve^` la`m tinh tha^`n ca'c cu. lu'c dda^`u pha^'n cha^'n ro^`i sau ddo' loay hoay, ro^`i da^`n da^`n du+o+`ng nhu+ be^.nh na`o mi`nh cu~ng co' vu+o+'ng ma('c mo^.t va`i trie^.u chu+'ng. May ma('n cho cu. na`o co`n sa'ng suo^'t, ti?nh tri', du` su+'c khoe? ha.n che^' mo.i hoa.t ddo^.ng co+ the^?, cha^.m cha.p, ma('t mo+` na(.ng tai, nhu+ng co`n tu+. xoay so+? ddu+o+.c ca'c cu. va^~n thi'ch so^'ng tu+. do ho+n va` kho^ng gi` ba(`ng la` ddu+o+.c so^'ng ga^`n con cha'u.
Va^~n bie^'t ra(`ng sang so^'ng nu+o+'c ngoa`i ro^`i, « nha^.p gia tu`y tu.c, nha^.p giang tu`y khu'c » la` ca^`n thie^'t, the^' ma` co^' so^'ng thi'ch nghi vo+'i khi' ha^.u kha'c bie^.t que^ nha` du` sao co`n chi.u ddu+o+.c, chu+' cu~ng buo^`n tha^.t buo^`n pha?i so^'ng cu`ng chung trong mo^.t ngo^i nha` giu+~a ngu+o+`i la. kha'c gio^'ng, ngo^n ngu+~ ca'ch a(n uo^'ng ta^.p tu.c truye^`n tho^'ng kha'c mi`nh.

Va^~n kho^ng phu? nha^.n ra(`ng lu+.c ba^'t to`ng ta^m nu+~a ro^`i, ne^'u muo^'n o+? nha` mi`nh ta^'t pha?i co' ddu? ta`i chi'nh dde^? mu+o+.n ngu+o+`i sa(n so'c, phu. giu'p nhu+ng va^~n ca?m tha^'y co^ qua.nh la`m sao. Pha^`n ddo^ng con ca'i vu+`a ba^.n ddi la`m vu+`a da`nh tho+`i gian cho gia ddi`nh rie^ng nghi? ngo+i gi?a?i tri' giao tie^'p, the^m va`o ddo' bao lo toan kha'c ba^'t ngo+` kho^ng du+. tru` ti'nh tru+o+'c ne^n kho' the^? na`o dung ho`a chu toa`n bo^?n pha^.n.

Thu+o+`ng thu+o+`ng ngu+o+`i ta co`n ba?o « cha me. nuo^i con kho^ng ti'nh nga`y ti'nh tha'ng, con nuo^i cha me. con ti'nh tha'ng ti'nh nga`y ». DDo' la` chuye^.n tu+. nhie^n « nu+o+'c ma('t cha?y xuo^'ng » tho^i, kho^ng vi` the^' ma` chu'ng ta dda'nh ma^'t nie^`m tin va`o lo`ng hie^'u tha?o va` bie^'t o+n cu?a the^' he^. ke^' thu+`a vi` tha^.t ra, cha(?ng dda(.ng ddu+`ng con ca'i ta mo+'i dda`nh ddu+a cha me. va`o nha` du+o+~ng la~o. Kho^ng the^? lo tru+.c tie^'p ddu+o+.c thi` nha^'t cu+? lu+o+~ng tie^.n la` go+?i ca'c cu. va`o mo^.t no+i ca'c cu. co' the^? nghi? du+o+~ng an toa`n, i't nha^'t la` la` ca? hai be^n dde^`u ye^n ta^m ddu+o+.c pha^`n na`o, ca'c cu. cu~ng ca?m tha^'y qua(?ng bo+'t lo a^u mi`nh tro+? tha`nh ga'nh na(.ng kho' xu+? cho con cha'u .

Va`o dda^y, cu. na`o co`n kho?e ma.nh co' di.p ba`n lua^.n trao ddo^?i chuye^.n ddo+`i xu+a nay vo+'i ba.n be` ddo^`ng ca?nh ngo^.. O+? nu+o+'c va(n minh ta^n tie^'n, tuo^?i na`o cu~ng co`n co+ ho^.i ho.c ddu+o+.c he^'t. Ngoa`i ra co`n co' the^? mo+? ro^.ng ta^`m hie^?u bie^'t, gia?i tri', lie^n la.c tho^ng tin trong va` ngoa`i nu+o+'c qua he^. tho^'ng ma.ng ddie^.n tu+? toa`n ca^`u internet ra^'t hie^.u qua? ke'o da`i tuo^?i tho., tie^u khie^?n, gia?m nhe. no^~i buo^`n cha'n chu+o+`ng tro^'ng ro^~ng. Ca'i the^' gio+'i a?o tre^n ca'c ma.ng la`m cho ca'c cu. so^'ng la.i ddu+o+.c trong nhu+~ng nga`y hoa`ng ho^n na^`y bao u+o+'c muo^'n, mo^.ng mo+, phie^u lu+u ky` thu' tha^`m ki'n kho^ng ngo+` thu+.c hie^.n ddu+o+.c.

Chi? dda'ng buo^`n cho nhu+~ng cu. xa que^ tuo^?i ddo+`i dda~ lo+'n, pha?i lao ddo^.ng tay cha^n o+? ca'c nu+o+'c khi' ha^.u kha'c bie^.t, ne^'p so^'ng vo^.i va~ dde^? ro^`i kho^ng co`n su+'c khoe?, tie^`n gia` eo he.p, cuo^.c so^'ng tha^.t nhu+ kho^ng co`n y' nghi~ gi` nu+~a vi` va^.t cha^'t thie^'u tho^'n co`n gia?i quye^'t ddu+o+.c nhu+ng be^.nh ta^.t bie^'n no^~i co^ ddo+n buo^`n tu?i ta(ng nhanh ga(.m mo`n the^? xa'c ta^m ho^`n gia` xa xu+' kho' nguo^i.

Tuy nhie^n, the^' gio+'i nga`y nay ca`ng va(n minh ca`ng co' nhie^`u bo^ la~o vi` tuo^?i tho. con ngu+o+`i da`i ho+n. Do ddo' vie^.c lo ti`m phu+o+ng ca'ch chi'nh sa'ch lie^n quan tru+.c tie^'p vo+'i va^'n dde^` an sinh cho the^' he^. tru+o+'c luo^n ddu+o+.c ba?o dda~m to^'t nha^'t va` ca?i thie^.n kho^ng ngu+`ng. Nha` du+o+~ng la~o cu~ng vi` the^' thay ddo^?i theo tho+`i tie^'n bo^. khoa ho.c ky~ my~ thua^.t phu` ho+.p vo+'i thi. hie^'u nhu ca^`u qua^`n chu'ng. Va^.y xin ca'c ba^.c tru+o+?ng thu+o+.ng cao nie^n ha~y an ta^m so^'ng vui so^'ng khoe?, la.c quan, ha`i lo`ng vo+'i khung tro+`i tuo^~i tho. hie^.n ta.i cu?a mi`nh, mo^~i nga`y co`n so^'ng la` mo^.t nga`y mo+'i, mo^.t ta^m ho^`n thanh tha?n ho+n cha(?ng ma`ng nghi~ chi dde^'n ca'i tu+o+ng lai ga^`n xa « Que sera, sera »,Bie^'t ra sao nga`y sau ?. Hy vo.ng !

Tra^`n Tha`nh My~

Mu.c Lu.c


10. Tu+` Tokyo DDe^'n Osaka


Nguye^~n Quy' DDa.i

-
Tu+` Tokyo .. ddi Kyoto .. 513.6 km, gia' Ticket la` 13.600 yen (ca.100 ?) ta`u nhanh Shinkansen (Superexpresszüge) to^'c ddo^. 400 km/h nhu+ng chi? cha.y khoa?n 280 - 320 km/h. Du kha'ch xuo^'ng tra.m cuo^'i, mo^~i toa co' hai nha^n vie^n ma(.c ddo^`ng phu.c ddu+'ng cu'i dda^`u cha`o va` sau ddo' xa'ch du.ng cu. le^n ta`u la`m ve^. sinh, lau chu`i, hu't bu.i sa.ch se~ khoa?ng 10 phu't thi` cho du kha'ch tie^'p tu.c ha`nh tri`nh, ta`u dda^`y ddu? tie^.n nghi co' WiFi, mo^?i toa ta`u ghe^' ngo^`i theo ha`ng ngang la` 3-2 (5 cho^~ ngo^`i ro^.ng ra?i, khoa?n 15 ha`ng do.c) cha.y ra^'t e^m, kho+?i ha`nh ddu'ng gio+`, tho+`i gian dde^'n Kyoto ho+n 2 tie^'ng, cha.y qua nhu+~ng ddo^`ng que^ xanh tu+o+i ruo^.ng lu'a, no^ng tra.i tro^`ng rau trong nha` ki'nh? nha` lo+.p ngo'i ma`u na^u khang trang, xa xa la` ddo^`i nu'i vo+'i su+o+ng mu`. (o+? A^u Cha^u ddi ta`u lu+?a qua ca'c la`ng que^ pha^`n lo+'n nha` lo+.p ngo'i ddo?, kho^ng co' ruo^.ng nu+o+'c, nhu+ng co' nhie^`u ca'nh ddo^`ng ro^.ng tro^`ng ba('p, lu'a mi`, cu? ca?i, vu+o+`n nho, ta'o. vu`ng Bavaria tro^`ng nhie^`u da^y hopfen, la^'y hoa dde^? na^'u bier? Ca'c ru+`ng tho^ng xanh du` mu`a ddo^ng ba(ng gia')

Kyoto na(`m tre^n dda?o Honshu co' die^.n ti'ch 827,90 km² da^n so^' 1.472.027 va` ma^.t ddo^. khoa?ng 1778 ngu+o+`i / km². Kyoto chu+~ Ha'n nghi~a la` (Kinh DDo^) co' li.ch su+? ho+n 1000 na(m tu+` na(m 794 dde^'n na(m 1869 thi` Kinh ddo^ co^? na^`y do+`i ve^` Tokyo (DDo^ng Kinh), nhu+ng Kyoto va^~n ddu+o+.c xem la` vu`ng trung ta^m chi'nh tri., va(n ho'a, to^n gia'o, la` mo^.t trong nhu+~ng tha`nh pho^' dde.p ddu+o+.c ba?o to^`n la^u ddo+`i.

Kyoto no^?i tie^'ng vo+'i nhie^`u ngo^i chu`a Pha^.t gia'o co^? ki'nh, khu vu+o+`n thu+o+.ng uye^?n, cung ddie^.n Hoa`ng gia, co' 3 ddi.a ddie^?m dda(.c bie^.t lie^n quan dde^'n Hoa`ng gia o+? Kyoto, ddo' la` cung ddie^.n Hoa`ng gia no+i o+? cu?a ca'c vi. Thie^n hoa`ng trong nhie^`u the^' ky?, bie^.t thu+. Hoa`ng gia Katsura, mo^.t trong nhu+~ng co^ng tri`nh kie^'n tru'c ca^`u ky` nha^'t nu+o+'c Nha^.t, va` bie^.t thu+. Hoa`ng gia Shugaku-in, mo^.t trong nhu+~ng khu vu+o+`n ra^'t dde.p. DDe^`n Shinto va` nhu+~ng ngo^i nha` go^~ truye^`n tho^'ng, ngoa`i ra co`n lu+u giu+~ ne^'p sinh hoa.t va(n ho'a la^u ddo+`i. Trong chie^'n tranh the^' gio+'i thu+' hai, Kyoto cu~ng bi. ca'c cuo^.c kho^ng ki'ch hu+ ha.i na(.ng ne^`, Kyoto co' 11 qua^.n la`: Higashiyama-ku; Kamigyo-ku; Kita-ku; Minami-ku; Nakagyo-ku; Nishikyo-ku; Sakyo-ku; Shimogyo-ku; Ukyo-ku; Yamashina-ku. Co' 14 ngo^i dde^`n va` dde^`n tho+` Tha^`n dda.o. Na(m 1994 ddu+o+.c UNESCO co^ng nha^.n la` nhu+~ng Di sa?n the^' gio+'i, go^`m ca'c ngo^i dde^`n Kamo (Kami va` Shimo), Kinkakuji, Kyo-o-Gokokuji (To-ji), Kiyomizu-dera, Daigo-ji, Ninna-ji, Saiho-ji

(Kokedera), Tenryu-ji, Rokuon-ji (Kinkaku-ji), Jisho-ji (Ginkaku-ji), Ryoan-ji, Hongan-ji, Kozan-ji va` la^u dda`i Nijo.

Kyoto kie^'n tru'c xa^y du+.ng theo lo^'i co^? ddie^?n, ddu+o+`ng pho^' gio^'ng hi`nh ba`n co+`. Kyoto cao ho+n mu+.c nu+o+'c bie^?n 1000 m ne^n kho^ng bi. nga^.p lu.t, la` trung ta^m sa?n xua^'t a'o kimono. Co^ng nghie^.p na(.ng sa?n xua^'t ha`ng ddie^.n tu+?, dda^y la` no+i co' tru. so+? cu?a ca'c ha~ng: Nintendo, OMRON, Kyocera, va` Murata Machinery. Ha~ng Wacoal lo+'n cu~ng hoa.t ddo^.ng o+? dda^y. Go^`m 40 tru+o+`ng DDa.i ho.c va` Cao dda(?ng la` mo^.t trong nhu+~ng trung ta^m ho.c thua^.t: 3 tru+o+`ng DDa.i ho.c no^?i tie^'ng lo+'n nha^'t la` DDa.i ho.c Doshisha, DDa.i ho.c Kyoto va` DDa.i ho.c Ritsumeikan. Trong so^' ddo', DDa.i ho.c Kyoto ddu+o+.c xem la` mo^.t trong nhu+~ng dda.i ho.c danh tie^'n, nhie^`u ngu+o+`i xua^'t tha^n tru+o+`ng na^`y ddu+o+.c gia?i Nobel va` huy chu+o+ng trong ca'c li~nh vu+.c. (1)

Ga Kyoto lo+'n thu+' nhi` sau Tokyo, cao 15 ta^`ng, bao go^`m mo^.t trung ta^m mua sa('m lo+'n, kha'ch sa.n, ra.p chie^'u phim va` sie^u thi. Isetan. Tuye^'n ddu+o+`ng ta`u nhanh Tokaido Shinkansen cu~ng nhu+ ta^'t ca? ca'c tuye^'n ddu+o+`ng ta`u ddi.a phu+o+ng dde^`u ddu+o+.c ke^'t no^'i ta.i dda^y.

Buo^?i to^'i ddi do.c theo do`ng so^ng Kamo-Shirakawa ra^'t tho+ mo^.ng, dde^'n khu pho^' Gion vo+'i ne't dde.p cu?a mo^.t Kyoto co^? ki'nh, ca'c Restaurant sang tro.ng, lo^`ng dde`n treo tru+o+'c cu+?a a'nh sa'ng mo+` a?o, nhu+~ng ha`ng ca^y xanh gio' ma't, con ddu+o+`ng cu?a gio+'i a(n, uo^'ng tra` thu+o+?ng thu+'c tri`nh die^~n va(n ho'a Maiko, no+i na^`y nhu+~ng phu. nu+~ Nha^.t ma(.c kimono, ca'c kie^?u to'c ddu+o+.c trang ddie^?m ca^`u ky` vo+'i lu+o+.c va` tra^m, trang ddie^?m khuo^n ma(.t tra('ng be^.ch ma('t to^ dda^.m cu`ng ddo^i mo^i ddo? ru+.c, ddi gia`y go^~ cao. Ho. la` Geisha va` Maiko so^'ng theo ne't va(n ho'a ddo^.c dda'o truye^`n tho^'ng Nha^.t. "ky~ nu+~ Nha^.t? ddem nie^`m vui dde^'n cho mo.i ngu+o+`i phu.c vu. nghe^. thua^.t va(n ho'a la`nh ma.nh co' nha^n pha^?m nhu+: thi ca, nha~ nha.c, thu+ pha'p, tra` dda.o, vu~ mu'a co' duye^n da'ng ye^u kie^`u, cho+i nha.c cu. nhu+: dda`n Shamisen, dda`n Koto. (Geisha kho^ng pha?i ga'i ddie^'m ma` chi? la` nhu+~ng ngu+o+`i ro't ru+o+.u va` dda`n ha't trong ca'c bu+~a tie^.c ddu+o+.c dda`o ta.o co' tru+o+`ng lo+'p, kho^ng ddu+o+.c phe'p co' mo^'i quan he^. vo+'i ba^'t ky` ngu+o+`i dda`n o^ng na`o khi ho. ddang ha`nh nghe^`, khi ke^'t ho^n thi` pha?i ke^'t thu'c su+. nghie^.p).

Khu pho^' co^? ye^n la(.ng kho^ng co' mo^.t tie^'ng co`i xe, thu+.c kha'ch ngo^`i quanh ba`n, lo` nu+o+'ng vo+'i a'nh lu+?a ba^.p bu`ng. Mo'n thi.t bo` Kobe ha^'p da^~n dde^'n Nhu+.t kho^ng thu+o+?ng thu+'c mo'n na`y thi` thie^'u so't, vi` to` mo` hu+o+ng vi. cu?a no' nhu+ the^' na`o ma` nhie^`u ngu+o+`i dde^`u muo^'n a(n, chu'ng to^i cu~ng thu+? mo^.t la^`n cho bie^'t, Kobe Beef Steak 130 gram gia' 21600 Yen # 169.96 ?! DDi qua con ddu+o+`ng na^`y nho+' ve^` pho^' Ho^.i An tru+o+'c 1975 va`o

nga`y ra(`m trung thu ddu+o+`ng pho^' cu~ng treo nhie^`u lo^`ng dde`n lung linh du+o+'i a'nh tra(ng va`ng ma't di.u. Ho+n 300 tra(m na(m tru+o+'c ngu+o+`i Nha^.t dda~ mang va(n ho'a cu?a ho. dde^'n Ho^.i An. Nga`y nay pho^' Ho^.i ddo+`i so^'ng kho^ng co`n ye^n ti~nh nhu+ xu+a, vi` nhie^`u du kha'ch dde^'n tha(m, ca'c tour kho^ng ddo^`ng tu+` Ta`u sang ra^'t o^`n a`o, thie^'u va(n hoa' la`m ma^'t ve? dde.p thanh li.ch co^? ki'nh xu+a nay!

Khu cho+. Nishiki Market o+? Tokyo mo+? cu+?a dde^'n 20 gio+`. Vi` tho+`i tie^'t o+? Nha^.t hay mu+a ne^n ta^'t ca? ca'c khu cho+. be^n tre^n dde^`u co' ma'i hi`nh vo`m cung, ne^'u du kha'ch mua ca'c ma(.t ha`ng nhu+ my~ pha^?m, thuo^'c bo^?? tre^n 5000 Yen se~ ddu+o+.c mie^~n 8% hay 5% tie^`n thue^' tie^u du`ng (Tax free). DDo^'i vo+'i ca'c ma(.t ha`ng ddie^.n ma'y, ddie^.n tu+?, ddie^.n gia du.ng?ca^`n pha?i mua i't nha^'t tre^n 10.000 Yen dde^? ddu+o+.c gia?m thue^'. A'o qua^`n pha^`n lo+'n ddu+o+.c sa?n xua^'t tu+` Vie^.t Nam va` Ta`u. Ha`ng Outlet ha. gia' mo^.t ca'i a'o so+ mi dde.p cu?a VN chi? co' 10$, trong khi mua o+? Sa`i Go`n trong tie^.m sang pha?i tra? 25?. DDo+`i so^'ng o+? Nha^.t tuy dda('t ddo? ho+n nhu+ng kho^ng co' gi` la` tuye^.t ddo^'i. (o+? DDu+'c tie^`n thue^' tie^u du`ng thu+.c pha^?m 7% ca'c mo'n ha`ng kha'c 19%). DDe^'n Kyoto pha?i ddi dde^'n ca'c DDe^`n, Chu`a bie^'t the^m ve^` va(n ho'a va` ddo+`i so^'ng ta^m linh cu?a ngu+o+`i Nha^.t. DDe^'n ca'c DDe^`n, Chu`a nhu+~ng con ddu+o+`ng phia' tru+o+'c nhie^`u cu+?a ha`ng ba'n ha`ng lu+u nie^.m, tra`, cho thue^ a'o Kimono. Ho. mo+`i a(n thu+? ca'c loa.i ba'nh ke.o, ca'c mo'n ca?i chua a(n thu+? mo^.t vo`ng. Ai thi'ch thi` mua ngu+o+`i ba'n ra^'t li.ch su+. tre^n mo^i luo^n no+? nu. cu+o+`i.

DDe^`n Fushimi Inari Taisha (??????).

Khu tha'nh ddi.a Fushimi Inari-taisha co' die^.n ti'ch khoa?ng 870.000m2, pha^`n lo+'n tro^`ng ca^y tu`ng la` no+i co' mo^.t kho^ng gian tho+` tu+. uy nghie^m, tha`nh ki'nh. Cu~ng nhu+ ta^'t ca? dde^`n tho+` Tha^`n Inari kha'c, kie^'n tru'c cu?a dde^`n Fushimi Inari-taisha bao go^`m co^?ng dde^`n chi'nh (??/torii), co^?ng va`o la^`u ca'c, chi'nh ddie^.n (???? go-honden). tham dda.o (sando), bo^`n nu+o+'c thanh ta^?y (temizuya), nha` die^~n ki.ch, Tha^`n la.c (kagura), nha` da^ng le^~ va^.t (haiden), mo^~i kie^'n tru'c mang mo^.t ne't dda(.c tru+ng rie^ng.

Ma'i lo+.p cu?a dde^`n la` ma`u na^u sa^.m, ma`u re^u, ra?i ra'c trong sa^n la` vo^ so^' ca'c pho tu+o+.ng con ca'o ba(`ng dda' ddu+o+.c ta.c ti? mi?, nhie^`u hi`nh da.ng va` ki'ch co+~ kha'c nhau. Tu+o+.ng con ca'o nga^.m chi`a khoa' trong mie^.ng ta.i co^?ng chi'nh cu?a dde^`n Fushimi Inari-taisha. Theo quan nie^.m cu?a ngu+o+`i Vie^.t chu'ng ta con ca'o bi. dda'nh gia' la` con va^.t co' ti'nh gian tra' va` xa?o quye^.t ne^n thu+o+`ng

go.i ?con ca'o gia`?, qua ca'c truye^.n co^? ti'ch cu~ng nhu+ phim hoa.t hoa. dde^`u cha^m bie^'m con ca'o. Nhu+ng ddo^'i vo+'i ngu+o+`i Nha^.t hi`nh tu+o+.ng con ca'o bie^?u tu+o+.ng cho su+. linh hoa.t, ca^`n ma^~n va` tho^ng minh? ddo' la` ly' do ma` linh va^.t tu+o+.ng con ca'o tra('ng ddu+o+.c cho.n la`m ho'a tha^n cu?a nu+~ tha^`n Inari huye^`n thoa.i. Mo^~i quo^'c gia co' mo^.t tha^`n tu+o+.ng tho+` cu'ng theo ti'n nguo+~ng cu?a ho.. Ngu+o+`i Chie^m Tha`nh o+? mie^`n Trung VN tho+` tha^`n Shiva co`n ddu+o+.c ta.c du+o+'i nhie^`u bie^?u tu+o+.ng kha'c nu+~a, nhu+: du+o+'i hi`nh thu+'c ca'i phu` linh Linga, mo^.t tru. dda' tro`n tre^n mo^.t ca'i dde^' du`ng hu+'ng nu+o+'c phe'p khi ha`nh le^~, la` bie^?u tu+o+.ng cho su+'c ma.nh va` su+. sinh to^`n cu?a loa`i ngu+o+`i, su+. pho^'i ho+.p giu+~a ngu+o+`i dda`n o^ng (Linga) vo+'i ngu+o+`i phu. nu+~ (Yoni) ? bie^?u tu+o+.ng ve^` su+. tho^'ng nha^'t giu+~a A^m va` Du+o+ng, tu+'c la` giu+~a Linga va` Yoni nguye^n ly' cu?a su+. sinh to^`n va` pha't trie^?n.

DDu+o+`ng da^~n le^n DDe^`n la` mo^.t con ddu+o+`ng mo`n, ddi du+o+'i co^?ng Torii (co^?ng la` 2 co^.t go^~ lo+'n ddo+~ 2 thanh xa` be^n tre^n) khoa?ng 10.000 co^?ng so+n ma`u ddo? ru+.c ro+~ tra?i do.c con ddu+o+`ng da`i 4 km quanh co va` do^'c, ddi to+'i ddi?nh nu'i co' ha`ng chu.c nga`n go` (?? tsuka) dde^? tho+` phu.ng rie^ng? So^' ngu+o+`i le^n tre^n ddo^`i cao 233m ra^'t i't, tu`y theo su+'c khoe? cu?a mo^~i ngu+o+`i, ddi le^n ma^'t khoa?ng 2 gio+` chu'ng to^i co^' ga('ng ddi le^n cho dde^'n ddi?nh co' ba?n ?top of the Mountain? tru+o+'c dde^`n Ichinomine (Kamisha Shinseki) tre^n ba`n tho+` cu~ng hai con ca'o ngo^`i ddo^'i die^.n ddeo kha(n ddo? o+? co^?, kho^ng nhang kho'i hoa la', nhu+~ng va^.t pha^?m cu'ng tha^`n la` nhu+~ng chie^'c co^?ng torii nho?. Do.c theo ca'c ddu+o+`ng mo`n la` nhu+~ng ngo^i dde^`n nho? va` nhie^`u ca'nh co^?ng torii ma`u ddo? son na(`m ra?i ra'c, ddi xuo^'ng lu+ng chu+`ng ddo^`i co' no^.i ddie^.n (??? okumiya). Co' va`i qua'n nu+o+'c ba'n ha`ng lu+u nie^.m cho du kha'ch du+`ng cha^n.

Trong ti'n ngu+o+~ng cu?a Tha^`n DDa.o, chie^'c co^?ng torii mang y' nghi~a tu+o+.ng tru+ng cho mo^'c kho^ng gian chuye^?n tie^'p giu+~a the^' gio+'i tra^`n tu.c va` co~i linh thie^ng la` cu+?a ngo~ dde^? ddi va`o the^' gio+'i cu?a tha^`n linh. Theo tu.c truye^`n ngu+o+`i theo ti'n ngu+o+~ng Inari va` co' u+o+'c nguye^.n mong tha`nh su+. tha^.t thi` pha?i ddi qua he^'t nhu+~ng ca'nh co^?ng na`y. Cu~ng co' thuye^'t gia?i thi'ch ra(`ng nhu+~ng ca'nh co^?ng lo+'n na`y la` do nhu+~ng ngu+o+`i theo ti'n ngu+o+~ng Inari tu+` tho+`i Edo cu'ng du+o+`ng. Nhu+~ng chie^'c co^?ng vo+'i ma`u ddo? dda(.c tru+ng cu+' the^' ta(ng le^n, tro+? tha`nh mo^.t ne't dda(.c tru+ng cu?a ngo^i dde^`n Fushimi Inari huye^`n thoa.i, ve^` su+. giao ho`a giu+~a Tha^`n dda.o va` Pha^.t gia'o to^`n ta.i va` pha't trie^?n theo tho+`i gian.

Vi. tha^`n ddu+o+.c tho+` o+? dde^`n Fushimi-Inari-taisha la` tha^`n Inari-Daimyojin ddu+o+.c to^n tho+` la` vi. tha^`n cu?a Ga.o va` ru+o+.u Sake, no^?i tie^'ng linh u+'ng ddo^'i vo+'i nhu+~ng lo+`i ca^`u nguye^.n ve^` kinh doanh thi.nh vu+o+.ng, mu`a ma`ng thu hoa.ch to^'t. Ca^`u xin tha^`n Inari-Daimyojin phu` ho^. gia dda.o bi`nh an, giao tho^ng an toa`n, tha(ng hoa trong nghe^. thua^.t? Ha`ng na(m co' 2,7 trie^.u ngu+o+`i dde^'n ca^`u nguye^.n, ho. mang nhie^`u co^?ng Torii nho? dda(.t o+? dde^`n dde^? ta. o+n vi` u+o+'c nguye^.n cu?a ho. tha`nh su+. tha^.t.

Kinkaku-ji (kanji: ???, The Golden Pavilion

Kim Ca'c Tu+., chu`a Ga'c Va`ng te^n pho^? tho^ng cu?a chu`a Rokuon-ji (kanji: ???: Lo^.c Uye^?n Tu+., chu`a Vu+o+`n Nai) o+? Kyoto. Na(m 1393 thi` ngo^i chu`a na`y ddu+o+.c xa^y

du+.ng dde^? du`ng la`m no+i nghi~ cho tu+o+'ng qua^n Yoshimitsu Ashikaga (1358- 1408). No+i na^`y kho^ng gian ra^'t thanh ti.nh, ho`a ho+.p vo+'i thie^n nhie^n. Bao quanh Chu`a la` ho^` nu+o+'c lo+'n, xanh nga't va` nhu+~ng ha`ng ca^y tu`ng ddu+o+.c ca('t ti?a dde.p dde?. Xa xa nhi`n tu+` chu`a la` nhu+~ng da~y nu'i cha^.p tru`ng cu?a cho^'n bo^`ng lai tie^n ca?nh, so+n thu?y hu+~u ti`nh. Chu'ng ta vie^'ng ca?nh chu`a na`y, ta^m ho^`n mi`nh cu~ng tro+? ne^n tra^`m ma(.c. DDo+`i so^'ng ky~ nghe^., ddie^.n tu+? hie^.n dda.i cu?a ngu+o+`i Nha^.t luo^n vo^.i va~ vi` co^ng vie^.c, nhu+ng no+i na^`y la.i co' mo^.t kho^ng gian ti~nh la(.ng ha`i ho`a kho^ng vo^.i va?, chu`a Kinkakuji no^?i ba^.t vo+'i ma`u va`ng lo'ng la'nh, chu`a ma'i cong va` 3 ta^`ng. Tre^n ddi?nh chu`a ga('n con phu+o+.ng hoa`ng ddu'c ba(`ng va`ng. DDa^y cu~ng la` bie^?u tu+o+.ng cu?a tu+o+'ng qua^n Yoshimitsu Ashikaga. Chu`a kho^ng mo+? cu+?a nhu+ng du kha'ch, cu~ng nhu+ ho.c sinh to+'i vie^'ng ca?nh ra^'t ddo^ng, du kha'ch pha?i xe^'p ha`ng mua ve' va` chi? co' mo^.t lo^'i va`o va` hu+o+'ng ra mo^.t chie^`u.

Chu`a kie^'n tru'c 3 ta^`ng, ta^`ng 1 la`m ba(`ng tha.ch cao tra('ng, ta^`ng 2 va` 3 da't va`ng, theo ta`i lie^.u trong chu`a co' tu+o+.ng Bo^` ta't, tu+o+.ng Pha^.t va` ca'c vi. quan tre^n thie^n ddi`nh. Trong khuo^n vie^n chu`a hu+o+'ng ddi ra co' khu vu+.c ne'm tie^`n xu ca^`u may, ga^`n co^?ng ra co' nha` The Sekka-tei Tea Hous va` Fudo-do tho+` Pha^.t co' tu+` the^' ky? thu+' 9 tru+o+'c cha'nh ddie^.n co' lu+ ddo^`ng lo+'n, kho'i nhang bay to?a tho+m nga't. Ngu+o+`i Nha^.t da^ng hu+o+ng ca^`u mong cuo^.c so^'ng tha`nh co^ng, ha.nh phu'c, pha^`n ddo^ng du kha'ch a(n ma(.c li.ch su+. phu` ho+.p vo+'i no+i to^n ki'nh tho+` phu+o+.ng.

ARASHIYAMA BAMBOO GROVE ????.

DDe^'n ru+`ng tre chu'ng ta pha?i ddi qua ca^`u Togetsukyo co`n ddu+o+.c go.i la` ?Ca^`u vu+o+.t Ma(.t tra(ng?, ca^y ca^`u ba(`ng go^~ na`y da`i 155 me't dde^? qua so^ng Katsura (? ?). Hai be^n do`ng so^ng la` nhu+~ng vu+o+`n hoa dda`o xanh, mu`a xua^n thi` hoa no+? dde.p muo^n ma`u, tre^n so^ng co' nhie^`u thuye^`n nho? cho du kha'ch ddi do.c theo so^ng dde^? nhi`n ma^y tro+`i ddo^`i nu'i?

Ru+`ng tre vo+'i con ddu+o+`ng mo`n ke'o da`i khoa?ng 400m o+? khu vu+.c ga^`n dde^`n Nonomiya-jinja ba(ng qua phi'a ba('c cu?a chu`a Tenryu-ji ra^'t no^?i tie^'ng, la` mo^.t trong nhu+~ng ddi.a danh ha^'p da^~n Kyoto. Ru+`ng tre Sagano thuo^.c qua^.n Arashiyama, ne^n go.i la` ru+`ng tre Arashiyama. Theo ta`i lie^.u ru+`ng tre Sagano co' tu+` tho+`i Heian (794-1185), gio+'i quy' to^.c cho.n dda^y la` no+i nghi? du+o+~ng ye^n ti~nh. Tre^n khoa?ng die^.n ti'ch ro^.ng lo+'n, ha`ng

trie^.u ca^y tre mo.c tha(?ng ta('p a'nh sa'ng va` bo'ng to^'i hai be^n con ddu+o+`ng nho? thanh bi`nh. DDi qua he^'t ru+`ng tre le^n ddo^`i la` ru+`ng tu`ng xanh tu+o+i, ddu+'ng tre^n ddo^`i co' the^? nhi`n xuo^'ng thung lu~ng cu?a do`ng so^ng Katsura cu~ng nhu+ mo^.t pha^`n cu?a Kyoto.

Kumamoto Castle (??? Kumamoto-jo)

La^u dda`i Kumamoto ?? xa^y du+.ng 1469-1487 bo+?i do`ng ho. Kikuchi du+o+'i su+. chi? dda.o cu?a Kato Kiyomasa. Na(m 1661-1667 ddu+o+.c pha't trie^?n ddu+o+.c ddo^?i ca'ch vie^'t Kumamoto tu+` ?? tha`nh ??.Khi mo+'i xa^y du+.ng, 2 gia to^.c Kato va` gia to^.c Hosokawa chia nhau pha^n quye^`n cai qua?n la^u dda`i. Vo`ng quanh la^u dda`i co' nhie^`u ca^y anh dda`o ddu? loa.i. Khu vu+.c co^ng vie^n mo+? cu+?a cho du kha'ch va`o ban dde^m khi mu`a hoa anh dda`o ddang no+? ro^. tu+` cuo^'i tha'ng Ba dde^'n dda^`u tha'ng tu+. DDie^?m dda(.c bie^.t va`o mu`a na`y la` ca'c to`a nha` va` ca^y se~ ddu+o+.c tha('p sa'ng vo+'i dde`n xung quanh tro^ng ra^'t lo^.ng la^~y.

La^u dda`i co' chie^`u da`i tu+` ddo^ng sang ta^y la` 1,6 km, tu+` ba('c to+'i nam la` 1,2 km. Die^.n ti'ch khoa?ng 980.000 m2 (9 km chu vi ta.i tho+`i ddie^?m xa^y du+.ng) vo+'i 1 tha'p chi'nh, 49 tha'p pha'o, 18 Yagura va` 29 co^?ng va`o. Kumamoto co`n ga('n lie^`n vo+'i nhu+~ng chie^'n ti'ch li.ch su+?. Tie^u bie^?u va`o na(m 1868, la^u dda`i na`y tro+? tha`nh ddo+n vi. ddo^`n tru' chi'nh cu?a qua^n ddo^.i chi'nh phu? o+? Kyushu. Na(m 1877, la^u dda`i bi. Saigo ta^'n co^ng, ca'c khu ca(n cu+' bi. ddo^'t cha'y. DDe^'n na(m 1960, la^u dda`i ddu+o+.c xa^y la.i theo kie^'n tru'c cu~ ba(`ng be^ to^ng co^'t the'p. Be^n trong co' mo^.t ba?o ta`ng ta'i hie^.n ve^` qua' tri`nh xa^y du+.ng cu?a la^u dda`i, no^.i tha^'t ddu+o+.c giu+~ la.i nguye^n ve.n nhu+ thu+o+? ban dda^`u. Pha'o dda`i bao go^`m hai to`a tha'p, mo^.t tha'p chi'nh sa'u ta^`ng cao 30,29 m va` mo^.t tha'p nho? ho+n. Ca'c vo.ng la^`u ddu+o+.c xa^y du+.ng ra^'t phu+'c ta.p va` vu+~ng cha('c, tu+o+`ng dda' cao 13,5 m chung quanh la^u dda`i la` ho^` nu+o+'c re^u xanh.

Yasaka Shrine (???? Yasaka-jinja)

DDe^`n Yasaka (? ? ??, Yasaka Jinja) te^n go.i tho+`i tru+o+'c la` Gion Shrine (? ? ??) la` ngo^i dde^`n Shinto o+? qua^.n Gion, khu pho^' Higashiyama-ku. DDe^`n Yasaka la` mo^.t ddie^?m dde^'n no^?i ba^.t, co^.t ke`o ba(`ng go^~ so+n ddo? theo ky~ thua^.t ?mo^.ng ne^m ddinh go^~, nghe^. thua^.t ddie^u kha'c kie^'n tru'c ra^'t ca^`u ky` tha^?m my~. DDe^`n Gion hay Yasaka Jinja, DDe^`n Yasaka dda~ co' 1.350 na(m tuo^?i va` la` no+i to^n vinh Le^~ ho^.i Gion ha`ng na(m, theo phong tu.c truye^`n tho^'ng ha^'p da^~n va` ca^`u may ma('n cho mo.i ngu+o+`i. Vie^'ng dde^`n Yasaka, du kha'ch qua co^?ng ra va`o 2 ta^`ng, te^n Ro-mon. Hai be^n co^?ng co' Tha^`n Thie^.n va` A'c tra^'n giu+~. Qua kho?i co^?ng tha^'y con su+ tu+?-cho' ba(`ng dda' ha('n ba?o ve^. ca^`u thang da^~n to+'i dde^`n tho+`, qua co^?ng chi'nh va`o khuo^n vie^n DDe^`n Yasaka la` mo^.t sa^n kha^'u mu'a ddu+o+.c trang tri' lo^.ng la^~y va` tha('p sa'ng vo+'i nhu+~ng ngo.n dde`n lo^`ng dde.p tu+.a tranh ve~. Co' mo^.t ma'ng ru+?a tay dda(.t be^n ca.nh sa^n kha^'u, muo^'n ru+?a tay o+? ma'ng na`y, ha~y mu'c dda^`y mo^.t ga'o nu+o+'c va` ddo^? mo^.t i't ra ca? hai tay, sau ddo' la^.t ga'o le^n phi'a tru+o+'c dde^? pha^`n nu+o+'c co`n la.i cha?y xuo^'ng ru+?a sa.ch tay ca^`m. Co' nhu+~ng so+.i da^y ro+m ddu+o+.c be^.n vo+'i nhu+~ng da?i gia^'y tra('ng ngoa(`n ngoe`o, the^? hie^.n ranh gio+'i nga(n ca'ch vo+'i cho^'n linh thie^ng. DDe^'n chi'nh ddie^.n co' thu`ng phu+o+'c su+o+ng. Ne^'u du kha'ch muo^'n ddu+o+.c phu+o+'c la`nh thi` ne'm ca'c ddo^`ng xu va`o thu`ng co' tie^'ng ke^u le^ng keng pha?i la.y hai la.y, vo^~ tay hai tie^'ng, la.y mo^.t la.y nu+~a va` ca^`u nguye^.n? DDe^`n tha^`n Yasaka cu~ng la` ddi.a ddie^?m quye^`n na(ng ve^` ti`nh duye^n lo+'n nha^'t o+? Kyoto. Vi. tha^`n ddu+o+.c tho+` ta.i dde^`n la` tha^`n vo+. cho^`ng ?Susanoo no Mikoto? va` ?Kushinadahime no Mikoto?. Ho. la` nhu+~ng vi. tha^`n ra^'t ho`a thua^.n, vi` va^.y ma` ngo^i dde^`n na`y cu~ng tro+? tha`nh ddi.a ddie^?m quye^`n na(ng ve^` ti`nh duye^n no+i na^`y co' treo ra^'t nhie^`u the? go^~ (Ema) hi`nh tra'i tim the^? hie^.n ti`nh ye^u. No+i na^`y co`n bu+'c tu+o+.ng dda' no^?i tie^'ng trong tha^`n thoa.i la` Okuninushi no Mikoto dda~ cu+'u con tho? bi. thu+o+ng, trong khuo^n vie^n dde^`n Yasaka co`n co' DDe^`n Utsukushigozensha co' ?do`ng nu+o+'c la`m dde.p? phun le^n, ngu+o+`i ta cho ra(`ng ?do`ng nu+o+'c na`y kho^ng chi? mang la.i su+. kho?e khoa('n cho la`n da ma` co`n giu'p la`m dde.p tu+` be^n trong ta^m ho^`n. DDa^y la` ngo^i dde^`n tho+` 3 nu+~ tha^`n ?Munakatasan Joshin?. Trong so^' 3 nu+~ tha^`n na`y, ?Ichikishimahime no Mikoto? ddu+o+.c cho la` dda(.c bie^.t xinh dde.p la` vi. tha^`n cu?a sa('c dde.p, nghe^. thua^.t, tie^`n ta`i. Va`o mu`a xua^n khi hoa anh dda`o no+? ro^., co^ng vie^n Maruyama ga^`n ngo^i dde^`n, la` mo^.t trong nhu+~ng ddi.a ddie^?m ly' tu+o+?ng nha^'t trong tha`nh pho^' dde^? nga('m nhi`n nhu+~ng ca'nh hoa ma`u ho^`ng pha tra('ng tuye^.t dde.p. Ga^`n no+i na^`y cu~ng co' ca'c ngo^i DDe^`n, Chu`a Chion - In, Kenninji, Kiyomizu-dera Temple ???, Shoren-in Monzeki Temple ?????, Kodaiji Temple ???, Bishamon-do Temple ??????(??) ? DDi qua ca'c con pho^' nho? cu~ng tha^'y nhie^`u DDe^`n tho+` nho? ma`u na^u sa^.m hay dden, sa^n dde^`n ra^'t ye^n ti~nh.

Tokyo (DDo^ng Kinh) thi` tha`nh pho^' ca? nga`y dde^m sinh hoa.t ddo^ng ngu+o+`i so^'ng ddo^.ng, ngu+o+.c la.i Kyoto (Kinh ddo^) thi` ye^n ti~nh ve^` dde^m. Tha`nh pho^' co^? tra^`m ma(.c vo+'i ne't thanh li.ch theo ba?n sa('c rie^ng cu?a no', chu'ng to^i o+? dda^y 6 nga`y tro+`i na('ng dde.p chi? co' mo^.t chie^`u mu+a, Hotel dde^`u co' du` cho kha'ch xu+? du.ng, va`o ca'c shopping co' tu'i nylon cho kha'ch bo? du` va`o, ddi tu+. tu'c kho^ng vo^.i va? co' thi` gio+` ddi tha(m ca'c danh lam tha('ng ca?nh, nhu+ng ra^'t tie^'c ca'c no+i tho+` phu.ng tre^n bia dda', tre^n co^.t, cu+?a dde^`u vie^'t chu+~ Nha^.t mi`nh kho^ng hie^?u la` mo^.t thie^'u so't lo+'n trong va^'n dde^` nghie^n cu+'u ve^` va(n ho'a, theo truye^`n tho^'ng tho+` Tha^`n cu?a ngu+o+`i Nha^.t. Nhu+ng dde^'n ta^.n no+i chu'ng ta ca?m nha^.n ddu+o+.c ca'i dde.p ca'i va(n minh cu?a da^n to^.c Nha^.t.

Tu+` gia? Kyoto ddi ta`u nhanh Shinkansen dde^'n Shin-Osaka Station khoa?ng 12 phu't tie^`n ve' la` 1420 yen, (100Yen = 0,79 ?) co`n ca'c loa.i ta`u kha'c gia' re? nhu+ng tho+`i gian ddi la^u tu+` 30-50 phu't. Tu+` ga Osaka ke^'t no^'i vo+'i ca'c tuye^'n ta`u ddie^.n nga^`m (OsakaSubway Midosuji Line) xe buy't tha`nh pho^' ca'c tuye^'n Hankyu, Hanshin, Keihan, Nankai, Kintetsu ddi dde^'n ca'c khu vu+.c trong tha`nh pho^'. Enjoy Eco Card la` loa.i ve' co' the^? le^n xuo^'ng thoa?i ma'i trong nga`y ca'c tuye^'n ta`u ddie^.n nga^`m, New Tram (Nanko Port Town), ta^'t ca? ca'c tuye^'n xe buy't. Gia' ve' cho ngu+o+`i lo+'n 800 Yen nga`y thu+o+`ng, nga`y cuo^'i tua^`n co' gia' 600 Yen. Ve' ta`u 1 nga`y tre^n ?du thuye^`n Cruise" 3.300 Yen ddi ca'c chuye^'n thuye^`n tre^n so^ng cha.y quanh tha`nh pho^'.

Osaka la` mo^.t ddo^ thi. sa^`m ua^'t ddu+'ng thu+' hai sau Tokyo. Osaka a?nh hu+o+?ng nhu+~ng ne't sinh hoa.t truye^`n tho^'ng cu?a co^' ddo^ Kyoto va` ne't hie^.n dda.i cu?a Tokyo. Nhu+~ng khu pho^' sa^`m ua^'t tra?i ro^.ng tu+` ga Namba (Minami). DDa^y la` pho^' ra^'t thu hu't vo+'i khu Dotonbori nhie^`u cu+?a ha`ng a(n uo^'ng, khu vui cho+i?khu Shinsaibashi la` trung ta^m va(n ho'a cu?a gio+'i tre?, no+i dda^y co' ra^'t nhie^`u cu+?a ha`ng a(n uo^'ng nhu+ Okonomiyaki hay Takoyaki. Shinsaibashi la` ddi.a ddie^?m mua sa('m tie^u bie^?u o+? Osaka. Ca'c to`a nha` tho+`i trang nhu+ Etoile Shinsaibashi, hay Shinsaibashi Parco, ngoa`i ra co`n co' ra^'t nhie^`u cu+?a ha`ng tho+`i trang kha'c tu+` Uniqlo, GAP...ca'c thu+o+ng hie^.u no^?i tie^'ng the^' gio+'i. DDa(.c bie^.t la` ca'c qua'n bar, club gia?i tri' ve^` dde^m ra^'t nho^.n nhi.p, du kha'ch tre? co' the^? thoa?i ma'i vui cho+i tha^u dde^m.

Tu+` xa tha^'y tha'p Tsutenkaku la` dda`i quan sa't cao 103m. Tie^`n ve' le^n tha'p 500 Yen co' the^? quan sa't toa`n tha`nh pho^'. DDa(.c sa?n ?Tsutenkaku Parfait? ca'c mo'n ba'nh ngo.t va` ca'c tie^.n cafe tho+m ngon. Shinsekai ddu+o+.c go.i la` bie^?u tu+o+.ng cu?a Osaka la` ddi.a ddie^?m ta^.p trung ca'c qua'n a(n bi`nh da^n, ca'c bie^?n hie^.u ru+.c ro+~, du kha'ch dde^'n dda^y dde^? a(n thu+? mo'n Kushikatsu no^?i tie^'ng. Taiyaki la` chie^'c ba'nh hi`nh ca' vo+'i nhie^`u hoa va(n, be^n trong la` lo+'p nha^n dda da.ng vo+'i hu+o+ng vi. truye^`n tho^'ng dda(.c tru+ng chi'nh la` dda^.u ddo? ra^'t nhie^`u du kha'ch u+a thi'ch. Mo'n ba'nh ca' na`y co`n ddu+o+.c sa'ng ta.o bo+?i nhie^`u hu+o+ng vi. kha'c nhau, co' ca? nha^n ngo.t, nha^n ma(.n hoa(.c ca? kem la.nh. Cho+. Kuromo chuye^n ve^` ha?i sa?n tu+o+i va` ca'c cu+?a ha`ng rau qua?, ddo^` kho^...ca'c mo'n a(n ha^'p da^~n Assorted Sashimi, Wagyu beef steak, Akamaru Shinaji, Kaiseki cusine.

La^u dda`i Osaka na(`m tre^n khu dda^'t ro^.ng mo^.t km². No' ddu+o+.c xa^y tre^n hai be^. dda' cao tu+.a va`o hai va'ch tu+o+`ng dda' du+.ng ddu+'ng, bao quanh bo+?i hai con ha`o. Kie^'n tru'c la^u dda`i trung ta^m co' 5 ta^`ng o+? phi'a ngoa`i va` 8 ta^`ng o+? phi'a trong, va` ddu+o+.c xa^y tre^n mo^.t ta?ng dda' cao dde^? ba?o ve^. ngu+o+`i trong tha`nh cho^'ng la.i nhu+~ng ke? ta^'n co^ng du`ng kie^'m. Ne^`n tha`nh co' die^.n ti'ch 60.000 m². Na(m 1583 ddu+o+.c Toyotomi Hideyoshi xa^y du+.ng la`m dda.i ba?n doanh va` ca(n cu+' chi'nh cu?a mi`nh dde^? kie^?m soa't vu`ng Ta^y Nha^.t Ba?n?Qua nhie^`u trie^`u dda.i ngu+o+`i dda~ ra ddi, tu+o+`ng tha`nh va^~n tro+ gan cu`ng tue^' nguye^.t.

Cuo^.c ha`nh tri`nh da`i tu+` Seoul-Tokyo- Kyoto-Osaka. Ha(`ng nga`y tu+` 9 gio+` sa'ng dde^'n 21 to^'i chu'ng to^i co^' ga('ng ddi xem danh lam tha('ng ca?nh, di ti'ch li.ch su+?, vie^'ng ca'c DDe^`n Chu`a, nhu+~ng nga`y cuo^'i o+? Osaka tha^'m me^.t, ca'c ngo'n cha^n bi. bong du` mang gia`y, vo+' ddi bo^. loa.i to^'t. Chu'ng to^i ddi da.o pho^' uo^'ng cafe, mua qu`a cho nga`y ve^` va`o tie^.m my~ pha^?m Shiseido ho?i mua da^`u tho+m, ddu+o+.c nha^n vie^n gia?i thi'ch co' nhie^`u loa.i da^`u nha~n hie^.u la` Shiseido nhu+ng kho^ng sa?n xua^'t ta.i Nha^.t, ne^n pha^?m cha^'t ke'm, ddu'ng va^.y pha?i cho.n mua my~ pha^?m ?made in Japan? chi'nh hie^.u co' uy ti'n ddu'ng tie^u chua^?n mu`i tho+m. Ca'c loa.i: Fucoidan, rong bie^?n va` tra` xanh kho^ng so+. ha`ng gia? co' ho'a cha^'t ddo^.c ha.i nhu+ o+? Vie^.t Nam. Nhu+~ng nga`y o+? Kyoto va` Osaka chu'ng to^i kho^ng ga(.p ngu+o+`i Vie^.t Nam. O+? Tokyo ra^'t nhie^`u ngu+o+`i Vie^.t Nam la` sinh vie^n, lao ddo^.ng, thi?nh thoa?ng ga(.p ca'c ddoa`n du li.ch tu+` VN vo+'i ha`nh tri`nh 6 dde^m 5 nga`y ma` ddi dde^'n 3 tha`nh pho^' lo+'n (ho. vu+`a ddi vu+`a cha.y cho he^'t nga`y)! chu+' ?cu+o+~i ngu+.a xem hoa? cu~ng ho+i kho'!

Da^n so^' Nha^.t tre^n 127.078 401 trie^.u ngu+o+`i, theo tho^'ng ke^ na(m 2018. Nha^.t Ba?n tu+` xu+a dde^'n nay luo^n ddu+o+.c xem la` mo^.t quo^'c gia sa.ch se~ nha^'t tre^n the^' gio+'i. Su+. sa.ch se~ cu?a Nha^.t Ba?n xua^'t pha't tu+` ye^'u to^' va(n ho'a. Ne^'u kho^ng ti`m ddu+o+.c thu`ng ra'c ngoa`i ddu+o+`ng, ngu+o+`i da^n mang ra'c ve^` nha` kho^ng vu+'t xuo^'ng ddu+o+`ng. Mo^~i khu vu+.c co' mo^.t he^. tho^'ng rie^ng, ra'c ddu+o+.c pha^n tha`nh loa.i ddo^'t ddu+o+.c bo? va`o ca'c loa.i tu'i hay thu`ng (ma`u ddo?), kho^ng ddo^'t ddu+o+.c (ma`u xanh), gia^'y, nhu+.a, ddo^` ho^.p, ca'c to^ng, xo^'p, chai nhu+.a, pin, ki'nh vo+~, v.v (ma`u tra('ng). Toilette co^ng co^.ng sa.ch se~ kho^ng pha?i tra? tie^`n, nhi`n la.i ca'c tha`nh pho^' o+? Vie^.t Nam tre^n mo.i ne~o ddu+o+`ng dde^`u la` ra'c! Ca'c go^'c ca^y, bo+` tu+o+`ng la` no+i ddi tie^?u bo^'c mu`i ho^i tho^'i.

Ca'c phu+o+ng tie^.n giao tho^ng co^ng co^.ng sa.ch an toa`n, kho^ng so+. cu+o+'p gia^.t, mo'c tu'i, thoa?i ma'i kho^ng chen la^'n khi le^n ta`u mo.i ngu+o+`i pha?i xe^'p hai ha`ng. Mo^i tru+o+`ng i't bi. o^ nhie^~m. DDo+`i so^'ng gia'o du.c cu?a ngu+o+`i Nha^.t ra^'t va(n minh li.ch su+., tu+` tre? cho dde^'n ngu+o+`i lo+'n tuo^?i, ho. luo^n ye^u ba?o ve^. thie^n nhie^n va` to^n tro.ng sinh hoa.t ve^` co^.ng ddo^`ng. Ngu+o+`i Nha^.t thu+o+`ng cu'i cha`o tru+o+'c ngu+o+`i kha'c the^? hie^.n tinh tha^`n bie^'t tro.ng thi. khie^m nhu+o+`ng. Xu+' Nha^.t ddo^.ng dda^'t nhu+ng ky~ thua^.t xa^y nha` cao ta^`ng, ca^`u ddu+o+`ng he^'t su+'c tuye^.t vo+`i, ba?o dda?m kho^ng so+. co^ng tri`nh bi. ru't ruo^.t a(n bo+'t va^.t lie^.u, bo+?i va^.y nhu+~ng tra^.n ddo^.ng dda^'t thu+o+`ng xa?y ra kho^ng la`m cho nu+o+'c Nha^.t su.p ddo^?. Chu'ng ta kho^ng mo+ u+o+'c gi` ho+n la` mong trong tu+o+ng lai da^n to^.c Vie^.t Nam da^n tri' ddu+o+.c pha't trie^?n dde^? co' the^? ddu+a dda^'t nu+o+'c va(n minh va` tie^'n bo^.. Vie^.t Nam co' ta`i nguye^n phong phu' ho+n Nha^.t, Nu+o+'c Nha^.t bi. ba.i tra^.n dda^`u ha`ng trong the^' chie^'n thu+' II va` bi. a?nh hu+o+?ng thie^n tai nhu+: ddo^.ng dda^'t so'ng tha^`n ta`n pha' la`m nhie^`u no+i hoang ta`n, ddo^? na't ddo'i kho^? nhu+ng ho. kho^ng cu+o+'p gia^.t, ho^i qu?a. Ho. kie^n nha^~n xe^'p ha`ng nha^.n ha`ng cu+u' tro+. va` cu'i dda^`u tu+` to^'n ca'm o+n. Vo+'i su+'c ngu+o+`i va` tinh tha^`n ly' tu+o+?ng quo^'c gia su+. so^'ng ngu+o+`i Nha^.t dda~ ho^`i sinh. Sau the^' chie^'n II da^n to^.c Nha^.t dda~ ddu+'ng da^.y kho^i phu.c que^ hu+o+ng cu?a ho. tu+` ddo^? na't hoang ta`n dde^? tro+? tha`nh mo^.t cu+o+`ng quo^'c cu~ng gio^'ng nhu+ nu+o+'c DDu+'c. Sau The^' chie^'n II cu~ng bi. chia ddo^i hai mie^`n DDo^ng-Ta^y. Phia' Ta^y DDu+'c theo chu? nghia~ tu+. do kinh te^' phu.c ho^`i, co^ng ky~ nghe^. pha't trie^?n, tu+` na(m 1972 Ta^y DDu+'c to^? chu+'c The^' va^.n Ho^.i Munich dda~ tro+? tha`nh cu+o+`ng quo^'c. Nga`y 3 tha'ng 10 na(m 1990 tho^'ng nha^'t DDo^ng Ta^y tro+? tha`nh mo^.t quo^'c gia gia`u co' nha^'t A^u Cha^u.

Nhi`n la.i da^n to^.c Vie^.t Nam chie^'n tranh cha^'m du+'t ga^`n 43 na(m, ddo+`i so^'ng va^~n cu+' cha^.m tie^'n va` nghe`o ddo'i, la.c ha^.u, dda.o ddu+'c, va(n ho'a suy ddo^`i? Xa~ ho^.i bi dda't nhu+ va^.y mong ngu+o+`i Vie^.t trong nu+o+'c suy nga^~m. To^i xa Vie^.t Nam ga^`n 40 na(m lu'c na`o cu~ng tu+o+?ng nho+' ve^` que^ Me.?Nga^.m ngu`i ddo.c la.i ba`i vi.nh Bu+'c Du+ DDo^` trong thi ta^.p ?Kho^'i ti`nh con cu?a Ta?n DDa`.

No. bu+'c du+ ddo^` thu+? ddu+'ng coi

So^ng so^ng nu'i nu'i khe'o bia cu+o+`i!

Bie^'t bao lu'c mo+'i co^ng vo+`n ve~

Sao dde^'n ba^y gio+` ra'ch ta? to+i?

A^'y tru+o+'c o^ng cha mua dde^? la.i

Ma` sau con cha'u la^'y la`m cho+i

Tho^i tho^i co' tra'ch chi dda`n tre?

Tho^i dde^? ro^`i ta se~ lie^.u bo^`i



Nguye^~n Quy' DDa.i



Ta`i lie^.u tham kha?o

Explorer Kyoto. Tokyo?Guide

Wikipidia

1/ Nhu+~ng ngu+o+`i nha^.n gia?i Nobel va` ca'c gia?i thu+o+?ng kha'c xua^'t tha^n tu+`

Universität Kyoto

Hideki Yukawa (1907?1981), Nobelpreis für Physik (1949)

Shinichiro Tomonaga (1906?1979), Nobelpreis für Physik (1965)

Kenichi Fukui (1918?1998), Nobelpreis für Chemie (1981)

Susumu Tonegawa (* 1939), Nobelpreis für Physiologie oder Medizin (1987)

Ryoji Noyori (* 1938), Nobelpreis für Chemie [3] (2001)

Heisuke Hironaka (* 1931), Mathematiker, Fields-Medaille (1970)

Shigefumi Mori (* 1951), Mathematiker, Fields-Medaille (1990)

Tetsunari Iida (* 1959), Nuklearingenieur und Politikberater

Otake Fumio (1900?1962), Sinologe und Übersetzer




DDo^.c gia? co' the^? tham kha?o xem hi`nh a?nh phong ca?nh o+? Nha^.t

https://www.youtube.com/watch?v=n6CwzULoJdc

Nishiki Market https://bit.ly/2JgzcrC

https://www.alamy.com/stock-photo/shirakawa-minami-dori.html

Fudodo temple https://bit.ly/2z0PS1m

DDe^`n fushimi inari-taisha https://bit.ly/2OTlAIU

Ru+`ng tre https://bit.ly/2O6aDyt

La^u dda`i Kumamoto Castle https://bit.ly/2D712WX

Yasaka Shrine https://bit.ly/2D3u2ix

La^u dda`i Osaka https://bit.ly/2ENoave

Osaka Food https://matcha-jp.com/en/1852

Nguye^~n Quy' DDa.i

Mu.c Lu.c


III. Ho^.p Thu+ Toa` Soa.n ___________________________________________________



Nguye^.t San Giao Mua` xin ca'm o+n nhu+~ng tha^n hu+~u dda~ do'ng go'p ba`i vo+? cho Nguye^.t San Giao Mua` so^' 200 . Mo^.t so^' ba`i kha'c se~ ddu+o+.c dda(ng da^`n va`o so^' to+'i. Mong mo?i se~ nha^.n ddu+o+.c nhu+~ng sa'ng ta'c cu?a ca'c ba.n bo^'n phu+o+ng dde^? cho Nguye^.t San Giao Mua` the^m pha^`n hu+o+ng sa('c trong tu+o+ng lai.

Mu.c Lu.c


The^? le^. dde^? nha^.n Nguye^.t San Giao Mua`: 1) DDe^? va`o danh sa'ch cu?a NSGM (subscribe), xin gu+?i email ve^` GiaoMua@hotmail.com
2) DDe^? ru't ra danh sa'ch cu?a NSGM (unsubscribe), xin gu+?i email ve^` GiaoMua@hotmail.com
3. Mo.i chi tie^'t, the^? le^., tha('c ma('c, xin gu+?i ve^`: GiaoMua@hotmail.com 4. Mo.i ba`i vo+?, ddo'ng go'p, xin gu+?i ve^`: GiaoMua@hotmail.com Nguye^.t San Giao Mua` Homepage: http://www.GiaoMua.com The^? le^. gu+?i ba`i cho Nguye^.t San Giao Mua`: Mong ba.n gu+?i Ba`i cho GM theo ca'ch na`y la` to^'t nha^'t : 1. Du`ng ma^~u chu+~ Vietnet (VIQR) hay Unicode 2. Vie^'t Hoa chu+~ dda^`u cu?a ba`i va` bu't hie^.u. Vi' du.: Gio.t Mu+a Tre^n La'cu?a NS Pha.m Duy 3. Gu+?i ba`i ngay trong email (kho^ng ke`m file), dde^? cho BBT kho?i ma^'t co^ng download xuo^'ng dde^? ddo.c 4. Gu+?i ta^'t ca? ca'c ba`i trong 1 tha'ng 1 la^`n trong1 email, ne^'u tie^.n. 5. Ba`i vo+? xin gu+?i dde^'n tru+o+'c nga`y 25 mo^~i tha'ng 6. Mo.i chi tie^'t, the^? le^., tha('c ma('c, xin gu+?i ve^`: GiaoMua@hotmail.com Ca'm o+n ba.n ra^'t nhie^`u, vi` nha^n su+. co' ha.n, BBT kho^ng the^? ngo^`i dda'nh ma'y la.i tu+`ng dde^` ba`i hay bu't hie^.u.

DDi.a Chi? Lie^n La.c:

Nguye^.t San Giao Mua`
P.O . Box 378
Merrifield, Virginia 22116
USA

Trang Nha` 

Web Counters
Web Site Hit Counter

Copyright 2002 by Giao Mua` e-magazine and respective authors